Metrobüs (İstanbul)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Metrobüs
Istanbul public transport - Metrobüs line symbol.png
Mecidiyeköy Metrobüs Durağı cropped.jpg
Metrobüs'ün Mecidiyeköy durağından bir görünüm
Genel
Sahibi İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Hizmet alanı İstanbul, Türkiye
Taşıma türü Metrobüs
Hat sayısı 8
İstasyon sayısı 44
Günlük yolcu sayısı 800.000
Web sitesi metrobus.iett.gov.tr
Hizmet
İnşaata başlama Mayıs 2006
Hizmete giriş 17 Eylül 2007
İşletmeci(ler) İETT
Taşıt sayısı 535
Teknik
Sistem uzunluğu 40 km (24.9 mi)
Yol sayısı 2
Metrobüs haritası

Map of the Istanbul Metrobüs.png

Metrobüs, Türkiye'nin İstanbul şehrinde toplu taşıma hizmeti veren metrobüs sistemi. D 100 karayolunun ortasında kendisine ayrılan gidiş ve geliş olmak üzere iki şeritli yoldan oluşan sistemin toplam uzunluğu 40 km'dir. Beylikdüzü-Söğütlüçeşme arasında faaliyet gösteren mevcut sistem, Boğaziçi Köprüsü üzerinden geçerek şehrin Avrupa ve Anadolu yakalarını birbirine bağlar. 37'si Avrupa, 7'si Anadolu yakasında olmak üzere toplam 44 duraktan oluşmaktadır. Kesintisiz, tek bir yol üzerinde seferlerin gerçekleştiği Metrobüs'te, farklı duraklar arasında sefer gerçekleştiren 8 farklı hat bulunur. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı İETT tarafından işletilmektedir.

Yol çalışmalarına Mayıs 2006'da başlanan sistem, dört farklı etap sonunda günümüzdeki şeklini aldı. Topkapı-Avcılar arasında olması planlanan ilk etap, Avcılar'a giden kısımdaki düzenlemelerin tamamlanamaması sebebiyle Topkapı-Küçükçekmece arasında 17 Eylül 2007'de faaliyete girdi. 12 Ekim'de Avcılar'a giden kısmın açılmasıyla ilk etap tamamlandı. 8 Eylül 2008'de yapılan törenle Avcılar-Zincirlikuyu arasında hizmet vermeye başladı. 3 Mart 2009'da tamamlanarak hizmete giren üçüncü genişletme sonrasında Asya Yakası istikametinde, Avrupa Yakası'ndaki son durak olan Zincirlikuyu'dan ileriye, Asya Yakası'na seferler başladı ve sistem Söğütlüçeşme'ye kadar uzatıldı. Son genişletme çalışması sonrasında Avrupa Yakası istikametinde bir kez daha uzatılan Metrobüs, 19 Temmuz 2012'de Beylikdüzü'ne sefer düzenlemeye başladı. Günümüzde Metrobüs, yaklaşık olarak günde ortalama 800.000 kişi taşımaktadır.[1]

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

İETT kapsamında hizmet veren Metrobüs'ün geçeceği yol olan D 100 karayolu üzerindeki düzenleme çalışmalarına 2006'nın Mayıs ayında, Kalyon İnşaat tarafından başlandı.[2][3] Yoldaki gidiş ve geliş istikametlerinin arasına, birer gidiş ve geliş olmak üzere iki şerit eklenerek metrobüsler için ayrı bir kısım oluşturuldu. Hattın ilk etabının 18,6 km'lik[4] Topkapı ile Avcılar arasında gerçekleştirilmesi hedeflense de, Avcılar'a kadar giden kısımdaki yol çalışmalarının devam etmesi sebebiyle ilk aşamada seferlerin Küçükçekmece'ye kadar gerçekleştirileceği açıklandı.[2] 16 Eylül 2007'de yapılan deneme sürüşleri sonrasında, 17 Eylül'de seferlere başlandı.[5] 12 Ekim'de seferlerin Avcılar'a kadar uzatılmasıyla hattın ilk etabı tamamlandı.[6] Hattın ilk etabı için D 100 karayolunun ortasına 14 istasyon, yayaların bu istasyonlara ulaşması için ise üst geçitler inşa edildi. Seferler ilk hafta ücretsiz, daha sonrasındaki dönemde ise 2008 yılı başına kadar %50 indirimle gerçekleştirildi.[7] 1 Ocak 2008'den itibaren normal fiyat tarifesine geçilip İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından sağlanan diğer toplu taşıma araçlarıyla aynı olacak şekilde güncellendi.[8]

Mecidiyeköy Metrobüs durağı üst geçidinden metrobüslere ayrılan yol ve Metrobüs'e giriş-çıkış yapılan gişelerin görünümü.

Zincirlikuyu'ya kadar uzanan hattın ikinci etabı 8 Eylül 2008'de hizmete girdi.[9] 10,5 km'lik uzatmayla birlikte hattın toplam uzunluğu 29 km'ye, eklenen 11 istasyonla birlikte toplam istasyon sayısı ise 25'e yükseldi.[4] İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş, ikinci etabın tamamlanmasıyla birlikte, yaklaşık Turkish lira symbol 8x10px.png150 milyona mâl olan ilk etaba ek olarak yaklaşık Turkish lira symbol 8x10px.png120 milyon daha harcama yapıldığını ve iki etabın toplamda yaklaşık Turkish lira symbol 8x10px.png270 milyona mâl olduğunu söyledi.[10] Birkaç gün sonrasındaki açıklamasında ise toplam proje maliyetinin Turkish lira symbol 8x10px.png276 milyon olduğunu söyledi.[11] Metrobüs öncesinde 2x3 kesitli, orta refüj genişliği 3 metre olan ve emniyet şeridine sahip D 100 karayolu, Metrobüs sonrasında 2x3 normal şerit, 2x2 yanyol şeritli ve yol ortasından geçen 2 metrobüs şeritli oldu, emniyet şeritleri de kaldırıldı.[12]

Altunizade metrobüs durağı üst geçidinden metrobüs hattının görünümü.

İstanbul'un Anadolu Yakası'ndaki Söğütlüçeşme'ye kadar uzanan Metrobüs'ün üçüncü etabı 3 Mart 2009'da hizmete girdi.[13] Yapılan 11 km'lik uzatmayla hattın toplam uzunluğu 40 km'ye ulaştı[4] ve hatta 7 istasyon eklendi.[14] Avrupa Yakası'ndaki son istasyon olan Zincirlikuyu istasyonundan ayrıldıktan sonra yaklaşık 1,5 km boyunca ayrılmış yoldan devam eden taşıtlar; Boğaziçi Köprüsü'nden yaklaşık 1 km önce normal trafiğe dahil olmakta, köprüyü trafiğin arasında geçmekte, Anadolu Yakası'na geldiğinde ise köprü çıkışından yaklaşık 700 metre sonra kendilerine tahsis edilen yola dönmekteydi.[15] Üçüncü etabın maliyetinin yaklaşık Turkish lira symbol 8x10px.png90 milyon olduğu açıklandı.[16] Ocak 2010'da, istasyonlardaki geçişleri kontrol eden ve istasyonlardaki güvenliği sağlayan güvenlik görevlileri çalışmaya başladı.[17] Temmuz 2009'da Bahçelievler durağının açılmasıyla hattaki durak sayısı 33'e ulaştı.

15 Mart 2011'de, Beylikdüzü'ne kadar uzanan ve yaklaşık 10 km uzunluğundaki hattın dördüncü etabının temeli bir törenle atıldı.[18] Dördüncü etaptaki seferlere 19 Temmuz 2012'de başladı.[4][19] Dördüncü etap kapsamında hatta 11 istasyon eklenirken, hattaki toplam istasyon sayısı 44'ü buldu.[4] 15 Ekim 2011'de Beşyol istasyonu hizmete girerken[20] 2014 Ekim'inde Vatan durağı kullanıma kapatıldı.[21]

Filo[değiştir | kaynağı değiştir]

Metrobüs olarak görev yapan ve İstanbul'un Fethi'nin 559. yıldönümü sebebiyle Türk bayrakları ile süslenmiş bir Mercedes-Benz CapaCity.

Günümüzde Metrobüs filosunda; 165 kişi kapasiteli 250 adet Mercedes-Benz CapaCity, 160 kişi kapasiteli 100 adet Mercedes-Benz Citaro, 160 kişi kapasiteli 85 adet Mercedes-Benz Conecto, 258 kişi kapasiteli 50 adet Phileas, 155 kişi kapasiteli 50 adet Karsan-BredaMenarinibus olmak üzere toplam 535 taşıt bulunmaktadır.[22]

İstasyonlar ve hatlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Istanbul Metrobüs Lines.png
İstanbul'daki hızlı taşıma sistemlerini gösteren şematik harita.
Metrobüs ağında faaliyet gösteren bir Phileas'ın iç görünümü.

40 kilometre uzunluğunda ve 44 istasyona sahip Metrobüs'te, farklı istasyonlar arasında sefer gerçekleştiren 8 hat vardır. Bazı istasyonlarda, şehirdeki diğer hızlı taşıma sistemlerine bağlantı bulunmaktadır. Metrobüs'teki hatlar, istasyonlar ve bağlantılar şu şekildedir:[23]

İstasyon Hatlar
34 34A 34AS 34BZ 34C 34G 34U 34Z
Söğütlüçeşme Istanbul public transport - Banliyö Treni line symbol.png Yes Yes Yes Yes
Fikirtepe Yes Yes Yes Yes
Uzunçayır Istanbul public transport - M4 line symbol.png Yes Yes Yes Yes Yes
Acıbadem Yes Yes Yes Yes Yes
Altunizade Istanbul public transport - M5 line symbol.png Yes Yes Yes Yes Yes
Burhaniye Mahallesi Yes Yes Yes Yes Yes
Boğaziçi Köprüsü Yes Yes Yes Yes Yes
Zincirlikuyu Istanbul public transport - M2 line symbol.png Yes Yes Yes Yes Yes Yes Yes
Mecidiyeköy Istanbul public transport - M2 line symbol.png Istanbul public transport - M7 line symbol.png Yes Yes Yes Yes Yes
Çağlayan Yes Yes Yes Yes Yes
Okmeydanı Hastane Yes Yes Yes Yes Yes
Darülaceze Yes Yes Yes Yes Yes
Okmeydanı Yes Yes Yes Yes Yes
Halıcıoğlu Yes Yes Yes Yes Yes
Ayvansaray Yes Yes Yes Yes Yes
Edirnekapı Istanbul public transport - T4 line symbol.png Yes Yes Yes Yes Yes
Vatan Durak iptal
Bayrampaşa - Maltepe Yes Yes Yes Yes Yes
Topkapı Istanbul public transport - T4 line symbol.png Istanbul public transport - T1 line symbol.png Yes Yes Yes Yes Yes
Cevizlibağ Istanbul public transport - T1 line symbol.png Yes Yes Yes Yes Yes Yes
Merter Istanbul Line Symbol M1A.png Yes Yes Yes Yes Yes
Zeytinburnu Istanbul public transport - T1 line symbol.png Istanbul Line Symbol M1A.png Yes Yes Yes Yes Yes
İncirli Istanbul Line Symbol M1A.png Yes Yes Yes Yes Yes
Bahçelievler Istanbul Line Symbol M1A.png Yes Yes Yes Yes Yes
Şirinevler Istanbul Line Symbol M1A.png Yes Yes Yes Yes Yes
Yenibosna Istanbul Line Symbol M1A.png Yes Yes Yes Yes Yes
Sefaköy Yes Yes Yes Yes Yes
Beşyol Yes Yes Yes Yes Yes
Florya Yes Yes Yes Yes Yes
Cennet Mahallesi Yes Yes Yes Yes Yes
Küçükçekmece Istanbul public transport - Banliyö Treni line symbol.png Yes Yes Yes Yes Yes
İBB Sosyal Tesisler Yes Yes Yes Yes Yes
Şükrübey Yes Yes Yes Yes Yes
Avcılar Yes Yes Yes Yes Yes
Cihangir-Üniversite Mahallesi Yes Yes Yes
Mustafakemalpaşa Yes Yes Yes
Saadetdere Mahallesi Yes Yes Yes
Haramidere Sanayi Yes Yes Yes
Haramidere Yes Yes Yes
Güzelyurt Yes Yes Yes
Beylikdüzü Yes Yes Yes
Beylikdüzü Belediye Yes Yes Yes
Cumhuriyet Mahallesi Yes Yes Yes
Hadımköy Yes Yes Yes
Beylikdüzü Sondurak Yes Yes Yes
İstasyon sayısı 26 19 33 37 26 44 6 8

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Yurdagül, Erman (Ocak 2012). İstanbul Avcılar – Söğütlüçeşme Metrobüs Sisteminin Bileşenlerinin Değerlendirmesi ve Dünyadaki Metrobüs Sistemleri ile Karşılaştırılması. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. 
  1. ^ "İstanbul'da Toplu Taşıma". İETT.gov.tr. 11 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150811152556/http://www.iett.gov.tr/tr/main/pages/istanbulda-toplu-tasima/95. 
  2. ^ a b "Metrobus'te ilk sefer 15 Eylül'de...". İstanbul Büyükşehir Belediyesi. 28 Ağustos 2007. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150924132706/http://www.ibb.gov.tr/tr-TR/Pages/Haber.aspx?NewsID=14926. 
  3. ^ "Bir yolu bulunur". Takvim. 26 Şubat 2007. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150924132750/http://arsiv.takvim.com.tr//2007/02/26/gnc131.html. 
  4. ^ a b c d e "Beylikdüzü metrobüs hattında deneme sürüşü". Hürriyet. 19 Temmuz 2012. 22 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20120822164631/http://www.hurriyet.com.tr/gundem/21021216.asp. 
  5. ^ Kara, Osman (17 Eylül 2007). "Metrobüs trafikte". Milliyet (İstanbul): ss. 5. 
  6. ^ "Metrobüs Topkapı-Avcılar hattı açıldı". Zaman. 12 Ekim 2007. http://www.zaman.com.tr/gundem_metrobus-topkapi-avcilar-hatti-acildi_600158.html. 
  7. ^ "Metrobüs ilk deneme seferini yaptı". İstanbul: NTV.com.tr. 17 Eylül 2007. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150924133015/http://arsiv.ntv.com.tr/news/420108.asp. 
  8. ^ "İstanbul`da ulaşım devrimi!". İETT.gov.tr. 28 Haziran 2006. 25 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20140925042403/http://www.iett.gov.tr/tr/main/news/istanbulda-ulasim-devrimi/246. 
  9. ^ "Topkapı-Zincirlikuyu metrobüs hattı tamamlandı". Milliyet. 6 Eylül 2008. http://www.milliyet.com.tr/topkapi-zincirlikuyu-metrobus-hatti-bitti/gundem/gundemdetay/06.09.2008/987670/default.htm. 
  10. ^ "Metrobüs 45 saniyede bir sefer yapacak". İstanbul: NTV.com.tr. 4 Eylül 2008. 21 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150221153546/http://arsiv.ntv.com.tr/news/458323.asp. 
  11. ^ "Avcılar-Zincirlikuyu arası metrobüsle 38 dakika!...". İstanbul Büyükşehir Belediyesi. 7 Eylül 2008. 12 Kasım 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20081112034912/http://www.ibb.gov.tr/tr-TR/Pages/Haber.aspx?NewsID=16422. 
  12. ^ Yurdagül, Erman; ss. 68
  13. ^ "Başbakan, Zincirlikuyu-Söğütlüçeşme metrobüs hattını açtı". Zaman. 3 Mart 2009. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150924133526/http://www.zaman.com.tr/politika_basbakan-zincirlikuyu-sogutlucesme-metrobus-hattini-acti_821196.html. 
  14. ^ "Zincirlikuyu-Söğütlüçeşme hattı açıldı". CNN Türk. 3 Mart 2009. 20 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20120620212836/http://www.cnnturk.com/2009/turkiye/03/03/zincirlikuyu.sogutlucesme.hatti.acildi/515943.0/index.html. 
  15. ^ Yurdagül, Erman; ss. 70
  16. ^ "Metrobüs ile Avcılar-Kadıköy arası 63 dakikaya indi!...". İstanbul Büyükşehir Belediyesi. 3 Mart 2009. 6 Mart 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20090306111534/http://www.ibb.gov.tr/tr-TR/Pages/Haber.aspx?NewsID=17110. 
  17. ^ "Metrobus hattında güvenlik elemanları göreve başladı...". İstanbul: İETT.gov.tr. 11 Ocak 2010. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150924133804/http://www.iett.gov.tr/tr/main/news/metrobus-hattinda-guvenlik-elemanlari-goreve-/609. 
  18. ^ "Avcılar-Beylikdüzü metrobüs hattının temeli atıldı". T24. 15 Mart 2011. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150924141253/http://t24.com.tr/haber/avcilar-beylikduzu-metrobus-hattinin-temeli-atildi,133117. 
  19. ^ "Beylikdüzü metrobüs seferleri başladı". Haber7.com. 19 Temmuz 2012. 16 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20130516190129/http://www.haber7.com/guncel/haber/904067-beylikduzu-metrobus-seferleri-basladi. 
  20. ^ "Beşyol metrobüs istasyonu açıldı". İstanbul: Gazete Küçükçekmece. 17 Ekim 2011. 28 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20140928094552/http://www.gazetekucukcekmece.com/kucukcekmece/besyol-metrobus-istasyonu-acildi-h7124.html. 
  21. ^ "Bu metrobüs durağı diğerlerinden farklı!". Haberturk.com. 26 Ekim 2014. 30 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20141030164209/http://www.haberturk.com/yasam/haber/1003515-bu-metrobus-duragi-digerlerinden-farkli. 
  22. ^ "Metrobüs Filosu". İETT.gov.tr. http://metrobus.iett.gov.tr/tr/metrobus/pages/metrobus-filosu/330. 
  23. ^ "Metrobüs Hatları". İETT.gov.tr. http://www.iett.gov.tr/tr/main/pages/metrobus-hatlari/90. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]