Pir Sultan Abdal
Vikipedi, özgür ansiklopedi
 |
Bu maddenin tarafsızlığı konusunda kuşkular bulunmaktadır. Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına lütfen bakınız. Şablonu maddeden çıkarmadan önce şablonun yardım sayfasını lütfen inceleyiniz. |
 |
Bu maddedeki veya maddenin bir bölümündeki bazı bilgilerin kaynağı belirtilmemiştir. Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına lütfen bakınız. Maddeye uygun bir biçimde kaynak ekleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
Pir Sultan Abdal, 16. yüzyılda yaşamış halk şairi, ozan. Asıl adı Haydar'dır. Yaşamının büyük bölümü Sivas’ın Yıldızeli ilçesinin Çırçır Bucağına bağlı Banaz köyünde geçti. Ölümünün, 1547-1551 ya da 1587-1590 arasındaki bir tarih olduğu sanılıyor.
Konu başlıkları |
[değiştir] 6 Ayrı Kimlik
- Çorum yöresinden olup bir süre Ankara’da Hasan Dede tekkesinde kalan Pir Sultan'ım Haydar,
- Aruzla şiirler yazan Pir Sultan,
- Divriği yöresinde yetişen ve asıl adı Halil İbrahim olan Pir Sultan Abdal,
- 18. yüzyılın ikinci yarısı ile 19. yüzyılın başında yaşamış olan Abdal Pir Sultan,
- 16. yüzyıl sonu ile 17. yüzyıl başında yaşayan ve Pir Sultan'ın asılmasıyla ilgili deyişleri söyleyen Pir Sultan Abdal.
- Son olarak menkıbeleşmiş yaşamıyla tanınan, Hızır Paşa'nın astığı kabul edilen 16'ncı yüzyıl şairi Banazlı Pir Sultan Abdal. Halk edebiyatı araştırmacıları, günümüzde tanınan Pir Sultan Abdal olarak Banazlıyı kabul eder.
[değiştir] Yetişme Koşulları
Pir Sultan Abdal, halk arasında Yedi Ulular olarak bilinen Yedi Ulu Ozan'dan biridir. Alevi gelenekleri ile dergâhın tarikat ortamında yetişti. Ana konuları, Deyişler, Nefesler, Hakk sevgisi, Ehl-i Beyt sevgisi, duazimam, ilahi aşk, tasavvuf ve sosyal uyarı niteliğindedir. Bazıları her ne kadar Pir Sultan'ı başkaldıran asi biri olarak gösterse de gerçekte Pir Sultan Abdal'ın yaşadığı Sivas bölgesinde o tarihte hiçbir halk ayaklanmasına rastlanmamaktadır. Dolayısıyla bir derviş olarak toplumu irşat (İlimiyle ve aklıyla toplumu bilgilendirmiştir) etmiştir. Tekke ve tasavvufun kalıplarını aşıp geniş bir halk kesimine seslenebildi. Medrese öğrenimini Erdebil'de görmesine rağmen, diğer bazı halk şairlerinin tersine, Divan Edebiyatı'ndan hiç etkilenmedi.
[değiştir] Hakkında yapılan araştırma ve çalışmalar
- Sadeddin Nüzhet Ergun, Pir Sultan Abdal (1929)
- Abdülbaki Gölpınarlı ve Pertev Naili Boratav, Pir Sultan Abdal (1943)
- Ali Balım, Pir Sultan Abdal, Hayatı ve Şiirleri (1957)
- Cevdet Kudret, Halk Şiirinde Üç Büyükler II: Pir Sultan Abdal (1965)
- Erol Toy, Pir Sultan Abdal adlı tiyatro oyunu (1969)
- Cahit Öztelli, Pir Sultan Abdal - Bütün Şiirleri (1971)
- Memet Fuat, Pir Sultan (1977)
- Sabahattin Eyüboğlu, Pir Sultan Abdal (1977)
- Asım Bezirci, Pir Sultan - Yaşamı, Kişiliği, Sanatı, Etkisi, Bütün Şiirleri (1986)
- Mehmet Bayrak, Pir Sultan Abdal (1986)
- Muzaffer Uyguner, Pir Sultan Abdal - Yaşamı, Sanatı, Şiirlerinden Seçmeler (1989)
- Orhan Ural, Pir Sultan Abdal (1990)
- Battal Pehlivan, Pir Sultan Abdal (1993)
- Zeki Büyüktanır, Pir Sultan Abdal Destanı (1994)
- Memet Fuat, Pîr Sultan Abdal Yaşamı Sanatçı Kişiliği Yapıtları (2001)
- Esat Korkmaz, Pir Sultan Abdal - Üçüncü Ölmem Bu Hain (2005)
- Ali Haydar Avcı, Osmanlı Gizli Tarihinde Pir Sultan Abdal ve Bütün Deyişleri (2006)
- Ali Haydar Avcı, Bize de Banaz'da Pir Sultan Derler
- Öner Yağcı, Pir Sultan Abdal - Yaşamı ve Bütün Şiirleri
- Haydar Kaya, Pir Sultan Abdal - Yaşamı, Sanatı, Yapıtları
- Aytekin Özen, Susmayan Nefes - Pir Sultan Abdal adlı tiyatro oyunu (2007-2008) (2008-2009 sezonunda sahnelenmeye devam etmektedir)
- İbrahim Aslanoğlu, Pir Sultan Abdallar
Ayrıca, opera sanatçısı ve halk müziği araştırmacısı ve icracısı Ruhi Su, Pir Sultan'ın eserlerinden bazılarını bir albümde toplayarak yorumlamıştır.
[değiştir] Dış bağlantılar
- Pir Sultan Abdal ve Mücadelesi
- Pir Sultan Abdal Kimdir?
- Pir Sultan Abdal hakkında makaleler
- Pir Sultan Abdal'ın eserleri
- Pir Sultan Abdal'ın hayatı ve eserleri
[değiştir] Araştırmalar
- "İki Devlet Karşısında Pir Sultan Abdal", Gülseren Özdemir, Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Merkezi
- "Pir Sultan Abdal'ın Deyişlerinde Animizmin ve İslâmiyet Öncesi Eski Türk İnançlarının İzleri", Gülseren Özdemir, Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Merkezi
