Alavîler

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Alavî dönemi sanatı örneklerinden 9. erken 10. yüzyıla ait Sabz Pushan, Nişapur, İran'daki kazılarda ele geçirilen bir kap, Metropolitan Museum of Art, New York.
864-928 yılları arasında Taberistan'da kurulan, Zeydiler olarak da bilinen Alevîler Hanedanlığı'nın haritası.
İran tarihi
Persepolis Apadana noerdliche Treppe Detail.jpg

Alavîler ya da Zeydî-Alevîler Hanedanlığı (Farsça: سلسله علویان طبرستان) İran'ın bugünkü Taberistan (Mazenderan, Gilan, ve Gülistan eyaletleri) bölgesinde 9. yüzyılda kurulan ve tarihte Elburz Dağları ile Hazar Denizi arasında yer alan Zeydîler olarak da bahsedilen Şiî bir emîrliktir.

Alevîler Hanedanlığı[değiştir | kaynağı değiştir]

Hanedan mensupları Hasan el-Mûctebâ'nın soyundan olup, İslâmiyet'i Hazar Denizi'nin güney sahillerinde yaymışlardır. Egemenlikleri 10. yüzyıl başlarında 928 yılında Samanîler tarafından sona erdirilmiş, aldıkları yenilgiler karşısında bazı asker ve komutanları Samanî Hanedanlığı'na iltica etmek zorunda kalmışlardır. Daha sonra Ziyarîler Hanedanlığı'nı kuracak olan Ziaroğlu Mardavî ve Büveyhoğulları Hanedanlığı'nı kuracak olan Ali, Hasan ve Ahmed Büveyhoğulları da Alevîler Hanedanlığı'nı terk ederek Samanîler'e katılan generaller arasındadır.

Alevî emirleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Alevîler'in dağılışı: Samanî karşıtları ve Samanîler öncesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Samanîler

Samanî karşıtları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Hassan ibn Kâsım “Dâ’i Şakir” (916-928)

Samanîler öncesi[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Ahmed ibn Hasan “Nâsır Kebir” (916-923)
  • Câ'fer ibn Hasan “Nâsır Kebir” (916-924)
  • Muhammed ibn Ahmed (924-927)
  • Hasan ibn Ahmed (927)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ TDV, İslâm Ansiklopedisi.