Tahtacılar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Tahtacılar, Ege ve Akdeniz bölgelerinin ormanlık yörelerinde yaşayan ve ağaç işçiliğiyle uğraşan Alevî Türkmenlerdir. Şablon:İslam Alevilik

Kökenleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana maddeler: Kızılbaşlar ve Alevîlik

Ataları, Oğuz boylarından Ağaçeriler'dir. Timur Türkistan ve Horasan'ı egemenliği altına alınca, yurtlarını terk etmek zorunda kalan Ağaçeriler'in bir bölümü İran'a, çoğunluğu da Anadolu'ya yerleşti. Moğolların Anadolu'yu işgal etmesi üzerine, buraya gelmiş olan Ağaçeriler bu kez Suriye ve Irak'a göç ettiler. Bunların bazısının, Timur'un ölümünden sonra 1405 yeniden Anadolu'ya döndüğü ve sonradan Tahtacılar olarak anıldığı kabul edilir. Fatih Sultan Mehmed'in, İstanbul'un fethi sırasında kullanılan gemilerin yapımı için, Balıkesir'in Kaz Dağları'ndaki köylerden Tahtacıları getirdiği bilinir.

Türkiye'de Yerleşim Yerleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Tahtacıların yerleşim yerleri

Zamanla yerleşik yaşama geçmeye başlayan Tahtacılar günümüzde daha çok Maraş, Adana, Mersin, Antalya, Akçeniş, Hızırkahya Denizli, Isparta, Burdur, Muğla, Aydın, İzmir, Manisa, Balıkesir, Çanakkale, Çorum, Tokat dolaylarında görülmektedir; sayıları milyon dolayındadır (2000).

Dil ve Din[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana maddeler: Alevîler ve Bektaşîlik

İnançlarında ve yaşam biçimlerinde Şamanistliğe ilişkin kanıtlarla Alevî- Bektaşi inanç ve töreleri iç içe geçmiştir.

Türk dilini ve Orta Asya'daki geleneklerini korumaya önem verirler. Orta Asya'da kullanılan Türkçeye (Öz Türkçe) en yakın dili kullanan kavimdir.

Gelenek ve Görenekler[değiştir | kaynağı değiştir]

Orta Asya Türklerinin dili, örf ve geleneklerini bozulmadan sürdürebilen sayılı oymaklardandır. Tahtacılar oymak damgasını kutsal sayar. Bu damganın kendilerini her türlü kötülükten koruyacağına inanırlar. Ağaç işçiliğinde kadın - erkek birlikte çalışırlar. Kadına çok değer verirler. Cumhuriyetin ilanından sonra baskılar azalınca ağaç işçiliğinden vazgeçerek ziraat, küçük esnaflık, memuriyet vb. işlere de başlamışlardır.

Azerbaycan ve İran şiileri ile zaza, kürt alevileri ve Bektaşiler arasında tanımlar, ritüeller bakımdan birçok fark vardır. Şiilerde eski İran dinlerinin etkisi, Bektaşilerde ise caferilerin ve sunnilerin etkileri vardır. Bazı sünni tarikatlar, özellikle de Mevlevîlik ile Bektaşîlik arasındaki ortak noktaları basit bir gözlemle rahatça görebiliriz (sema ve semah törenleri). Gerçek Alevi-Kızılbaş anlayışı balkanlarda kuzey kafkaslarda ve anadoluda yaşamakta olan Türkmen topluluklarda görülür. Bu topluluklarda sonradan olma-devşirme alevilik anlayışı yoktur. Alevi doğulur ve dedeler ocaktan gelir.

Balıkesir Tahtacı Türkmenleri: Balıkesir Kazdağları'nda ve Balıkesir ovası çevresinde yaşayan Tahtacılar'ın geleneksel kostümleri