Kadirîlik

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Kadirilik sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara

Kadirilik ya da Kadiriyye (Osmanlıca: قادريه), Sünnîliğin Hanbeli mezhebine mensup Abdülkâdir Geylânî tarafından 12. yüzyılın başlarında kurulan ve silsilesini Ali bin Ebu Talib'e dayandıran sufi/tasavvufî yol.

Kadiriye Tarîkatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Baz-ül Eşheb ve Gavsül Azam olarak da bilinen Abdülkadir Geylani yolunun takipçileri tarafından 12. yüzyılda kuruldu. İslâm Tarihinde sesli zikir yapan tarikâtlar olarak kabul edilmektedir. Sesli zikir yapılması nedeniyle cehri tarikâtlar arasında sayılır. Mensupları arasında Sultan II. Abdülhamid, Mustafa Hayri Öğüt, Hacı Mehmet Albayrak, Muhammet Tahir'ül Kadri gibi tanınmış kişiler vardır.[1]

Tarikatı cehrinin zuhuru: Bir gün Sevgili Peygamberimiz Muhammed Mustafa, Ali el-Mûrtezâ Kerrem Allahu veche ile otururlarken:

- Ya Ali! Gözlerini yum ve beni dinle. Sonra bu söylediklerimi üç defa da sen söyle ben dinleyeyim, buyurdu. Sonra gözlerini yumarak yüksek sesle üç defa:

- La ilahe İllallah, dedi. Daha sonra Ali gözlerini yumdu ve yüksek sesle üç defa:

- La ilahe İllallah, dedi. Resulü Ekrem de Ali’yi dinledi.

Tarikat-ı Aliyye-i Kadiri'nin bir kolu bu şekilde zuhur edip mübarek şecerede ismi geçen Meşayıhı Kiram vasıtasıyla Mehmet Baba ile günümüze kadar gelmiştir. Kadirilik birçok kola ayrılarak günümüzde de etkinliğini sürdürmektedir. Bu kolların en bilinenleri Halisa, Eşrefîlik (Rumîlik) ve Esedilik'tir.

Kadirî tarikât silsilesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Birinci silsile[değiştir | kaynağı değiştir]

Abdülkâdir Geylânî'nin tasavvuf alanındaki mürşidi Ebu Saîd el-Mübarek b. Ali el-Mahzûmî idi. Tarikat silsilesi el-Mahzûmî, Ebu'l Hasan Ali İbn Muhammed b.Yusuf el-Kureşi, Ebu'l-Ferec Yusuf el-Tarsusî, Abdu'l-Aziz et-Temimî, Ebu Bekr-i Şiblî, Cüneyd Bağdâdî, Sırriyü's-Sakatî ve Maruf el-Kerhî aracılığı ile Ehl-i Beyt imamlarından İmâm Ali er-Rızâ'ya, ondan da İmâm Mûsâ el-Kâzım, İmâm Câʿfer es-Sâdık, Muhammed el-Bakır, Ali Zeyn el-Âb’ı-Dîn ve Hüseyin bin Ali aracılığı ile Ali el-Mûrtezâ ve Muhammed Mustafa'ya dayanır.

İkinci silsile[değiştir | kaynağı değiştir]

Abdülkâdir Geylânî'den daha sonraya uzanan ve Hacı Bayram-ı Veli ile devam eden kollardan biri ise aşağıdaki şekilde verilmektedir.

Ahmed Mahmud Muhammed Mustafa

Ali bin Ebu Talib

Hasan-ı Basrî

Habib-i Acemî

Davud-i Taî

Maruf-i Kerhî

Seri-i Sekatî

Cüneyd Bağdadi

Ebu Bekr-i Şiblî

Abdul Azîz el-Temîmî

Ebû'l-Fadl Ebu al-Vahid el-Temîmî

Ebû'l-Farah Tartusî

Ebû'l-Hasan Farsî

Ebâ Said el-Mubarek Mukharramî

Gavs-ul Azam Abd-ul Kâdir Geylanî

Muhy'id-Dîn İbn'ul Arabî

Seyyid Şemseddîn-i Muhammed

Şeyh Hüsameddîn

Şeyh Sahabeddîn

Şeyh Hüseyin Hamavîh

Hacı Bayram-ı Veli

Şeyh Eşrefoğlu Rumî

Şeyh Hacı Kazan Kaya Baba

Şeyh Baba Kurdistanî

Şeyh Seyyid Muhammed

Şeyh Seyyid Halil

Şeyh Hacı Hasan Baba

Şeyh Şaban Baba

Şeyh Ricalî Dursun Baba

Şeyh İlhamî Hacı Hasan Baba

Muhibbî Süleyman Çalışkan[2]

Şeyh Abdurrahman Halis Talabani

Şeyh Dede Osman Avni Baba

Şeyh Hacı Ömer Hüdayi Baba

Şeyh Hacı Muhammed Baba

Şeyh Hacı Mustafa Hayri Baba

Şeyh Hacı Ekber Mustafa Gürbüz Baba

Şeyh Hacı Ahmed Haydar Baba

Üçüncü silsile[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. Ahmed Mahmud Muhammed Mustafa
  2. Ali el-Mûrtezâ ibn Ebu Talib
  3. İmam Hüseyin ya da Ebu Said Hasan-ı Basrî
  4. İmam Zeynel Abidin ya da Habib-i Acemî
  5. İmam Muhammed Bakır ya da Davud-i Taî
  6. İmam Cafer-i Sadık
  7. İmamı Musa Kazım
  8. İmamı Ali er-Rıza
  9. Ebu Mahfuz Maruf Aliyyü'l-Kerhi
  10. Ebul Hasan Serıy'yüs-Sekatî
  11. Cüneyd Bağdadi
  12. Ebu Bekir Delfi ibn Caferi's-Şiblî
  13. Ebül Fadl Abdü'l-Vahit ibn Abdulaziz Temini
  14. Ebül Fereç Yusufü't-Tarsusu
  15. Ebül Hasan Ali ibn Muhammed ibn Yusufü'l Karşi-yü'l Hakkari
  16. Kadiyü'l Kuzak Ebu Saidil Mübarek ibn Aliyyül Mahzumiyyül Bağdadi
  17. Pir-i Tarikat Gavs-ul Azam Ebu Muhammed Muhyid­din Abd-ul Kâdir-i Geylanî

Halisa Kolu[değiştir | kaynağı değiştir]

Şeyh Abdurrahman Halis Talabani'nin tevhidi kasr etmek suretiyle okumasından ötürü "Halisa" veya "Halisiyye" şubesi olarak ismine izafeten verilmiştir.

18. Cemalü'l Irak Es-seyid Abdurrezzak         18. Ebu Bekir Abdulaziz 
19. Osmanü'l Geylani                           19. Muhammedüni'l-Hattak 
20. Yahya El-Basri                             20. Es-seyyid Şemseddin 
21. Nureddini'ş-Şami                           21. Es-seyyid Şerafeddin
22. Abdurrahmanil Haselani                     22. Es-seyyid Zeyneddin 
23. Burhaneddin-iz Zenceri                     23. Es-seyyid Veliyeddin 
24. Es-seyyid Muhammed                         24. Nureddin Ma’sumilmedeni                
25. Es-seyyid Abdurrezzakül                    25. Hüsameddin Hamevi       
26. Hüseyni'l Ezmirani                         26. Es-seyyid Yahya 
27. Ahmedi Muhammed Hindil Lahuri              27. Ebu Bekrini'l Bağdadi 
28. Mahmudüz Zengine-i Talabani                28. Muhammed Derviş 
29. Ahmedet Talabaniyul Kerküki                29. Es-seyyid Zeyneddin  
30. Ziyaeddin Abdurrahmani Halis Talabani      30. Mustafa El-Bağdadi
31. Dede Osman Avni Baba Urfavi                31. Süleyman el Bağdadi                     
32. Hacı Ömer Hüdai Baba Köğengi               32. Aliyyü'l Bağdadi 
33. Muhammed Baba Kürki                        33. Eyyüp Urfavi 
                        34. Mustafa Hayri Baba Malatyevi 
                        35. Hacı Mehmet Baba Kırşehri   
                        36. Hacı Abdullah Efendi

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Mustafa Armağan, Abdülhamid'in Kurtlarla Dansı.
  2. ^ Qaidiri Tariqah

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]