Batı Azerbaycan Eyaleti

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Batı Azerbaycan Eyaleti
استان آذربایجان غربی / Ostān-e Āzarbāijān-e Gharbī
Konum
Batı Azerbaycan Eyaletinin İran'daki konumu.
Bilgi
Yönetim merkezi:: Urmiye
Yüz ölçümü : 39.487[1] km²
Nüfus(2006):
 • Nüfus yoğunluğu :
2.873.459[2]
 /km²
İl sayısı: 17
Zaman dilimi: IRST (UTC+3:30)
  -Yaz (DST): IRST (UTC+4:30)
Diller: Azerice, Farsça, Yeni Arami dili

Batı Azerbaycan Eyaleti (Farsça: استان آذربایجان غربی, okunuşu: Ostan-e Āzarbāijān-e Gharbī), İran'ın 31 eyaletinden birisidir.

Ülkenin kuzeybatısında bulunan eyaletin, batısında Türkiye ve Irak, kuzeyinde Nahçıvan, doğusunda Doğu Azerbaycan ile Zencan bulunur.

Eyaletin yüzölçümü 39.487 km² (Urmiye Gölü ile birlikte 43.660 km²), 2006 yılı nüfusu 3.015.361, idare merkezi Urmiye şehridir.

Eyalette yer alan önemli şehirler şunlardır: Urmiye, Hoy, Miyanduab, Bukan,Mahabad, Salmas, Maku, Nakade, Piranşehr, Serdeşt, Şahindej, Takab, Uşnu ve Siyahçeşme.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Azerbaycan Hanlıklarından Urmiye Hanlığı'na 1797 yılına kadar başkentlik yapmıştır.

Etnik yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Çaldıran yakınlarında Ermeniler tarafından inşa edilen Kara Kilise

Eyaletin nüfusu ağırlıklı olarak Azeriler[3][4][5]., Kürtler'den oluşur.[6] Eyalet genelinde Azerice, Kürtçe, Farsça, Ermenice, Yeni Arami dili konuşulmaktadır.doğu Güney kısımlarında Kürt yerleşim bölgeleri mevcuttur. Bunun yanında eyalette Ermeni ve yahudi azınlıklar, büyük şehirlerde ülkenin diğer bölgelerinden gelen göçmenler de yaşamaktadır. Halkın çoğunluğu ağırlıklı olarak İslam dinine mensuptur. Diğer azınlık dinleri Hıristiyanlık ve Yahudiliktir. Bölgede tarihi kilise kalıntıları bulunur.

Coğrafya ve iklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Batı Azerbaycan, ülkenin geneliyle karşılaştırılırsa dağlık bir yapıya sahiptir. Bunun yanında tarıma elverişli büyük ovalarıda vardır (örneğin, kuzeydeki Çaldıran Ovası). Ayrıca Urmiye Gölü kıyısında bulunması nedeniyle oldukça ilgi çekici yaban hayatı ve doğa manzaralarına sahiptir.

Batı Azerbaycan, Urmiye Gölü kıyısında olması nedeniyle ılıman bir iklime sahip olsa da, yükseltisinin fazla olması -özellikle güney bölgesinde- ve kuzeyden gelen soğuk hava akımları nedeniyle oldukça soğuk kışlar geçirir. Yazları ise ılık geçer. Eyalet içindeki ortalama sıcaklıklar şu şekildedir: 9.4 °C (Piranşehr), 11.6 °C (Mahabad), 9.8 °C (Urmiye), 10.8 °C (Hoy). Eyalet içinde, Temmuz ayı en yüksek sıcaklık 34 °C iken, Ocak ayı en düşük sıcaklık –16 °C derece olarak ölçülmüştür. Yazları 4 °C,kışları 15 °C 'ye varan sıcaklık farkları oluşur.

İdari yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Batı Azerbaycan Eyaleti (ostan), kendi içinde 17 şehristan ve 38 bahşa ayrılmıştır. Eyaletin bu alt idari yapısı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Sıra Şehristan Adı Nüfusu Yönetim merkezi Bağlı bahşlar
1 Bukan şehristanı 202.637 Bukan MerkezîSimine
2 Çaypara şehristanı 42.590 Karaziyadin MerkezîHacılar
3 Çaldıran şehristanı 44.572 Çaldıran MerkezîDestek
4 Hoy şehristanı 365.573 Hoy MerkezîİvugliKoturSefaiye
5 Mahabad şehristanı 197.441 Mahabad MerkezîHalifan
6 Makü şehristanı 174.578 Makü MerkezîBazargan
7 Miyandoab şehristanı 245.158 Miyandoab MerkezîBarukMerhametabad
8 Nakadeh şehristanı 117.831 Nakadeh MerkezîMuhammedyar
9 Uşnu şehristanı 63.798 Uşnu MerkezîNalus
10 Piranşehr şehristanı 107.677 Piranşehr MerkezîLacan
11 Poldeşt şehristanı 38.586 Poldeşt MerkezîAras
12 Salmas şehristanı 180.708 Salmas MerkezîKuhsar
13 Serdeşt şehristanı 104.146 Serdeşt MerkezîVezine
14 Şahindej şehristanı 89.356 Şahindej MerkezîKeşavarz
15 Şot şehristanı 51.476 Şot MerkezîKara Koyun
16 Takab şehristanı 81.395 Takab MerkezîTahtı Süleyman
17 Urmiye şehristanı 856.914 Urmiye MerkezîAnzelSilvaneSumay-e BeradustNazlı

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ gazetteer.de
  2. ^ sci.org.ir
  3. ^ ciaonet.org
  4. ^ countrystudies.us
  5. ^ Aferineş gezetesi 2595-ci sayısı- Farsca
  6. ^ Kürt tarihi, Muhammed ayet, Porseman neşriyati,ikinci çap 1386 tehran, s 67 ikinci paragraf

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]