Ramazan Bayramı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
   Ramazan Bayramı
عيد الفطر
Ayd-ül Fitr
Eidulfitr meal.jpg
Malezya'da Ramazan Bayramı
Diğer adı Eid, "Ramadan Eid", "Smaller Eid"; Idul Fitri, Hari Lebaran (Endonezya); Hari Raya Puasa, Hari Lebaran, Aidilfitri (Malezya, Singapur, Brunei); Nonbu Perunaal (Tamilce) Riyoyo, Riyayan, Ngaidul Fitri (Cava); Boboran Siyam (Sundan); Uroë Raya Puasa (Acehnese); Rojar Eid (Bangladeş); Ramazan Bayramı (Türkçe); Eid Nimaz (Sindhî); Korite (Senegal); Sallah (Hausa); Kochnay Akhtar (کوچنی اختر) (Peştuca); Eid-e Sa'eed-e Fitr (The Mirthful Festival of Fitr, Farsça); Choti Eid (Urdu); Cheriya Perunnal (Malayalam); Ramazanski Bajram, Eid (Boşnakça); Bajram (Arnavutça); Eyd-i Remezanê veya Eyd-i Rojı (Kürtçe); Ramazanski Bajram (Hırvatça); Idd (Uganda'daki konuşma diline ait)
Kutlayanlar Dünya çapında Müslümanların yanı sıra Müslüman çoğunluğun alanlarındaki gayrimüslimler
Türü İslami
Başlama Ramazan ayı bitince
Tarih 1 Şevval
Törenler Aile yemeği (özellikle öğle yemeği ve geç kahvaltı), çocuklara hediye ya da para verme, yeni elbiseler giyme, tatlı yiyecekler yeme
Gelenekler Cemaat namazı, sadaka verme (Zekat)
Bağlantılı günler Ramazan, Kurban Bayramı

Ramazan Bayramı (Arapça: عيد الفطر Ayd-ül Fitr, Farsça: عید فطر) ya da Şeker Bayramı[1], İslam aleminde, oruç tutma ayı olan Ramazan'ın ardından üç gün boyunca kutlanan dini bir bayram. Hicri takvime göre onuncu ay olan Şevval ayının ilk üç gününde kutlanır. Bayramdan bir önceki gün, Ramazan ayının son günü olan arifedir.

Hicri takvim bir ay takvimi olduğu için yıllar güneş temelli miladi takvimden 11-12 gün kısadır. Bu nedenle Ramazan Bayramı her sene bir önceki seneden 11-12 gün daha erken kutlanır. Yaklaşık olarak her 33 senede bir Ramazan Bayramı aynı günlere tekabül eder.

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Ramazan Bayramı: Bayram Ramazan ayının sonunda kutlandığı için bu isimle anılır. Ramazan kelimesi Arapça bir sözcük olan ramaḍ (‘kuru sıcak’) kökünden gelir. Bunun nedeni muhtemelen Ramazan orucu ibadeti ilk uygulanmaya başlandığında yaz aylarına tekabül ediyor olmasıdır.[2]

Şeker Bayramı: Bayramın Osmanlı dönemindeki adı olan "Iyd-ı Fıtır" isminden Türkçeleştirilmişidir. Iyd bayram demektir. Fıtır ise fıtır sadakası ya da fitre olarak bilinen oruç tutamayacak durumdaki Müslümanların verdiği sadakadır. Şükür sadakası olarakta bilinir. Bir teoriye göre bu "şükür" kelimesi zamanla "şeker"e dönüşmüştür.[3] Bir başka teoriye göre ise Şeker Bayramı adı, Ramazan Bayramı'nda hurma ve şekerleme yeme geleneğine dayanır.[4]

Adlandırma sorunu[değiştir | kaynağı değiştir]

Ramazan Bayramı ve Şeker Bayramı adlandırmaları, Türkiye'de politik zemine kaymış bir tartışma konusudur. Ramazan Bayramı adını savunanlar, Şeker Bayramı adını, bayramın dini vurgusundan uzak olduğu gerekçesiyle tercih etmezler.[4] Şeker ifadesini savunanlar ise bu ismin dayatılarak değil tarihi adlardan evrilerek günümüze geldiğini, bayramın Ramazan ayında değil Şevval ayında başladığını söyleyerek, ramazan adını dindarlaşmaya dönelik bir dayatma olarak görür.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Ramazan Bayramı, Hicret'in ikinci yılından sonra kutlanmaya başlandı.[kaynak belirtilmeli] Bu bayramda yapılması gereken tüm törenler ve ibadetler Muhammed tarafından düzenlendi. İlk ramazan bayramıyla ilgili işlemler de onun tarafından yapıldı.

Bayram kutlamaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Ramazan Bayramı, Ramazan ayı boyunca tutulması farz kılınan orucun da sonunu ifade eder. Ramazan Bayramı'nın ilk günü aynı zamanda Şevval ayının birinci günüdür ve bu günde oruç tutulmaz.[kaynak belirtilmeli]

Ramazan Bayramı'nın ilk gününde camilerde bayram namazı kılınır. Bayram namazını yalnız erkekler kılar. Bayram namazından sonra ise hutbe okunur. Bayram boyunca müslümanlar eş, dost, akraba ziyaretleriyle birbirlerinin bayramını kutlarlar. Bu ziyaretler esnasında genellikle kolonya, tatlı ve şekerlemeler ikram edilir.

Bayramda bakımlı ve temiz olmak adettendir. Herkes en yeni kıyafetlerini giymeye çalışır. Ramazan bayramında çocuklara ailelerin bütçesi elverdiğince yeni kıyafetler alınır. Bazı büyükler ellerini öpen çocuklara hediye veya harçlık verirler. Çocuklar ufak gruplar halinde kapı kapı dolaşarak şekerleme toplarlar.

Müslümanlar zekat görevini bu bayramda yerine getirirler.[kaynak belirtilmeli]

Bayram tatili[değiştir | kaynağı değiştir]

İslam ülkelerinde arife günü ve Ramazan Bayramı'nı kapsayan günler resmi tatil ilan edilirler. Diğer ülkelerde farklı uygulamalar olmakla birlikte Batı'daki bazı büyük firma ve devlet kurumları Müslüman çalışanlarına bayram izni verir.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Güncel Türkçe Sözlük-TDK
  2. ^ "Ramadan." Oxford Dictionary of English 2e, Oxford University Press, 2003.
  3. ^ Şükür-Şeker Bayramı Murat Bardakçı, Habertürk
  4. ^ a b Şeker bayramı demek doğru mudur İhya.org