Halvetiyye

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Halvetiyye, Cehri zikir yöntemini kullanan ehl-i sünnet bir tarîkat. 14. yüzyılda Şeyh Ebu Abdullah Siraceddin Ömer bin Ekmelüdd-i Lahici tarafından kurulmuştur. Pîr-î Sâni Seyyid Yahya Şirvani ve onun yetiştirdiği şeyhler sayesinde tüm Anadolu, İran, ve Azerbaycan coğrafyasına yayılmıştır.

"Halvetiyye" yolu Pîr Ömer Halvetî ile birlikte yaygınlık kazanmaya başlamışsa da sonrasında pek çok kollar zuhur etmiş ve bu nedenle de "tarikatların anası" olarak anılmıştır. "Halvet" gönlünden Allah'tan gayrısını uzaklaştırmak ya da Allah'tan gayrısından uzaklaşarak ona yaklaşmak üzere yalnız kalmak anlamlarına kullanılır.

Halvet’îyye Tarîkatı'nın kol ve şubeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Halvetiyye'nin en yaygın kolu "Şabân’îyyye" koludur. Kastamonu Taşköprü doğumlu Pir Şeyh Şâban-ı Veli'nin piri olduğu Halvetî-Şâbânî yolu Anadolu'nun değerleri ile yoğrulmuş bu toprağın insanlarının gönül tellerini en ince noktalarından yakalayabilmiş bir yol olmuştur. Şâbânî yolu dervişleri her tür toplumsal ihtiyaç halinde en ön saflarda yer almış, hem savaşta hem de barışta bayrağı taşıyan el olagelmişlerdir.

İki ana kola ayrılan tarîkatın bazı önemli şubeleri aşağıda belirtilmiştir.

Şubeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Pîr İlyas Amâsî kolu
  • Seyyid Yâhyâ-yı Şirvânî kolu
    • Molla Hâbib Karamanî şubesi
    • Cemâli’îyye şubesi (Çelebi Hâlife Cemâl-i Halvetî’ye atfedilen)
      • Sünbül’îyye
      • Assâl’îyye
      • Bahş’îyye
      • Şâbân’îyye
        • Karabaş’îyye
          • Bekr’îyye
            • Kemal’îyye
            • Hufn’îyye
              • Tecân’îyye
              • Dırdîr’îyye
              • Sâv’îyye
            • Semmân’îyye
              • Feyz’îyye
          • Nasûh’îyye
            • Çerkeş’îyye
              • İbrahim’îyye/Kuşadav’îyye
            • Halîl’îyye
    • Ahmed’îyye şubesi (Yiğitbaşı Ahmed Şemseddîn bin Îsâ Marmarâvî’ye atfedilen)
      • Ramazan’îyye
      • Cihângir’îyye
      • Sinan’îyye
      • Muslih’îyye
      • Zeherr’îyye
      • Hayât’îyye
      • Uşşâk’îyye
        • Câhid’îyye
        • Selâh’îyye
      • Niyâz’îyye/Mısr’îyye
      • Beyûm’îyye
    • Rûşen’îyye şubesi (Dede Ömer-i Rûşenî’ye atfedilen)
      • Gülşen’îyye
        • Sezâ’îyye
        • Hâlet’îyye
      • Demirtâş’îyye
    • Şems’îyye şubesi (Şemseddîn Ahmed Sivâsî’ye atfedilen)

Halvetiyye-î Cemâli’îyye/Şâbân’îyye Silsilesi[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. Hazreti Muhammed
  2. Hazreti Ali
  3. Hasan Basrî
  4. Habib Acemî
  5. Dâvud et-Taî
  6. Marûf el-Kerhî
  7. Serî es-Sekatî
  8. Cüneyd-i Bağdâdî
  9. Mimşâd Dîneverî
  10. Muhammed el-Bekrî
  11. Kadı Vecîhüddîn Ömer el-Bekrî
  12. Ebu’n-Necib Sühreverdî
  13. Kutbeddîn el-Ebherî
  14. Rükneddîn Necaşî
  15. Şehâbeddîn Tebrîzî
  16. Hâce Cemâleddîn Şirazî
  17. Sultân-ûl Halvetî[1] Tac’ed-Dîn İbrahim Zahid el-Geylânî
  18. Ahî Muhammed el-Halvetî
  19. Pîr Umar (Ömer) el-Halvetî (Halvetiyye Tarîkatı Şeyh Ebû Abdullah Sirac’ed-Dîn Ömer bin Ekmel’ûd-Dîn-î Lahicî tarafından Herat'ta kuruldu).
  20. Ahî Mîrim el Halvetî
  21. Sadreddîn Hayyamî
  22. Pîr-î Sânî Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî (Yetiştirdiği şeyhler aracılığıyle Halvetiyye Tarîkatını Anadolu'ya yaydı).
  23. Muhammed Bahaeddîn
  24. Çelebi Hâlife Cemâl el-Halvetî
  25. Hayreddîn Tokadî
  26. Şabân-î Veli Kastamônî

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Abdülbaki Gölpınarlı, Türkiye'de Mezhepler ve Tarîkatlar, İnkilâp Yayınevi, 1997.