Masal

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
İvan Tsareviç, Ateşkuşu ve Gri Kurt olarak adlandırılan Rus Halk masalı için ressam Viktor Vasnetsov tarafından yapılan bir süsleme

Masal, sözlü halk hikâyesi. Olağanüstü öğe, kahraman, olaylara yer verilen yaşanmamış öykülerdir.

Masallarda yer ve zamana bağlılık yoktur. Masal terimi öncelikle, Külkedisi, Ali Baba ve Kırk Haramiler, Keloğlan gibi ulusal ve uluslararası sözlü geleneğin ürünleri olan halk öykülerini kapsar. Ama sözlü gelenekle ilişkisi olmayan edebî yönü ağır basan bazı eserler de bu türün içinde yer alır.

Masallar, genellikle "masal anaları" tarafından kendisini dinlemeye hazır topluluklara anlatılır. Daha sonra derlemeciler tarafından yazıya aktarılır.

Masal çeşitleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Hayvan masalları
  • Olağan üstü ve gerçekçi masallar
  • Güldürücü masallar
  • Zincirlemeli masallar

Hayvan masalları genellikle kısa masallardır. La Fontaine masalları bu türün en güzel örnekleridir. Şeyhi’nin Harnâme adlı eseri de Divan edebiyatındaki hayvan masalları türüne örnek gösterilebilir.

Masallarda, olağan varlıkların yanı sıra, peri, dev, ejderha gibi olağanüstü varlıklara da yer verilir.

Masalın özellikleri:

  • 1. Olağanüstü konular vardır.
  • 2. Kahramanlar gerçeküstü özelliklere sahip olabilir.
  • 3. Yer ve zaman belirsizdir.
  • 4. Her masaldan bir öğüt, bir ders çıkarılabilir.
  • 5. Masallar kalıplaşmış bir tekerleme ile başlar.
  • 6. Masallarda olağanüstü varlıklar (cin, peri, melek) bulunabilir.
  • 7. Masallar kalıplaşmış tekerlemelerle biter.
  • 8. Masallar hep mutlu sonla biter.
  • 9. Niteliği ne olursa olsun her şeyiyle hayal ürünüdürler.
  • 10. Olaya dayalı sanatsal kurmaca metinlerdir.
  • 11. Yazılı ve sözlü edebiyat ürünüdür.
  • 12. Masalın finalinde her zaman iyiler kazanır.
  • 13. Masallar iyiyi ve kötüyü anlatarak,çocukların olaylardan ders çıkarmalarını amaçlar.

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Köken olarak Arapça "Mesel" sözcüğüden kaynalanır. Mesel; ibret alıncak, örnek teşkil edecek kısa anlatı demektir.[1] Ayrıca sözcüğün Macarca karşılığı olan Mese ile benzerliği de dikkat çekicidir.[2] Özbekçede ise harf dönüşümü ile Matal biçiminde söylenir.

Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Türkçe Bilgi - "Mesel"
  2. ^ Kulturális Enciklopédia. - Enciklopedia Fazekas: "Mese"

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]