Çekoslovakya Sosyalist Cumhuriyeti

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Çekoslovakya Sosyalist Cumhuriyeti
Československá socialistická republika (1960-1990)
Çekoslovakya Cumhuriyeti (1948-1960)

1948-1990
Bayrak Arma
Slogan
"Pravda vítězí" (Çekce)
"Gerçekler yerine geçer!"
Ulusal marş
Kde domov můj?  • Nad Tatrou sa blýska
"Evim nerede?  •  Tatralar üzerinde Yıldırım"
Başkent Prag
Dil(ler) Çekce · Slovakça
Yönetim Sosyalist Cumhuriyet
Üniter sistem (1948-1968)
Federal sistem (1968-1990)
Komünist Parti
Genel Sekreteri
 - 1948–1953 Klement Gottwald
 - 1953–1968 Antonín Novotný
 - 1968-1969 Alexander Dubček
 - 1969–1987 Gustáv Husák
 - 1987-1989 Miloš Jakeš
Yüzölçümü
 - 1992 127.900 km2
Nüfus
 - 1992 15600.000 
     Yoğunluk 122 /km2
Para birimi Çekoslovak Korunası
İnternet TLD .cs
Telefon kodu +42

Çekoslovakya Sosyalist Cumhuriyeti (Çekçe ve Slovakça: Československá socialistická republika) Çekoslovakya'nın 1960 ile 1990 arasındaki resmi adı. 1948'de düzenlenen darbe ile Çekoslovakya Komünist Partisi'nin iktidara gelmesiyle başlayan bu dönemde Çekoslovkya Doğu Bloku'nun içinde Sovyetler Birliği'nin uydusu haline geldi. 1960 yılında yürürlüğe giren yeni anayasayla ülkenin adı Çekoslovakya Sosyalist Cumhuriyeti olarak değiştirildi. 1989'da gerçekleşen Kadife Devrim ile tekrar demokrasiye dönülmüştür.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Sovyet kuvvetleri Slovakya'yı Naziler'den temizleyince sosyal demokrat Fielinger'in kalisyon hükümeti Kösice'ye yerleşti. 1946 seçimlerinde en yüksek oyu alan Komünist Partisi(%38), Gottwald başkanlığında yeni bir koalisyon hükümeti kurdu. Çekoslovakya 1948'de Halk Cumhuriyeti oldu. Yeni bir toprak reformu yapılarak yoksul köylüye 1.700.000 hektar toprak dağıtıldı. sanayinin üçte ikisi, bankalar ve madenler devletleştirildi.Aynı yıl yapılan seçimleri Komünist Partisi kazanınca Gottwald cumhurbaşkanı seçildi; Sosyal demokrat Parti, Komünist Parti'yle birleşti. 1949'da yapılan 5 yıllık planda yatırımların ağırlığı Slovakya'ya yöneltildi; birleşmiş çiftliklerde tarım koopereatifleri kurulması çalışmalarına başlandı. Gottwald'ın ölümünde n sonra Antoni Zapotocly ve Antonin Nevetny dönemlerinde, Stalinci uyugulamalar yumuşatıldı ve 1960'da ülkeyi Çekoslovakya Sosyalist Cumhuriyeti olarak tanımlayan yeni anayasa yürürlüğe girdi. 1968'de Josel Lenart devlet başkanı oldu. 1968'de Parti genel sekreterliğine Aleksandr Dubçek'in getirilmesinden sonra girişilen kimi uygulamalar üzerine; Varşova Paktı'na üye devletlerin yöneticileri Varşova'da toplanarak Çekoslovakya liderine yazılmış bir mektubu yayımladı; mektupta Çekoslovakya'daki sağcı ve devrim karşıtı davarnışların bütün soyalist ülkeleri tehdit ettiği öne sürülerek bunlara son verilmesi istendi. 20 Ağustos 1968'de Varşova Paktı manevraları için Romanya haricin deki üye devletlerin askeri birlikleri Prag, Brno, Bratislava gibi büyük kentleri denetim altına aldılar. Bunun ardından Çekoslovakya Devlet Başkanı Svovoda görüşmeler bulunmak üzere Moskova'ya gitti. Dört gün sonra yayınlana bildiride. Paktın kuvvetlerinin ülkenin içlerine karşımayacağı ve durum normale geldiğinde çekileceği açıklanıyordu. 13 Eylülde bu kuvvetler ülkeden çekildi 31 Aralık 1968'de Anayasa'da yapılan değişikliklerle Çekoslovakya, Çek ve Slovak Sosyalist Cumhuriyetlerinden oluşan federal bir bir devlet oldu. 17 Nisan 1969' Dubçek çekilerek Komünist Partisi genel sekreterliğine Gustav Husak getirildi ve partide köklü değişiklilere gidildi. 1978'de Gustav Husak devlet başkanlığına seçildi.[1]

  1. ^ Büyük Ansiklopedi, Milliyet, 1990. Cilt 3. Sayfa 1176, 1177.