İslam İşbirliği Teşkilatı
![]() |
|
██ Üye Ülkeler██ Gözlemci Ülkeler██ Reddedilen Ülkeler██ Üyeliği Askıda ki Ülkeler
|
|
| Kuruluş | 21 Ağustos 1969 |
|---|---|
| Tür | Siyasal Ortaklık |
| Amaç | Dinî Birliktelik |
| Merkez | |
| Üyeler |
57 Üye
5 Gözlemci Devlet
|
| Resmi diller | Arapça, İngilizce, Fransızca |
| Genel Sekreter | |
| İnternet sitesi | oic-oci.org |
İslam İşbirliği Teşkilatı ya da kısaca İİT (Arapça: منظمة المؤتمر الإسلامي, İngilizce: The Organisation of Islamic Cooperation, Fransızca: Organisation de la Coopération Islamique), Eylül 1969 tarihinde Fas'ın başkenti Rabat'ta toplanıp, İslam ülkelerini çatısı altında toplamak üzere kurulan 57 üyeye sahip, Avrupa Konseyi veya Birleşmiş Milletler gibi uluslararası hukuk tüzel kişiliğini haiz bir uluslararası teşkilattır. 38. Dışişleri Bakanları toplantısında alınan karar gereğince örgütün ismi İslam İşbirliği Teşkilatı olarak değiştirilmiştir.
Konu başlıkları |
Tarihçe [değiştir]
Church of God adlı tarikata bağlı Dennis Michael Rohan adında Avustralyalı bir Hristiyan'ın 21 Ağustos 1969 tarihinde Mescid-i Aksa’yı kundaklamayı denemesinden sonra İslam ülkeleri başkanları İslam Konferansı Teşkilatını kurdular.
BM'de daimi olarak temsil de edilir.
Pakistan’daki 2. toplantılarında İslam Kalkınma Bankası'nın kuruluş planı gündeme getirildi. Bunun ardından İKÖ maliye ve ekonomik işleri bakanları 1973 yılında katıldıkları Cidde toplantısında mali ve parasal bir müessesenin kuruluşunun önemini vurguladılar. Nihayet İslam Konferansı Teşkilatı'nın 20 Ekim 1975 tarihli zirve toplantısında İslam Kalkınma Bankası'nın kuruluş planı onaylandı. Bugün İslam aleminin tek çatı altında toplandığı tek kuruluş sıfatına sahiptir. Genel sektererlik görevini Ekmeleddin İhsanoğlu yapmaktadır.
Yapı ve organizasyon [değiştir]
İİT aşağıdaki sistemlerden oluşur.
İslamî Zirve [değiştir]
Siyaset yapan en yüksek organdır. Üye devletlerin Kralları, devlet başkanları ve hükümet yetkileleri katılır. Her üç yılda bir yapılır.
Dışişleri Bakanlığı İslami Konferansı [değiştir]
İslami Zirve'de alınan kararların işleyişini incelemek için her yıl toplanır. Dış İşleri Bakanları olur.
Daimi Sekreterya [değiştir]
Organizasyonun yönetici organıdır. İki organın kararlarının uygulanması ile görevlendirilmiştir ve Suudi Arabistan Cidde'de yer alır. Şu anki Genel Sekreter 1 Ocak 2005'den beri Türkiye'den Ekmeleddin İhsanoğlu'dur.
Komiteler [değiştir]
İslam İşbirliği Teşkilatı’nın başlıca organları şunlardır;
- Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi (COMCEC-İSEDAK)
- Bilimsel ve Teknolojik İşbirliği Daimi Komitesi (COMSTECH)
- Enformasyon ve Kültürel İşler Daimi Komitesi (COMIAC)
- Daimi Mali Komite
- Kudüs Komitesi
- Ekonomik, Kültürel ve Sosyal Sorunlar İslami Komitesi
Destekleyici Organlar [değiştir]
- İslam Ülkeleri İstatistik, Ekonomik ve Sosyal Araştırma ve Eğitim Merkezi (SESRIC), Ankara, Türkiye.
- İslami Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi (IRCICA), İstanbul, Türkiye.
- İslami Teknoloji Üniversitesi, Dakka, Bangladeş.
- İslami Ticaret Geliştirme Merkezi, Kazablanka, Fas.
- İslami Fıkıh Akademisi, Cidde, Suudi Arabistan.
- İslami Dayanışma Fonu Yönetici Bürosu ve Vakıfı, Cidde, Suudi Arabistan.
- Nijer İslami Üniversitesi, Niamey, Nijer.
- Uganda İslami Üniversitesi, Mbale, Uganda.
Özelleşmiş Enstitüler [değiştir]
- İslami Kalkınma Bankası (IDB),Cidde, Suudi Arabistan.
- İslami Eğitim, Bilim ve Kültürel Organizasyonu (ISESCO), Rabat, Fas.
- İslami Devletler Yayın Organizasyonu (ISBO) ve Uluslararası İslam Haber Ajansı (IINA), Cidde, Suudi Arabistan.
Bağlı Enstitüler [değiştir]
- İslami Ticaret ve Sanayi Odası (ICCI), Karaçi, Pakistan.
- İslami Başkentler ve Şehirler Organizasyonu (OICC), Cidde, Suudi Arabistan.
- İslami Dayanışma Oyunları Spor Fedarasyonu, Riyad, Suudi Arabistan.
- Uluslararası İslâm Âlemi Komitesi (ICIC), Bingazi, Libya.
- İslami Gemi Birliği (ISA), Cidde, Suudi Arabistan.
- Uluslararası Arap-İslami Okullar Dünya Fedarasyonu, Cidde, Suudi Arabistan.
- İslami Bankalar Uluslararası Birliği (IAIB), Cidde, Suudi Arabistan.
- Diyalog ve İşbirliği İslami Konferasn Gençlik Forumu,(ICYF-DC) İstanbul, Türkiye.
İİT'nin (eski adıyla İKÖ'nün) Genel Sekreterleri [değiştir]
- 1.H.R.H. Tunku Abdül Rahman (Malezya): (1971-1973)
- 2.H.E. Hassan El-Touhami (Mısır): (1974-1975)
- 3.H.E. Dr. Amadou Karim Gaye (Senegal): (1975-1979)
- 4.H.E. Mr. Habib Chatty (Tunus): (1979-1984)
- 5.H.E. Syed Sharifuddin Pirzada (Pakistan): (1985-1988)
- 6.H.E. Dr. Hamid Algabid (Nijer): (1989-1996)
- 7.H.E. Dr. Azeddine Laraki Fas): (1997-2000)
- 8.H.E. Dr. Abdelouahed Belkeziz (Fas): (2001-2004)
- 9.H.E. Prof. Dr. Ekmeleddin İhsanoğlu (Türkiye): (2005'den beri)
Üyeler [değiştir]
1 - Afganistan İslam Devleti 1969
2 - Arnavutluk Cumhuriyeti 1992
3 - Azerbaycan Cumhuriyeti 1992
4 - Bahreyn Krallığı 1972
5 - Bangladeş Halk Cumhuriyeti 1974
6 - Benin Cumhuriyeti 1983
7 - Birleşik Arap Emirlikleri Devleti 1972
8 - Brunei Darüsselam 1984
9 - Burkina Faso 1974
10 - Cezayir Demokratik Cumhuriyeti 1969
11 - Cibuti Cumhuriyeti 1978
12 - Çad Cumhuriyeti 1969
14 - Endonezya Cumhuriyeti 1969
15 - Fas Krallığı 1969
15 - Fildişi Sahilleri Cumhuriyeti 2001
17 - Filistin Devleti 1969
18 - Gabon Cumhuriyeti 1974
19 - Gambia Cumhuriyeti 1974
20 - Gine Cumhuriyeti 1969
21 - Gine Bissau Cumhuriyeti 1974
22 - Guyana Cumhuriyeti 1998
23 - Irak Cumhuriyeti 1975
24 - İran İslam Cumhuriyeti 1969
25 - Kamerun Cumhuriyeti 1974
26 - Katar Devleti 1972
27 - Kazakistan Cumhuriyeti 1995
28 - Kırgızistan Cumhuriyeti 1992
29 - Komorlar Birliği 1976
30 - Kuveyt Cumhuriyeti 1969
31 - Libya Cumhuriyeti 1969
32 - Lübnan Cumhuriyeti 1969
33 - Malezya 1969
34 - Maldivler Cumhuriyeti 1976
35 - Mali Cumhuriyeti 1969
36 - Mısır Arap Cumhuriyeti 1969
37 - Moritanya İslam Cumhuriyeti 1969
38 - Mozambik Cumhuriyeti 1994
39 - Nijer Cumhuriyeti 1969
40 - Nijerya Federal Cumhuriyeti 1986
41 - Özbekistan Cumhuriyeti 1996
42 - Pakistan İslam Cumhuriyeti 1969
43 - Senegal Cumhuriyeti 1969
44 - Sierra Leone Cumhuriyeti 1972
45 - Somali Cumhuriyeti 1969
46 - Sudan Cumhuriyeti 1969
47 - Surinam Cumhuriyeti 1996
48 - Suriye Arap Cumhuriyeti 1972
49 - Suudi Arabistan Krallığı 1969
50 - Tacikistan Cumhuriyeti 1992
51 - Togo Cumhuriyeti 1997
52 - Tunus Cumhuriyeti 1969
53 - Türkiye Cumhuriyeti 1969
54 - Türkmenistan Cumhuriyeti 1992
55 - Uganda Cumhuriyeti 1974
56 - Umman Sultanlığı 1972
57 - Ürdün Krallığı 1969
58 - Yemen Cumhuriyeti 1969
Gözlemciler [değiştir]
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Kıbrıs Türk Devleti adıyla
Rusya Federasyonu
Bosna-Hersek
Tayland
Orta Afrika Cumhuriyeti
Müslüman Kuruluşlar [değiştir]
Uluslararası Kuruluşlar [değiştir]
- 1 - Birleşmiş Milletler (BM) 1976
- 2 - Bağlantısızlar Hareketi (NAM) 1977
- 3 - Arap Birliği (ADB) 1975
- 4 - Afrika Birliği (AU) 1977
- 5 - Ekonomik İşbirliği Örgütü (ECO) 1995
- 6 - D-8
İİT'nin Toplantıları [değiştir]
| Sayı | Tarih | Ülke | Yer |
|---|---|---|---|
| 1. | 22 Eylül - 25 Eylül 1969 | Rabat | |
| 2. | 22 Şubat - 24 Şubat 1974 | Lahore | |
| 3. | 25 Ocak - 29 Ocak 1981 | Mekke ve Taif | |
| 4. | 16 Ocak - 19 Ocak 1984 | Kazablanka | |
| 5. | 26 Ocak - 29 Ocak 1987 | Kuveyt şehri | |
| 6. | 9 Aralık - 11 Aralık 1991 | Dakar | |
| 7. | 13 Aralık - 15 Aralık 1994 | Kazablanka | |
| 1. Olağanüstü | 23 Mart 1997 | İslamabad | |
| 8. | 9 Aralık - 11 Aralık 1997 | Tahran | |
| 9. | 12 Kasım - 13 Kasım 2000 | Doha | |
| 2. Olağanüstü | 5 Mart 2003 | Doha | |
| 10. | 16 Ekim - 17 Ekim 2003 | Putrajaya | |
| 3. Olağanüstü | 7 Aralık - 8 Aralık 2005 | Mekke | |
| 11. | 13 Mart - 14 Mart 2008 | Dakar |
Dış bağlantılar [değiştir]
- Resmî İslam Konferansı (Arapça, İngilizce, Fransızca)
- UN İslam Konferansı Örgütü
- Resmî SESRIC - İslam Ülkeleri İstatistik, Ekonomik ve Sosyal Araştırma ve Eğitim Merkezi
- Resmî IRCICA - İslami Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi
- Resmî İKT Pamuk Yatırım Forumu (Türkçe, Arapça, İngilizce, Fransızca)
|
|||||||||||||
|
|||||||
|
|||||||||||||
