İstanbul'un fethi

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara
Bu maddedeki veya bölümdeki bilgilerin eksik ve/veya yetersiz olduğu yönünde kuşkular bulunmaktadır.
Konuyla ilgili tartışma için maddenin tartışma sayfasına bakabilirsiniz.
Maddeyi geliştirerek ya da konuyla ilgili tartışmaya katılarak Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.
İstanbul'un fethi

Fausto Zonaro'nun (1854-1929) "İstanbul'un Fethi" resmi
Tarih 6 Nisan - 29 Mayıs 1453
Bölge İstanbul
Sonuç Osmanlılar'ın zaferi, Bizans İmparatorluğu yıkıldı. Yeniçağ başladı.
Taraflar
Osmanlı Devleti Bizans İmparatorluğu
Kumandanlar
Fatih Sultan Mehmed
Zağanos Paşa		 XI. Konstantin Palaiologos
Loukas Notaras
Giovanni Giustiniani
Güçler
80,000 asker
400 gemi
150 top		 7,000 asker
26 gemi
Kayıplar
Bilinmiyor 4,000 ölü

İstanbul'un Fethi ya da Avrupa kaynaklarına göre Konstantinopolis'in Düşüşü, Fatih Sultan Mehmet komutasındaki Osmanlı İmparatorluğu'nun Bizans'ın başkenti Konstantinopolis'i kuşatmasının ardından gerçekleşmiş bir fetihtir. Bizans İmparatorluğu ordusunun başında bulunan isim ise XI. Konstantin Palaiologos idi. Kuşatma Osmanlı'nın kesin zaferiyle son bulmuş ve Jülyen takvimine göre 5 Nisan 1453 tarihinden 29 Mayıs 1453'e kadar sürmüştür. Bu Fetih önceden yaklaşık 1000 yıllık Bizans İmparatorluğu'nun siyasal bağımsızlığının ortaya çıkmasını sağlamıştır, which was by then already fragmented into several Greek monarchies.

Fatih Sultan Mehmed Osmanlı tahtına geçmesinin ardından İstanbul'a ve Çanakkale Boğazı çevresindeki Bizans kalelerine sürekli baskı yapmışmıştır. 5 Nisan'da İstanbul'un fetih harekatını başlatmak üzere sayısı 80,000 ila 200,000 arası değişen bir orduyla İstanbul'a hareket etmiştir. Şehir 2,000'i yabancı olmak üzere toplamda 7,000 kişilik bir orduyla savunulmuştur. Kuşatma bir kısım Osmanlı kuvvetlerinin çevrede kalan Bizans kalelerini ele geçirirken ağır Osmanlı toplarının da İstanbul surlarına ateş etmesiyle başlamıştır. Bizans'ın Haliç'e zincir germesiyle Osmanlılar başta şehre girememişler bu yüzden şehri tamamen abluka altına almaya çalışmışlardır ayrıca şehre Fatih Sultan Mehmet'in bizzat gözleri önünde Avrupa'dan yardım gemileri gelmiştir. Fatih bu olaya sinirlenerek atını denize sürmüştür. Fatih bunların üzerine gemileri Haliç'e karadan yağlı kazıkların üzerinde yürütmüştür ve Bizans Osmanlı gemilerini yanan gemileriyle yok etmeye çalışsa da başarılı olamamıştır.

Türklerin surlara ilk saldırıları Bizanslılara ağır kayıplar verdirmiştir ve Türklerin surların altına kazdığı lağımlar Bizanslılar tarafından yok edilmiş böylece türkler bu plandan vazgeçmişlerdir. 22 Mayıs'ta, ay tutulma daha günler önceden İstanbul'un fethedileceğini müjdelemiş, birkaç gün sonra Bizans, Vededik'ten yardım gemilerinn gelmediği haberini almıştır. 29 Mayıs Gecesi Osmanlı ordusu surlara taarruz etmiştir. İlk düzensiz saldırılar püskürtülmüştür. Anadolululardan oluşan ikinci Türk saldırısı surların Eyüp bölümüne yarıklar açmaya çalışmıştır. Bizans'ın savunma askerleri Anadolulu akınlarınlarını geri püskürtmüştür ve Fatih Sultan Mehmet'in seçkin Yeniçeriler'ine karşı direnmeye çalışmışlardır. Savaş sırasında, Ceneviz Komutanı Giovanni Giustiniani fena biçimde yaralanmış ve adamlarıyla birlikte gemilerine doğru geri çekilmişlerdir. The Emperor and his men continued to hold off the Turks until the Turks discovered an unlocked gate upon which they flooded into the city. Constantine reportedly fell leading a charge against the invaders, though his body was never found. The last defenders were subdued and the Turks proceeded to loot the city.

This battle marked the end of the Byzantine Empire, an empire which had lasted for over 1,100 years. The city's fall was a massive blow for Christendom. Pope Nicholas V ordered an immediate counter-attack, but his death soon after marked the end of the plan. Mehmed made Constantinople his capital and proceeded to conquer the last two Byzantine states, the Despotate of Morea and the Empire of Trebizond. Many Greeks fled the city and migrated to other parts of Europe, in particular Italy. This move is thought to have helped fuel the Renaissance. The Fall of Constantinople is seen by some scholars as being a key event in leading to the end of the Middle Ages, and some mark the end of the Middle Ages by this event.[9]

Konu başlıkları

[değiştir] İstanbul'un önemi

İstanbul, bölgede önemli bir siyasi güç olan Doğu Roma imparatorluğu'nun başkenti olmasının yanısıra, iki kıtayı ve iki denizi birbiriyle bağlayan stratejik konumu itibariyle de önemli bir merkezdi. Bundan dolayı tarihte pek çok devletin topraklarına katmak istediği bir kara parçasıydı.

Bunun yanında İstanbul, İslam devletleri açısından farklı bir öneme haizdi. İslam peygamberi Muhammed, İstanbul'un Müslümanlar tarafından feth edileceğini 7. yüzyılda sahabelerine müjdelemiş ve İstanbul'u fethedecek komutan ve askerlerden övgüyle bahsetmiştir.[1] Bu sebeple tarihe geçen İstanbul kuşatmalarının büyük çoğunluğu İslam devletleri tarafından yapılmıştır.

[değiştir] Önceki fetih denemeleri

Ana madde: İstanbul'un tarihi

Karadeniz ile Ege'yi birbirine bağlayan deniz yolu üzerinde kurulu olan İstanbul, günümüzde olduğu gibi o zamanlar da oldukça önemli bir şehirdi. 1453 yılına kadar farklı zamanlarda, birçok farklı millet ve medeniyet tarafından defalarca kuşatılmışsa da, gerek Bizans'ın sahip olduğu Rum ateşi (grejuva), gerekse şehrin o zamanlar için aşılamaz olarak görülen surları, bu fetih hareketlerini başarısız kılmıştı.

Sayıları 22 olan kuşatmalar sırayla şunlardır:

Bunların yanında Atilla'nın, Vikinglerin, Bulgarların Avarların ve Gotların da kuşatma yaptığı bazı kaynaklarda geçer ama tarihleri bilinmemektedir.

[değiştir] Saldırı hazırlıkları

1450'de Doğu Akdeniz

Sultan II. Mehmet, Theodosius Surları'na ve şehrin su ile çevrili olmayan tek bölgesini batıdan gelebilecek saldırılardan koruyan hendeklere saldırmayı tasarladı. Ordu 6 Nisan 1453'te şehrin doğusuna yerleşti. Toplar haftalarca surları dövdü fakat yeterli gedik açamadı. Topların yeniden doldurulmaları zaman aldığı için, her atıştan sonra Bizanslılar hasarın çoğunu tamir edebiliyorlardı.

Daha sonra, yeraltı tünelleri yapıp surların altını kazarak yarma yolunu denediler. Kazıcıların çoğu, Sırp Despot'u tarafından Nvo Brdo'dan gönderilen Sırplardı ve Zağnos Paşa'nın emri altındaydılar. Lakin Bizanslılar, Johannes Grant adında, Alman olduğu söylense de muhtemelen İskoç olan bir mühendisi görevlendirdiler. Johannes karşı tüneller kazdırdı ve Bizans birlikleri tünellere girip Osmanlı işçilerini öldürdüler. Diğer tüneller de suyla dolduruldu. Son olarak Bizanslılar önemli bir mühendisi esir alıp işkence yaparak, sonradan yıkılan tünellerin hepsinin yerini öğrendiler.

Sultan II. Mehmet, şehrin ödemeyeceğini bildiği çok büyük vergi karşılığında ablukayı kaldırmayı önerdi. Bu da geri çevrilince, Bizanslı askerlerin kendi birlikleri tükenmeden önce bitkin düşeceğini bilerek saf güçle duvarları alt etmeyi tasarladı.

29 Mayıs sabahı saldırı başladı. Hücumun ilk dalgasını, mümkün olabildiği kadar çok Bizans askerini öldürmeye niyetli acemi askerler olan azaplar oluşturuyordu. Ayrıca Haliç'ten de baskı uygulayabilmek için gece yağlı kütükler üzerinde karadan Haliç'e taşınan gemiler, o sabah Bizans askerlerine karşı bir sürpriz unsuru olmuştu. Anadolululardan oluşan ikinci dalga, şehrin kuzeydoğusundaki, topla kısmen hasar almış Blachernae Surları'nın (okunuşu: blakernai ) bir bölümüne odaklanmıştı. Uzun süren bu çarpışmalar sonucunda Ulubatlı Hasan adındaki bir yeniçeri, surlara Osmanlı sancağını dikmiş, bununla ateşlenen Osmanlı ordusu 29 Mayıs 1453'te İstanbul'un surlarını aşmıştı.

Ancak savaş henüz bitmemişti. Hayatta kalan Bizans askerleri, Osmanlı askerleriyle sokak aralarında çarpışıyorlardı. Kısa süren bu çatışmalardan sonra Bizans ordusu yenilmiş ve Sultan II. Mehmet önderliğindeki Osmanlı ordusu İstanbul'a tamamen hâkim olmuştu.

[değiştir] Fethin sonuçları

Uluabatlı Hasan anıtı, Bursa

O günün dünyasındaki en önemli şehirlerden olan İstanbul'un fethi, gerek dünyada gerekse Anadolu'da birçok etki yarattı.

[değiştir] İç sonuçlar

  1. Anadolu ve Balkanlar arasındaki geçişlerde bir engel olan 1058 yıllık Bizans yıkılmış, arada engel kalmamıştı.
  2. Birçok kere Osmanlı şehzadelerini ve Avrupa ülkelerini kışkırtan Bizans artık bunu yapamayacaktı.
  3. Müslüman dünyasında Osmanlı Devleti daha saygın bir hale gelmişti.
  4. II. Mehmet, Fatih ünvanını aldı.
  5. Karadeniz'i Akdeniz'e bağlayan ticaret yolları ele geçirildi.
  6. İstanbul başkent yapıldı.
  7. Osmanlı'nın yükselme dönemi başladı.

[değiştir] Dış sonuçlar

  1. Avrupa ve Balkan devletlerinin Osmanlı'yı Balkanlar'dan atma çabaları sonuçsuz kalmıştı.
  2. İstanbul'dan İtalya'ya kaçan sanatkârlar ve bilim adamları, rönesans ve reform hareketlerini hızlandırmışlardı.
  3. Dünyanın en büyük imparatorluklarından olan Doğu Roma İmparatorluğu tamamen yok olmuştu.
  4. Orta Çağ kapanıp Yeni Çağ başlamıştı.
  5. Ticaret yollarının birer birer Türklerin eline geçmesi Avrupalıları yeni ticaret yolları bulmaya zorladı ve coğrafi keşifler ortaya çıktı.
  6. Büyük ve kalın surların toplarla yıkılabileceğini gören Avrupa, bu yöntemi derebeylikler üzerinde denemiştir. Böylelikle küçük derebeylikler yıkılıp yerine büyük krallıklar kurulmuştur.
  7. İstanbul'dan ayrılan Bizanslı bilginler, Avrupa'da Reform hareketlerini başlatmışlardır.
  8. Osmanlıların ticaret yollarını ele geçirdikten sonra bu yollardan geçmek zorunda kalan Avrupalılalılar yüksek vergileri Osmanlıya ödememek için ticari yollar aradılar. Böylece Bartelmi Diaz Ümit burnunu keşfetti.

Bu fetih bir nevî Avrupa'nın (İngiltere'nin) Amerika kıtasını keşfinin yolunu açmıştır. [kaynak belirtilmeli]Zirâ bu keşifle ticaret yolları kapanan Avrupalılar başka yollar bulmak zorundaydılar. Bu keşif buna bir vesile olmuştur.

[değiştir] Ayrıca bakınız

İstanbul'un fethi adlı sayfa şehrin 1453'teki fethini anlatmaktadır.

[değiştir] Notlar

  1. ^ "İstanbul mutlaka feth olunacaktır. O’nu feth eden komutan ne güzel komutan ve O’nu feth eden asker ne güzel askerdir."(Ahmet b. Hanbel, Müsned IV, 225.)
g • t • d
Önemli Türk Savaşları
Talas Muharebesi - Dandanakan Muharebesi - Malazgirt Muharebesi - Miryokefelon Muharebesi - Kösedağ Muharebesi - Ankara Muharebesi - İstanbul'un fethi - Otlukbeli Muharebesi
Çaldıran Muharebesi - Mercidabık Muharebesi - Ridaniye Muharebesi - Mohaç Muharebesi - Belgrad'ın fethi - Preveze Deniz Muharebesi - İnebahtı Deniz Muharebesi
I. Viyana Kuşatması - II. Viyana Kuşatması - Kutsal İttifak Savaşları - Navarin Deniz Muharebesi - Nizip Muharebesi - Kırım Savaşı - 93 Harbi - Trablusgarp Savaşı - Balkan Savaşları - I. Dünya Savaşı - Kurtuluş Savaşı - Kore Savaşı - Kıbrıs Barış Harekâtı
Kalın harf: Harp (Savaş), normal harf: Muharebe (Çarpışma)


Avrupa'daki Tarihi olaylar ve dönemler
  İlk Çağ Yunan Medeniyeti | Roma Medeniyeti | Kavimler Göçü | Karanlık Çağ
  Orta Çağ Haçlı seferleri | Magna Carta | Büyük Veba Salgını | İstanbul'un fethi | Reconquista
  Yeni Çağ Rönesans | Coğrafi keşifler | Reform | 30 Yıl Savaşları
  18. ve 19. yüzyıl Aydınlanma Çağı | Fransız Devrimi | Sanayi Devrimi
  20. yüzyıl I. Dünya Savaşı | Büyük Bunalım | II. Dünya Savaşı | Soğuk Savaş | Avrupa Birliği


"http://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0stanbul%27un_fethi" adresinden alındı.