Eski Türkçe
 |
Bu madde Vikipedi standartlarına uygun değildir. Sayfayı Vikipedi standartlarına göre uygun biçimde düzenleyip Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. Not: Gerekli değişiklik yapılmadan bu şablon kaldırılmamalıdır. Bu madde Mayıs 2011 tarihinden beri, düzenleme isteğiyle etiketlidir. |
Eski Türkçe, Türk yazı dilinin ilk devresidir.[1] Bu devirde Türk dilinin şive, lehçe gibi dallara ayrılmadığı kabul edilir. Bu devir, Göktürkler, Uygurlar ve Karahanlılar devrinin bir bölümü (13. yüzyıla kadar) olmak üzere yaklaşık sekiz asırlık dönemi kapsar; 8'inci yüzyıldan 13'üncü yüzyıla kadarki dönemdir.[1]
Konu başlıkları |
[değiştir] Özellikler
Eski Türkçe devrindeki Türkçenin bugüne göre birçok farklı yanı vardır. Bunlardan bir kısmı şunlardır:
- "edgü" >> "iyi": Söz içinde bulunan /d/ sesi zamanla /y/ sesine dönüşmüştür. (Örnek: eder > eđer > eyer; kadgu > kađgu > kaygu > kaygı)
- "beg" > "beğ" > "bey": Sözlerin sonunda bulunan /g/ sesleri çoklukla /y/ sesine dönüşmüştür.
- "tag" > "dağ": Söz başındaki /t/Orhun alfabesinde "
" ile gösterilen T sesleri Oğuz grubunda ötümlüleşip /d/ sesine dönüşmüştür.
Şu anki bilgilerle Türkçenin en eski yazılı metni Orhun Yazıtları olarak kabul edilmektedir. Orhun Yazıtları, Eski Türkçe devrine aittir; bu devirde yapılmışlardır.[1]
Çünkü Hunlar döneminde de bir "Hun dili" vardı. Göktürk kitabe dilinin bu dilin değişmiş olması muhtemeldir. Ayrıca Altın Elbiseli Adam'ın mezarı diye anılan M.Ö. 5. veya 6. yüzyıllara ait bir mezarda altından eşyaların içinde bulunan 26 harflik bir yazı bulunmuştur. Bu yazı da Göktürk alfabesine çok benzer bir alfabeyle yazılmıştır ve Türkçe'nin daha da eskilere dayandığının bir kanıtı niteliğindedir.
[değiştir] Ağızlar
Eski Türkçede ağız ayrılıklarına ilk metinlerden beri rastlanır. Yine de ağız ayrılıkları büyük sayılmaz; bu nedenle Eski Türkçe bir bütün olarak görülebilir. İlk ayrılıklara Orhun yazıtlarında rastlanmaya başlar. Örneğin birinci tekil kişi için Tonyukuk yazıtında ben denirken Kül Tigin Yazıtında men denmektedir. Yine, on erig sançtı (on eri öldürdü) ve on eren sançtı (on eri öldürdü(Sançmak mızraklamak,mızrağı batırmak anlamındadır.) aynı anlamda kullanılmıştır.[2]
Eski Türkçe ağızları iki dalda incelenir: Göktürk ağzı ve Uygur ağzı olarak.
[değiştir] Göktürk Ağzı
Eski Türkçenin eski yazıları ve Orhun Yazıtları bu ağza girer.Günümüzde kullanılan Türkçeyle büyük ölçüde çağrışmaktadır. Teŋri-
ve Türk (Türük-
ve Türk 
şeklinde) kelimeleri ilk bu döneme ait ünlü Orhun Yazıtları’nda yazılmıştır.
[değiştir] Uygur Ağzı
M.S. 358'den sonrası Uygur ağzı olarak adlandırılır. Aslında bu pek kanıtlanmamıştır ve de halâ tartışılmaktadır... Mani ve Budist olmak üzere ikiye ayrılır.
[değiştir] Dış Bağlantılar
- Eski Türkçe üzerine hazırlanmış bir internet sitesi
- Eski Türkçe kullanılarak oluşturulmuş bir internet sitesi
- Türkçe - Eski Türkçe çeviri aracı
[değiştir] Kaynakça
|
|||||||||||||||||||||||
Türk dilleri ile ilgili bu madde bir taslaktır. Maddenin içeriğini geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.
