Arnavutça

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Arnavutça
Oldest Surviving Albanian Text.jpg
Arnavutça yazı örneği.
bölge Balkanlar
Etnik köken Arnavutlar
Konuşan sayısı 7,436,990  (2007)[1]
Dil aileleri
Hint-Avrupa
  • İllür Dilleri
    • Arnavutça
Diyalektler
Arvanitika
Gheg
Tosk
Yazı sistemi Latin (Arnavut Alfabesi)
Resmi durumu
Resmi dil  Arnavutluk
 Kosova[lower-alpha 1]
 İtalya
 Makedonya
 Karadağ
 Bulgaristan
 Romanya
 Sırbistan
Dil kodları
ISO 639-1 sq
ISO 639-2 alb (B)
sqi (T)
ISO 639-3 sqikapsayıcı kod
Bireysel kodlar:
aae – Arbereşçe
aat – Arvanitika
aln – Gheg
als – Tosk
Albanian dialects.svg
Arnavutça'nın diyalektleri
Idioma albanés.png
Arnavutça'nın konuşulduğu bölgeler.

Arnavutça (gjuha shqipe, gûha şkîpe veya cuha şçipe), Arnavutların konuştuğu dil. Hint-Avrupa dil ailesi içinde özgün bir dildir.

Roma'nın 5. yüzyılda Gotlarca yıkılması sonrasındaki İllirya bölgesindeki Slav işgali sonucu Slav dilleri ile yakınlaşan Arnavutçaya 1000 yıldan fazla Doğu Roma (Bizans) yönetimi sonucu Yunanca ve ayrıca 432 yıl süren Osmanlı yönetimi sonucu Türkçe ve Arapça kelimeler de girmiştir. Ancak en çok etkilendiği dil Orta Çağ boyunca yönetiminde bulunduğu Venedik sebebiyle Latincedir.

Günümüz modern Arnavutçasında Latince kökenli sözcüklerin sayısı giderek artmaktadır. Modern Arnavutça, ulusal Arnavut eğitim politikası gereğince Osmanlı döneminde Türkçe ve Arapçadan geçen sözcüklerden neredeyse tamamen arındırılmıştır.

Türkçe-Arnavutça Ortak Sözcükler[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkçeden Arnavutçaya geçen, ama resmi Arnavutça yazışmalarda kullanılmayan sözcükler listesi:

Türkçe Arnavutça
bakır bakër
kalay kallaj
çakal çakall
çekiç çekiç
kaymak kajmak
çadır çadëre
kafes kafaz
para para
pamuk pambuku
vişne vishje
maymun majmun
katran katran
kira qira
yastık jastëk
kılıf këllëf
inat inat
dayak dajak
sandık sënduk
hasır hasër
dolap dollap
çorap çorap
perde perde
lamba llambë
portakal portokall
Harfler (Arn.) Harfler (Tr.)
sh ş
rr sert r
ll l (onlar kelimesindeki "l")
c ts
xh c
j y
y ü
zh j
ë ı ve ö (Fransızca'daki "Beur" sözcüğündeki "EU" sesi)(Ë harfi, eğer sözcüğün sonuna gelirse okunmaz.)
dh (Türkçe'de olmayan harfler)
(İngilizce'deki this)
gj c'ye benzer
nj nyı
q k kârda gibi; ç'ye benzer
x tz

Birkaç Arnavutça kelime ve cümle[değiştir | kaynağı değiştir]

Arnavutça konuşulan bölgeler
Arnavutça Türkçe
Shqipëri, Shqipëria Arnavutluk
Shqiptar Arnavut (Kartalın Oğlu)
Shqip Arnavutça
Shqipe , Shqiponjë Kartal (Arnavut bayrağına verilen isim)
zemër Kalp
Si quheni? adınız ne?
Si jeni? nasılsınız?
Kush jeni ju? kimsiniz?
Ku je ti? neredesin?
Si shkojnë punët? işleriniz nasıl?
Sa është ora? saat kaç?
Sa vjeç jeni? kaç yaşındasınız?
nuse gelin
dhëndër damat
dua seviyorum
kërkoj arıyorum
ujë su
bukë ekmek
faleminderit teşekkürler
të lutem lütfen
nënë anne
djalë erkek evlat
motër kız kardeş
vëlla erkek kardeş
mish et
shkollë okul
shumë mirë çok iyi
mirëdita iyi günler
mirëmbrëma iyi akşamlar
natën e mirë iyi geceler
A je mirë? iyi misin?
Ku po shkon? nereye gidiyorsun?
shpejt çabuk
sayılar (1...10)
një bir
dy iki
tre üç
katër dört
pesë beş
gjashtë altı
shtatë yedi
tetë sekiz
nëntë dokuz
dhjetë on
shi yağmur

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]


Kaynak hatası: "lower-alpha" isimli grup için <ref> etiketleri mevcut, ancak karşılık gelen <references group="lower-alpha"/> etiketi bulunamadı (Bkz: Kaynak gösterme)