Vikipedi, özgür ansiklopedi
Arnavutça (gjuha shqipe, gûha şkîpe veya cuha şçipe), Arnavutların konuştuğu dil. Hint-Avrupa dil ailesi icinde özgün bir dildir.
Roma'nın 5. yüzyılda Gotlarca yıkılması sonrasındaki İllirya bölgesindeki Slav işgali sonucu Slav dilleri ile yakınlaşan Arnavutçaya 1000 yıldan fazla Doğu Roma (Bizans) yönetimi sonucu Yunanca ve ayrıca 432 yıl süren Osmanlı yönetimi sonucu Türkçe ve Arapça kelimeler de girmiştir. Ancak en çok etkilendiği dil Orta Çağ boyunca yönetiminde bulunduğu Venedik sebebiyle Latincedir. Dilbilgisi olarak en çok Romence ile benzerlik gösterir.
Günümüz modern Arnavutça'sında Latince kökenli sözcüklerin sayısı giderek artmaktadır. Modern Arnavutça, ulusal Arnavut eğitim politikası gereğince Osmanlı döneminde Türkçe ve Arapça'dan geçen sözcüklerden neredeyse tamamen arındırılmıştır. Aşağıda Türkçe'den Arnavutça'ya geçen, ama resmi Arnavutça yazışmalarda kullanılmamasına gayret edilen bazı sözcükler görülmektedir.
[değiştir] Türkçe-Arnavutça Ortak Sözcükler
| Türkçe |
Arnavutça |
| bakır |
bakër |
| kalay |
kallaj |
| çakal |
çakall |
| çekiç |
çekiç |
| kaymak |
kajmak |
| çadır |
çadëre |
| kafes |
kafaz |
| para |
para |
| pamuk |
pambuku |
| vişne |
vishje |
| maymun |
majmun |
| katran |
katran |
| kira |
qira |
| yastık |
jastëk |
| kılıf |
këllëf |
| inat |
inat |
| dayak |
dajak |
| sandık |
sënduk |
| mal |
mall |
| hasır |
hasër |
[değiştir] Arnavut Alfabesi
| Harfler (Arn.) |
Harfler (Tr.) |
| sh |
ş |
| rr |
sert r |
| ll |
l (onlar kelimesindeki "l") |
| c |
ts |
| xh |
c |
| j |
y |
| y |
ü |
| zh |
j |
| ë |
ı |
| dh |
(Türkçe'de olmayan harfler)
(İngilizce'deki this) |
| gj |
c'ye benzer |
| nj |
nyı |
| q |
k kârda gibi; ç'ye benzer |
| x |
tz |
[değiştir] Bir kaç Arnavutça kelime ve cümle
Arnavutça konuşulan bölgeler
| Arnavutça |
Türkçe |
| Shqipëri, Shqipëria |
Arnavutluk |
| Shqiptar |
Arnavut (Kartalın Oğlu) |
| Shqip |
Arnavutça |
| Shqipe , Shqiponjë |
Kartal (Arnavut bayrağına verilen isim) |
| Unë jam shqiptar |
Ben Arnavutum |
| Jam krenar që jam Shqiptar! |
Arnavut Olduğum İçin Gururluyum! |
| zemër |
Kalp |
| Si quheni? |
adınız ne? |
| Si jeni? |
nasılsınız? |
| Kush jeni ju? |
kimsiniz? |
| Ku je ti? |
neredesin? |
| Si shkojnë punët? |
işleriniz nasıl? |
| Sa është ora? |
saat kaç? |
| Sa vjeç jeni? |
kaç yaşındasınız? |
| nuse |
gelin |
| dhëndër |
damat |
| dua |
seviyorum |
| kërkoj |
arıyorum |
| ujë |
su |
| bukë |
ekmek |
| faleminderit |
teşekkürler |
| të lutem |
lütfen |
| nënë |
anne |
| djalë |
erkek evlat |
| motër |
kız kardeş |
| vëlla |
erkek kardeş |
| mish |
et |
| shkollë |
okul |
| shumë mirë |
çok iyi |
| mirëdita |
iyi günler |
| mirëmbrëma |
iyi akşamlar |
| natën e mirë |
iyi geceler |
| A je mirë? |
iyi misin? |
| Ku po shkon? |
nereye gidiyorsun? |
| shpejt |
çabuk |
| sayılar (1...10) |
| një |
bir |
| dy |
iki |
| tre |
üç |
| katër |
dört |
| pesë |
beş |
| gjashtë |
altı |
| shtatë |
yedi |
| tetë |
sekiz |
| nëntë |
dokuz |
| dhjetë |
on |
| shi |
yağmur |
[değiştir] Dış bağlantılar
Arnavutluk,
Kosova,
Makedonya Cumhuriyeti,
Karadağ
Sırbistan,
İtalya
Hint-Avrupa dilleri ile ilgili bu madde bir taslaktır. Maddenin içeriğini geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.
