Yugoslavya Federal Cumhuriyeti

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Yugoslavya Federal Cumhuriyeti
Savezna Republika Jugoslavija
Савезна република Југославија

1992-2003
Bayrak Arma
Başkent Belgrad
Dil(ler) Sırp-Hırvatça (1992-1997)
Sırpça (1997-2003)
Yönetim Cumhuriyet
Başkan
 - 1992–1993 Dobrica Ćosić
 - 1993–1997 Zoran Lilić
 - 1997–2000 Slobodan Milošević
 - 2000–2003 Vojislav Koštunica
Başbakan
 - 1992–1993 Milan Panić
 - 1993–1998 Radoje Kontić
 - 1998–2000 Momir Bulatović
 - 2000–2001 Zoran Žižić
Tarihi
 - Anayasa 27 Nisan 1992
 - BM üyeliği 1 Kasım 2000
Yüzölçümü
 - 2006 102.350 km2
Nüfus
 - 2006 10.832.545 
     Yoğunluk 0.1 /km2
Para birimi Yugoslavya dinarı

Yugoslavya Federal Cumhuriyeti (Sırpça: Savezna Republika Jugoslavija; Kiril Sırpça: Савезна република Југославија) Balkanlar’da yer alan, iki cumhuriyetten oluşan ve 1992-2003 yıllarında yaşamış olan bir devlet. Devletin bulunduğu alanda bugün Sırbistan, Karadağ ve Kosova bulunur.

Ülke, kuzeybatısında Hırvatistan, kuzeyinde Macaristan, kuzeydoğusunda Romanya, doğusunda Bulgaristan, güneyinde Makedonya, güneybatısında Arnavutluk ve batısında Bosna-Hersek ile çevrili olmuştur.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’nin parçalanması sırasında sadece iki cumhuriyet (Sırbistan ve Karadağ) “Yugoslavya” devletini sürdürmeyi kabul etmiştir. Sırbistan’ın içindeki özerk bölgeler Kosova ve Voyvodina da, dolayısıyla bu yeni federasyonun içinde yer almıştır. Böylece 1992 yılında sosyalist federasyondaki bu iki cumhuriyet, yeni Yugoslavya’yı oluşturmuştur. Geriye kalan cumhuriyetler, bağımsız devletler olarak hayatlarına devam etmişlerdir. Bu devletlerden Bosna-Hersek, yeni Yugoslavya’nın kurulduğu dönemde büyük bir savaş alanı altında, harap hâldeydi.

Doğu Avrupa’da komünist devlet idarelerinin çökmesiyle ilgili olarak yeni devlet de demokratik değişim sürecini kabul etmiştir. Buna bağlı olarak, bayraktan kızıl yıldız simgesi çıkarılmış, yeni bayrak yıldızsız olarak kullanıma sunulmuştur. Ayrıca, eski komünist simgelerle örülü devlet arması da çift başlı kartal merkezli bir yeni arma ile değiştirilmiştir. Bunun yanında, yeni devlet, Yugoslavya SFC’nin kolektif başkanlık sistemi yerine seçimle belirlenen tek başkan sistemini uygulamaya koymuştur.

Kosova Sorunu[değiştir | kaynağı değiştir]

Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’nin parçalanmasının ardından kurulan yeni Yugoslavya devleti, daha merkeziyetçi bir idari yapıya sahip olmuştur. Belgrad’dan Sırpların kontrolundaki yeni devlet yönetimi, Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’nin dağılışı sırasında bağımsızlığına kavuşamayan Kosova bölgesi ile sıkıntılı bir yeni birlik kurmuştur. Ülkenin 1992’de kuruluşundan son dönemine kadar Kosova, Sırp idaresinin uygulamalarına tepkili bir bölge olmuştur.

Yeni federasyonda Kosovalılar, çeşitli siyasi, sosyal ve ekonomik sıkıntılar yaşamışlardır. Kosova’nın Sırplar için söz konusu olan sıkıntılı yapısı 1998-1999 yılları itibarıyla çatışma hâlini almıştır. Ülkenin Kosova topraklarında ayrılıkçı Kosovalılar ile tam donanımlı ve silahlı Sırp güçleri arasında çeşitli düzeylerde çatışmalar yaşanmıştır.

1998-1999 Kosova Savaşı[değiştir | kaynağı değiştir]

1998-1999 döneminde, Yugoslavya Federal Cumhuriyeti ordusunun, bağımsızlık isteyen Kosova Kurtuluş Ordusu’na ve bu örgüt yanında yer alan milis güçlerine karşı çeşitli operasyonlar yürütmüştür. Buna karşı olarak, dünyada oluşan siyasi inisiyatif doğrultusunda NATO birliklerinin ülke çapında askerî operasyonları olmuştur.

NATO'nun Yugoslavya'ya karşı hava saldırılarına başlamasıyla, Yugoslavya Federal Cumhuriyeti kimliği altında Sırp ordusu ve milis güçleri tarafından Kosovalı Müslüman sivillere karşı saldırılar yapılmıştır.

NATO müdahalesi sonucunda Kosova’da Birleşmiş Milletler kontrolunda bir özel yönetim oluşturulmuş, bu yönetim 2008 yılında Kosova’nın tek taraflı bağımsızlığı sonrasında değişikliğe uğramıştır.

Coğrafi Yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Federal Yugoslavya’nın genel haritası

Yugoslavya Federal Cumhuriyeti, Balkanlar’ın ortası sayılabilecek bir konumda yer almıştır. Ülkenin Adriyatik Denizi kıyılarında eskiden var olan uzun sahil şeridi, yeni devlette sadece Karadağ kıyılarını kapsamıştır.

Komşuları; kuzeybatıda Hırvatistan, kuzeyde Macaristan, kuzeydoğuda Romanya, doğuda Bulgaristan, güneyde Makedonya, güneybatıda Arnavutluk ve batıda Bosna-Hersek idi. Güneybatı yönü Adriyatik Denizi bulunurdu. Ülkenin toplam yüzölçümü 102.350 km2 olmuştur.

Siyasi Yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Federal Yapılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Yugoslavya federal Cumhuriyeti, iki cumhuriyet (Sırbistan ve Karadağ) ve iki özerk bölgeden (Kosova ve Voyvodina) oluşmuştur. Özerk bölgeler Sırbistan Cumhuriyeti toprakları içinde özerkliğe sahip olmuştur.

Ad
Başkent
Bayrak
Arma
Konum
Sırbistan Cumhuriyeti
Kosova Özerk Bölgesi
Voyvodina Özerk Bölgesi
Belgrad
Priştine
Novi Sad
Flag of Serbia (1992-2004).svg
SR Serbia coa.png
SerbiaMontenegro-Serbia.png
Karadağ Cumhuriyeti Podgorica
Flag of Montenegro (1993-2004).svg
Coat of arms of Montenegro (1992-2004).svg
SerbiaMontenegro-Montenegro2.png

Demografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Etnik Yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Yugoslavya FC, eski sosyalist federasyonun “Yugoslav” üst kimliğini devam ettirmiş gibi olsa da, bu yeni dönemle beraber artık etnik kimlikler çok daha ön planda olmuştur. Sırplar, Boşnaklar, Macarlar, Arnavutlar, Türkler, Rumenler, Romanlar ülkenin çeşitli kesimlerinde yaşamış olan etnik gruplardır.

Diller[değiştir | kaynağı değiştir]

Yugoslavya FC resmî dili 1997 yılına kadar Sırp-Hırvatça olarak belirtmiş, bu yıldan itibaren resmî dil Sırpça olarak kullanılmıştır. Sırpça, devletin genel iletişim dili olarak kullanılmış, Kosova’da buna Arnavutça ve Türkçe eklenmiştir. Voyvodina’da Macarca da konuşulan dillerden olmuştur. Karadağ’da bugün “Karadağca” adı verilen dil, bir bölgesel ağız olarak o dönemde kullanımda olmuştur.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]