Boşnakça

Boşnakça
Bosanski Jezik
Ana dili olanlar	Bosna-Hersek, Sırbistan (çoğunlukla Sancak'ta), Karadağ, Hırvatistan, Makedonya, Slovenya, Türkiye, Kosova
Konuşan sayısı	2.7 milyon  (tarih gerekli)
Dil aileleri	Varsayılan Boşnakça
Yazı sistemi	Latin
Dil kodları
ISO 639-2	bos
ISO 639-3	–

Boşnakça (Boşnakça: Bosanski jezik, Bosanski), çoğunluğu Bosna-Hersek'te yaşayan Boşnakların konuştuğu dil.

Bosna-Hersek'in nüfusunun yarıdan fazlasını Boşnaklar oluşturur ve Boşnakça bu ülkenin resmî dillerinden biridir. Özellikle son yıllarda Hırvatça ve Sırpçadan hem biçim, hem sözcük dağarcığı bakımından iyice farklılaşmaya başlamıştır. Resmî olarak Hırvatça gibi Latin alfabesi ile yazılır. Fakat Kiril alfabesi ile de yazılabilir.

Alfabe

• A a - Tıpkı Türkçedeki 'A' sesini verir. Örnek: avion (uçak) Okunuşu: aviyon

• B b - Tıpkı Türkçedeki 'B' sesini verir. Örnek: brod (gemi) Okunuşu: bırod

• C c - Türkçedeki 'TS' harflerinin birlikte okunmasıyla çıkan sesdir. Örnek: crvena (kırmızı) Okunuşu: tsırvena

• Č č - Türkçedeki 'Ç' sesini verir. Örnek: čovjek (adam) Okunuşu: çovyek

• Ć ć - Yine Türkçedeki 'Ç' sesini verir, ama çoğunlukla sözcük sonunda bulunur. Örnek: ćerka (kız evlat) Okunuşu: çerka

• D d - Tıpkı Türkçedeki 'D' sesini verir. Örnek: debelo (şişman) Okunuşu: debelo

• Đ đ - Türkçedeki 'C' sesini verir. Örnek: đak (öğrenci) Okunuşu: cak

• Dž dž - Türkçedeki 'C' sesini verir. Örnek: džumbus (eğlence) Okunuşu: cumbus

• E e - Türkçedeki 'E' sesini verir. Örnek: elegancija (şıklık) Okunuşu: elegantsiya

• F f - Tıpkı Türkçedeki 'F' sesini verir. Örnek: fin (ince, zarif) Okunuşu: fin

• G g - Tıpkı Türkçedeki 'G' sesini verir. Örnek: guverner (yönetici) Okunuşu: guverner

• H h - Tıpkı Türkçedeki 'H' sesini verir. Örnek: heroj (kahraman) Okunuşu: heroy

• I i - Tıpkı Türkçedeki 'İ' sesini verir. Örnek: ime (ad) Okunuşu: ime

• J j - Bu harf Türkçedeki 'Y' gibi okunur. Örnek: jer (çünkü) Okunuşu: yer

• K k - Tıpkı Türkçedeki 'K' harfi gibi okunur. Örnek: kola (at arabası) Okunuşu: kola

• L l - Tıpkı Türkçedeki 'L' harfi gibi okunur. Örnek: lahk (kolay) Okunuşu: lahk

• Lj lj - Türkçe 'LY' gibi okunur.Ancak buradaki 'Y' sesi çok kısa ve belirsiz söylenir. Örnek: ljubav (aşk) Okunuşu: lyubav

• M m - Tıpkı Türkçedeki 'M' sesini verir. Örnek: mirno (uslu) Okunuşu: mirno

• N n - Tıpkı Türkçedeki 'N' sesini verir. Örnek: nelogičan (mantıksız) Okunuşu: nelogiçan

• Nj nj - Türkçe 'NY' gibi okunur. Ancak buradaki 'Y' sesi de çok kısa ve belirsiz söylenir. Örnek: njuh (koku) Okunuşu: nyuh

• O o - Tıpkı Türkçedeki 'O' sesini verir. Örnek: otisak (damga) Okunuşu: otisak

• P p - Tıpkı Türkçedeki 'P' sesini verir. Örnek: pero (d. kalem) Okunuşu: pero

• R r - Tıpkı Türkçedeki 'R' sesini verir. Örnek: račun (hesap) Okunuşu: raçun

• S s - Tıpkı Türkçedeki 'S' sesini verir. Örnek: samokritika (özeleştiri) Okunuşu: samokritika

• Š š - Türkçe 'Ş' sesinin aynısıdır. Örnek: šolja (fincan) Okunuşu: şolya

• T t - Tıpkı Türkçedeki 'T' sesini verir. Örnek: tašna (çanta) Okunuşu: taşna

• U u - Tıpkı Türkçedeki 'U' sesini verir. Örnek: ulica (cadde) Okunuşu: ulitsa

• V v - Tıpkı Türkçedeki 'V' sesini verir. Örnek: vino (şarap) Okunuşu: vino

• Z z - Tıpkı Türkçedeki 'Z' sesini verir. Örnek: zeleno (yeşil) Okunuşu: zeleno

• Ž ž - Türkçe 'J' sesinin aynısıdır. Örnek: žaba (kurbağa) Okunuşu: jaba

Dil Bilgisi

Cinsiyet

Boşnakçada da diğer batı dillerindeki gibi nesnelerin cinsiyetleri vardır.

• İsimlerde cinsiyet aşağıdaki şekilde kullanılır:

1. Dişil nesneler ("a" ile biter)
2. Eril nesneler (genellikle sessiz bir harf ile biter)
3. Nötr (genellikle "o" ile biter)

• İstisnalar dışında bu kurallar kelimelerde genellikle geçerlidir.

Örnekler:

1. Olovka- Kalem (dişil)
2. Sat- Saat (eril)
3. Staklo- Cam (nötr)

Adlar

Adlar kişileri yer ya da herhangi bir şeyi tanımlamak için kullanılan sözcüklerdir. Boşnakçada her adın bir cinsiyeti vardır; adların dişil, eril ya da nötr olduklarını bildirir.

i) Eril (tekil) adlar sessiz harfle biterler. (çoğunlukla eril isimler). Örnekler:

• Şehir - Grad
• Bilgisayar - Kompjuter
• Oğlan - Dječak(dyeçak)

ii) Eril (çoğul) adlar "i" harfi ile biter. Örnekler:

• Şehirler - Gradovi
• Bilgisayarlar - Kompjuteri
• Oğlanlar - Dječaci (Dyeçatsi)

iii) Dişil adlar genellikle "a" harfi ile biterler. Çok az bir kısmı sessiz harfle bitebilir. Örnekler:

• Kedi - Mačka (maçka)
• Kız - Djevojka (dyevoyka)
• Nokta - Tačka(taçka)

iv) Dişil (çoğul) adlar "e" ya da "i" harfi ile biterler. Örnekler:

• Kediler - Mačke
• Kızlar - Djevojke
• Noktalar - Tačke

v) Nötr (tekil). Örnekler:

• Ayna - Ogledalo
• Bölge - Mjesto (myesto)

vi) Nötr (çoğul). Örnekler:

• Aynalar - Ogledala
• Bölgeler - Mjesta

Adlarda Durum

1) Eril adlar

• Yalın hali: grad - şehir
• -in hali: grada - şehrin
• -e hali: gradu - şehre
• -i hali: grad - şehri
• -le, -la hali: gradom - şehirle
• -de hali: gradu - şehirde
• -hitap: grade! Ey şehir!

2) Dişil adlar

• Yalın hali: djevojka - kız
• -in hali: djevojke - kızın
• -e hali: djevojci - kıza
• -i hali: djevojku - kızı
• -le, -la hali: djevojkom - kızla
• -de hali: djevojci - kızda
• -hitap: djevojko! - Hey kız!

3) Nötr adlar

• Yalın hali: ogledalo - ayna
• -in hali: ogledala - aynanın
• -e hali: ogledalu - aynaya
• -i hali: ogledalo - aynayı
• -la,-la hali: ogledalom aynayla
• -de hali: ogledalu - aynada
• -hitap: ogledalo! - Ey ayna!

Note: Adlarda cinsiyet tanımlamaları (the, a) Boşnakçada kullanılmaz, ama kelime içinde kolaylıkla anlaşılır.

Basit Cümle Kalıpları

• Seni seviyorum - Volim te
• İyi günler. - Dobar dan.
• Merhaba. - Zdravo
• Nasılsınız? - Kako ste?
• Nasılsın? - Kako si?
• İyiyim, teşekkür ederim. - Dobro sam, hvala.
• Adınız nedir? - Kako se zovete?
• Adın ne? - Kako se zoveš?
• Ben de-I meni
• Benim adım ______ . - Zovem se ______ .
• Bu gün ne yaptın?-šta si radio danas?
• Ben _____. - Ja sam ______.
• Tanıştığımıza memnun oldum. - Drago mi je.
• Lütfen. - Molim.
• Teşekkür ederim. - Hvala.
• Çok teşekkürler. - Hvala lijepo (veya Hvala Puno)
• Bir şey değil.- Nema na čemu.
• Afedersiniz. Pardon. Özür dilerim. - Izvinite. Oprostite. Pardon.
• Başınız sağolsun. - Žao mi je.
• Hoşçakal. - Allahimanet ya da Zbogom.
• Hoşçakal(resmi olmayan). - Doviđenja ya da Ćao ya da Zdravo.
• İyi Boşnakça konuşamıyorum. - Ne govorim dobro bosanski.
• Türkçe biliyor musun? - Da li govorite turski?
• Burada Türkçe bilen biri var mı? - Da li iko ovdje govori turski?
• Türkiye'ye gelmek ister misin?- želiš li doći u Tursku?
• İmdat! - Upomoć!
• Dikkat et! - Pazite!
• Günaydın. - Dobro jutro, Sabah hajrola.
• İyi akşamlar. - Dobra večer. Dobro veče.
• İyi geceler. İyi geceler (uyku için). - Lahku noć. Laku noć.
• Anlamadım. - Ne razumijem.
• Tuvalet nerede? - Gdje je WC?
• Sus! - Šuti!
• Evet. – Da.
• Hayır. – Ne.
• Affedersiniz. – Izvinite.
• Lütfen. – Molim.
• Rica ederim. – Molim.
• Teşekkür ederim. – Hvala vam.
• Tamam. – U redu.
• Pekâlâ. – Dobro.
• İyi. – Lijepo.
• Çok iyi. – Odlično.
• Fena değil. – Nije loše.
• Dinle. – Slušaj!
• Endişelenmeyin. – Ne brinite.
• Her şey yolunda. – Sve je u redu.
• İdare eder. – Eh dobro je.
• İnşallah. – Inšallah.
• İşler nasıl gidiyor? – Kako ide posao?
• Fena değil. – Nije loše.
• İyi fikir. – Dobra ideja.
• Tabi.- Sigurno.
• Belki. – Možda.
• Umarım. – Nadam se.
• Sahi mi? – Istina?
• Harika. – Izvrsno.
• Estağfurullah. – Molim vas.
• İmdat. – Pomoć.
• Lütfen bana yardım edin. – Molim vas, pomozite mi.
• Yardımcı olabilir misiniz? – Možete li mi pomoći?
• Elbette. – Svakako.
• Olabilir. – Moguće.
• Mümkün değil. – Nije moguće.
• Sanmıyorum. – Ne vjerujem.
• Asla. – Nikada.
• Memnuniyetle. – Sa zadovoljstvom.
• Ben de öyle düşünüyorum. – I ja mislim tako.
• Benim için hiç fark etmez. – Za mene nema nikakavog problema.
• Anlaştık. – Dogovorili smo se.
• Onu kabul ediyorum. – To prihvaćam.
• Biraz daha yavaş konuşabilir misiniz? Mozete li govoriti malo sporije?

Söz Varlığı

Bazı Dil Adları

• albanski, šiptarski—Arnavutca
• turski—Türkçe
• hrvatski—Hırvatça
• srpski—Sırpça
• makedonski—Makedonca
• slovenski—Slovence
• engleski—İngilizce
• njemački—Almanca
• francuski—Fransızca
• ruski—Rusça
• španski—İspanyolca
• portugalski—Portekizce
• talijanski—İtalyanca
• arapski—Arapça
• kineski—Çince
• japanski—Japonca
• indonezijski—Endonezyaca

Boşnakça Sayılar

• 1=jedan
• 2=dva
• 3=tri
• 4=četiri
• 5=pet
• 6=šest
• 7=sedam
• 8=osam
• 9=devet

• 10=deset
• 11=jedanaest
• 12=dvanaest
• 13=trinaest
• 14=četrnaest
• 15=petnaest
• 16=šesnaest
• 17=sedamnaest
• 18=osamnaest
• 19=devetnaest

• 20=dvadeset
• 21=dvadeset jedan
• 22=dvadeset dva
• 30=trideset
• 40=četrdeset
• 50=pedeset
• 60=šezdeset
• 70=sedamdeset
• 80=osamdeset
• 90=devedeset
• 100=sto, stotina
• 1000=hiljada
• 1000000=milion

Gerekli Sözcükler

• Babo—baba
• Majka—ana
• Djed—dede
• Nena—nine
• brat erkek kardeş
• djevojka/cura—kız kadın
• momak/dečko—erkek
• Samo—sadece
• Malo—biraz
• Mali—küçük(çocuk)
• zašto?--neden?
• Kako?--nasıl?
• Kad?--ne zaman?
• Koji?--hangi?
• Ko?--kim?
• Gdje je …?--... nerede?
• Pošto je …?--... ne kadar(fiyat)?
• Sir—peynir.
• Varenika—yoğurt.
• Mlijeko—süt
• Kahva. Kafa—kahve.
• Hljeb—ekmek.
• Šećer—şeker.
• Pica—pizza.
• Čaj—çay.
• Voda—su
• i--ve.
• Šta?--Ne? (kaba).
• Molim? alo,Ne (efendim)? (nazik).
• Jučer—dün.
• Danas—bugün.
• Sutra—yarın.
• Sada—şimdi.
• Ovdje—burada.
• Tamo—orada .
• Ovo—bu.
• to—şu.
• Molim vas…--Lütfen….
• Kuda ..Nereye..

Dış bağlantılar

• / Bosnakca yeminli tercume
• Türkiye'deki Boşnakların Buluşma Noktası
• Boşnak Dünyası Haber Portalı
• Boşnakça dersleri [1]
• rjecnik.ba On-Line Turkie-Bosnian two-side dictionare
• Boşnakça-Türkçe (Boşnakça-Türkçe konuşma kılavuzu)
• Türkçe- Boşnakça Sözlük (Boşnakça)
• Bosanski jezik (Boşnakça, İngilizce, Fransızca, Almanca)
• Şakir Bayhan - Boşnakça Sözlük
• Sanoptikum - o bosanskom jeziku (Boşnakça)
• Learn Bosnian language (İngilizce)
• Članak iz "DANI" o bosanskom jeziku (Boşnakça)
• Bosanski jezik - Povijesna paradigma (Boşnakça)