Topal Osman

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara
1912'de Balkan Savaşına Giderken

Topal Osman, Giresun'un Hacı hüseyin mahallesindeki köklü bir aile olan Feridunzadeler' dendir. Annesi Zeynep hanımdır. Osman Ağa ticaretle uğraşırken 1912 yılında Balkan Savaşı başlamış, babası askerlik bedelini ödediği halde o, gönüllü bir birlik oluşturarak savaşa katılmıştır. Başarılarından dolayı yarbaylık rütbesine kadar yükselmiştir. Bu savaşlarda sağ ayağından ağır bir şekilde yaralanmış, tedavisinden sonra "GAZİ" ünvanı alarak Giresun'a geri dönmüştür.

GAZİ TOPAL OSMAN AĞA

-1884 Yılında Giresun'un Hacıhüseyin Mahallesinde doğdu. -1912 Yılında Balkan Harbine gönüllü katıldı. Sağ dizinden yaralanarak sakat kaldı ve 'TOPAL' lakabı ile anılmaya başlandı. -30 Kasım 1915'te gönüllü olarak Doğu Cephesinde Ruslara karşı savaştı. -Şubat 1918'de Giresun Belediye Başkanı oldu -Şubat 1919 Yılında Muhafazai Hukuk-u Milliye Cemiyeti Giresun Şubesini kurdu. -1919 Yılında İstanbul Hükümeti hakkında tutuklama kararı çıkardı, Tutuklanmamak için Keşap ve Şebinkarahisar yöresine kaçtı. -29 Mayıs 1919'da Atatürk ile Havzada gizli olarak buluştu. -5 Haziran 1919'da Arkadaşları ile Pontusçu Rumlar'ın Giresun'daki Rum Mektebine Astıkları Pontus bayrağını indirdi. -8 Temmuz 1919'da hakkındaki tutuklama kararı Padişah Vahdettin tarafından kaldırıldı. -Temmuz 1919'da giresuna geri döndü ve tekrar belediye başkanı ve muhafazai Hukuk-u Milliye Cemiyeti başkanı oldu. -Temmuz 1919'da Osman Ağaya Kaymakam Baki bey tarafından başarısız bir suikast düzenlendi. -Şubat 1920'de 'GEDİKKAYA' gazetesini yayınlamaya başladı. -Eylül 1920'de Giresunlu gönüllüler ile Ermeni harekatını bastırmak üzere Kars'a gitti. -12 kasım 1920'de Giresun usakları ile birlikte Ankara'da Atatürk'ün muhafızlığına başladılar. -12 Kasım 1920'de Osman Ağa ve 47. Gönüllü Alayının Koçgiri İsyanını bastırmaları. -5 Ağustos 1921'de Komutasındaki 47. Giresun Gönüllü Alayı Ankara'ya geldi. -Ağustos 1922'de 42. ve 47. Gönüllü Alayları Başkomutanlık, Sakarya Meydan Muharebesine katıldılar. -2 Nisan 1923, Osman Ağa 'nın ölümü ve Cumhuriyet Şehidi olması. -Nisan 1923, Osman Ağa 'nın Giresun Kalesine gömülmesi. -Mart 1925, Osman Ağa'nın naaşı anıt mezara taşınmıştır.

Konu başlıkları

[değiştir] Osman Ağa Kimdir

Osman Ağa, Giresun'un Hacıhüseyin mahallesindeki Ferudunzadeler ailesindendir. Babası Hacı Mehmet Efendi, Annesi Zeynep hanım olup ailesi ticaret ile uğraşmakta idi. 1912 yılında balkan savaşı başladığına Osman Ağa ticaret işi ile uğraşmakta idi, babası askerlik bedelini ödemesine rağmen O gönüllü birlik oluşturarak savaşa katıldı. Savaşta göstermiş olduğu başarılarından dolayı Yarbaylık rütbesine kadar yükseldi. Bu savaşlarda sağ dizinden yaralanarak Gazi ünvanını aldı. Giresuna döndükten sonra 1.Dünya Savaşına katılmış,Batum ve Harşit çayında Ruslara karşı savaşarak, Rusların Harşit çayını geçmelerini engelleyerek Tirebolunun işgalini önlemiş.

Mondros Mütarekesinden sonra Belediye başkanı olmuş, Uzun yıllar bereber yaşayan Ermeni ve Rum işgalci çetelerinin belini gönüllüler kurarak kırmış. Bu Rum ve Ermeni işgalci çeteler,Osmanlı hükümetine Osman Ağa'yı şikayet ederek hakkında tutuklama kararı çıkarttırmışlar, Bunun üzerine Osman Ağa, Şebinkarahisar bölgesine yerleşmiş.

8 Mayıs 1919 tarihinde Yunan Kızılhaç heyetini taşıyan bir Yunan gemisi Giresun'a gelir. Heyet 11 Mayıs 1919 tarihinde Taşkışla'ya beyaz renkli Yunan Kızılhaç Bayrağını asar, 5 Haziran 1919 Tarihinde ise Pontus bayrağını asarlar. Bu olaylar üzerine Osman Ağa , Harekete geçerek arkadaşları ile birlikte işgalcilerin bayraklarını indirip, yerlerine Türk bayrağını asarlar.

Osmanlı hükümeti tarafından affedilen Osman Ağa; İzmir ilinin Yunanlılar tarafından işgal edilmesi üzerine,17 Mayıs 1919 tarihinde Giresun'da büyük bir miting düzenleyerek işgalci devletleri ve göz yumanları protesto etmiştir.

29 Mayıs 1919 tarihinde Havza da Mustafa Kemal Atatürk ile gizlice buluşmuş. Bu buluşmadan sonra Atatürk'den aldığı emirler doğrultusunda hareket etmiş, ayrıca bu emirler kendisine güç verdiği için daha rahat hareket etmeye başlamış.

Erzurum Kongresine Dr Ali Naci DUYDUK ve İbrahi Hamdi Bey'i temsilci temsilci olarak göndermiş. Giresun Askerlik Şubesi Başkanı Hüseyin Avni Alpaslan ve Jandarma Komutanı Hamdi Bey ile anlaşarak,Eylül 1920'de Giresun gençlerinden oluşan 'GİRESUN GÖNÜLLÜLER TABURU'nu kurmuştur.

Kurulan bu tabur ilk önce Ermeni saldırılarında görev almış. 12 Kasım 1920 'de Osman Ağa Mustafa Kemal ATATÜRK ile tekrar buluşmuş, Atatürkün korunması içi önce yanındaki on kişiyi, Daha sonrada Giresundan topladığı 100 kişilik muhafız gurubunu Ankara göndermiş. Bu şekilde Atatürkün ilk muhafız birliği Giresunlulardan kurulmuş.

Giresun'da GEDİKKAYA isimli bir gazete çıkartarak, Milletin milli şuurun'un oluşmasını sağlamaya çalişmiş. Bu çalışmaları art niyetli kişiler tarafından engellenmeye çalışılmış.

Giresun Müdafa-i Milliye Başkanı ve Belediye Başkanı sıfatıyla Kasım 1920 'de Ankaraya gitmiş,Gerakli emirleri aldıktansonra Giresuna dönerek, 12 Ocak 1921 tarihinde 42. ve 47. Gönüllü Alayların kurulması çalışmalarını başlatmış.

Mart 1921'deki Koçgiri ayaklanması Topal Osman Ağa komutasındaki 47. Gönüllü Alayının büyük katkıları ile bastırılmıştır.

Çorum-Merzifon-Tokat ve Samsun havalisinde Rum ve Ermeni çetelerini tamamen kaldıran Osman Ağa , komutasındaki Gönüllü Alyı ile birlikte Sakarya Savaşına katılmıştır. Bu savaşta 42. Alay, Tirebolu'lu Binbaşı Hüseyin Avni Bey Komutasında büyük kahramanlıklar göstermiştir, Taşlıtepe sırtlarını kanlarının son damlasına kadar savunmuşlar.Bu alayın tamamını şehit veren Osman Ağa, Mangaltepe sırtlarında büyük kahramanlıklar göstermiştir.

Trabzon milletvekili Ali Şükrü beyin ölümünden sorumlu tutulmuş, 2 Nisan 1923'de çıkan bir çatışmada 40 yaşında iken vefat etmiştir.

Mezarı Giresun Kalesindedir.

[değiştir] Giresun'da Kuva-i Milliye

Topal osman (d. 1883, Giresun - ö. 2 Nisan 1923, Ankara) Türk asker, milis yarbayı. Mustafa Kemal'in Giresun'lulardan oluşan ve 19 Mayıs 1919 dan itibaren yanından ayrımadığı muhafız kıtası komutanı.
TBMM deki muhafız kıtası asker bulundurma geleneği Topal Osman ve Giresunlu hemşerilerinden buyana devam etmektedir.Bugün bile halen tartışılan meclisteki asker olayı o dönemden kalan bir gelenektir. Zira sadece Giresun lu muhafızları Gazi yi korumak için meclise silah ve mühimmatlarıyla birlikte girme ve oturumları dinleme ayrıcalığına sahiptiler. Balkan Savaşları, Balkan harbinde Çatalca cephesinde Bulgarlara karşı savaşırken sağ diz kapağından yaralandı. Şişli Etfal hastanesinde tedavi oldu. İstiklal Harbinde Enver Paşanın Anadolu'ya girişini engelledi. Sakarya savaşında emrindeki Giresun gönüllü alayının mermisi bitince düşmana kamalarıyla saldırdı. Koçgiri İsyanı'nın bastırılmasında görev aldı.
27 Mart 1923 tarihinde, bir gün evvel TBMM'de Mustafa Kemal Paşa'yla ağır şekilde tartışan ve karşılıklı silah çekme noktasına gelen milletvekili Ali Şükrü Bey'i evine davet etti ve Atatürk'e yaptığı saygısızlığın nedenini sordu ve adamlarıyla birlikte boğarak öldürdü, ardından da Çankaya sırtlarında boş bir tarlaya gömdü.
Üzerinden yoğunlaşan şüpheler üzerine - Mustafa Kemal'in kişisel koruması ve isteksizliğine rağmen - TBMM deki Padişah yanlısı muhalefet tarafından hakkında yakalama emri çıkartıldı. Mustafa Kemal, başbakan Rauf Orbay'a "Topal Osman'ın çok yiğit bir adam olduğunu" belirterek bu yüzden yakalama işinin kendi muhafız taburuna bırakılmasını ve polis ve jandarma'nın bu işe karışmamasını istedi.
Bu olayın ardından Ankara'da, Ayrancı Bağları'nda bir bağ evinde bulunan Topal Osman ve Giresun'lu muhafızlar muhalefetin emrine uymadı ve teslim olmadı çatışmaya girdi. Ancak daha sonra Kardeş kavgasına meydan vermemek için fazla direnmeyen Giresun'luladan bazıları ve Topal Osman Ağa yaralı olarak derdest edildi. Daha sonra bu yarasından dolayı hayatını kaybetti. Gazinin bu olaya çok üzüldüğü ve Topal Osman'ın bir Cumhuriyet şehidi olduğu söylenir.

[değiştir] Tanıkların ağzından Topal Osman Ağa

Atatürk'ün 19 Mayıs 1919'da Samsuna gönderilmesine sebep olan kişi.(Doğukaradeniz bölgesinde Rum ve Ermeni çetelerine verdiği zarardan dolayı)
Topal Osman hakkında bazı yazarlar olumsuz yazmakla beraber, yaşadığı dönemde kendisiyle yakın temasta olan sivil ve askeri zevatın anılarında ve yazdıkları raporlar bu görüşleri yalanlamaktadır.

  • Kâzım Karabekir (30.03.1945 [kaynak belirtilmeli], Doğu Cephesi Komutanı, 1ci Mecliste Edirne Milletvekili): Celalettin Arif (1ci T.B.M.M.'de Erzurum Milletvekili ve I.Başkanı) ve taraftarı gerici gurup kırk imzalı sahte bir telgrafla ile Mustafa Kemal Paşa'yı tehdit etmişler.(...) Mustafa Kemal'in durumu çok zayıflamıştı. Kendisine destek olacak bir kuvvet, Topal Osman'ı ve Giresun'lu Uşaklardan oluşan kuvvetlerini gönderdim.

Topal Osman ve Uşaklar daima onun muhafızı oldular.

  • İsmet İnönü: Karadenizli milli kuvvetlerin başında Osman Ağa isminde bir kumandan bulunuyordu. Bunlar Karadenizden, Giresundan gelmişlerdi. Bir askeri kuvvet olarak hemen bütün muharebelere sevk olundular. Muhaberelere iştirak ettiler, kahramanca cansiperane çalıştılar. Muharebelerden sonra çok itibarlı ve fedakar bir milis kuvveti oldular!
  • Tunalı Hilmi Bey (1ci T.B.M.M.'de Bolu Milletvekili): Giresun'un gösterdiği fedakarlık, cür'et, kahramanlık ve cesaret kalbimi sevinçle doldurdu!
  • Dr. Zeynelabidin (Abidin) Atak (1ci T.B.M.M.'de Lâzistan Milletvekili): Giresun'un gösterdiği fedakarlık,Osmanlı ,Türk ve İslam tarihinde altın kalemle yazılacak işlerdir.
  • Hasan İzzettin Dinamo: Giresun'da Batı Anadolu'da Yunanlılara tuz, ekmek ve ak teslim bayrağı götüren eşrafın tersine, direnme gücünün başına hep Giresun eşraf ve zenginleri geçti.Müdafa-i Hukuk derneğinin başkanı olarakta Osman Ağa seçildi.

[değiştir] Kaynakça

  • Teoman Alpaslan, Topal Osman Ağa, Kum Yayınları, 2007.
  • İsmet İnönü,
  • Kâzım Karabekir,
  • Hasan İzzettin Dinamo,
  • Mansuroğlu Koca Halil Çavuş

[değiştir] Ayrıca bknz.

[değiştir] Kişiler

Ali Şükrü Bey / Barutçuzade Ahmet Bey / Celalettin Arif Bey / Cemil Cahit Toydemir / Hüseyin Avni Bey (Alparslan) / 'Deli' Halit Paşa (Karsıalan) / İsmail Hakkı Tekçe / Kâzım Karabekir / Küçük Talat Bey / Lâtife Hanım (Uşakizade, Uşaklıgil, Uşşaki) / Mustafa Kemal Atatürk / Mustafa Suphi Bey / 'Sakallı' Nurettin Paşa (Sakallı) / Süleyman Necati Bey (Güneri) / Yahya Kâhya

[değiştir] Olaylar

Balkan Savaşları / Pontus Ayaklanması / Pontus soykırımı iddiaları / Koçgiri İsyanı / Sakarya Meydan Muharebesi / Büyük Taarruz

[değiştir] Ordu birlikleri

Merkez Ordusu / 42. Gönüllü Alayı / 47. Gönüllü Alayı

[değiştir] İlgili Filmleri

  • 'Topal Osman' (1966)

[değiştir] İlgili Şarkılar


[değiştir] Dışbağlantı

İkinci Gruptan AKP'ye Türkiye'de Muhalif Olmak

'Topal Osman'la Köşk'ü basan Rasim Bey anlattı' 31 Ağustos 2006 tarihli 'Sabah' gazetesi

'Dönemin Çatlı'sı

Topal Osman'ın Giresun'daki mezarı