İskitler

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
İskit toprakları

İskitler (Skythler, Sakalar), MÖ 8. yüzyıl MÖ 3. yüzyıl arasında Avrupa'nın doğusu (Kırım ve Pontik Bozkırlar) ile Orta Asya'da, Tanrı Dağları ve Fergana Vadisi'ni de içine alan bölgelerde yaşamış göçebe halk. İskitler için Grek kaynaklarında "Skythai", Asur kaynaklarında "Aşguzai", Pers kaynaklarında "Saka" ve Çin kaynaklarında "Sai" tabirleri kullanılmaktadır.[1]

İskitlerin, İranî[2][3][4][5][6][7][8], Türkî[9][10][11][12][13][14][15][16][17][18] veya[özgün araştırma?] Osetlerin atası[19][20] olduğunu iddia eden[özgün araştırma?] çalışmalar mevcuttur.[21][22][23][24]

Kökenleri[değiştir | kaynağı değiştir]

19. yüzyılın ortalarına kadar İskitler'in Türkî olduğu düşünülmekteydi.[18][25][26][27] Yunan ve Bizans kaynakları onları hep diğer Türk devletleri olan[kaynak belirtilmeli] Hun, Hazar, Avar, Bolgar ve Göktürklerle ilişkilendirmiş onları İskitlerle bir göstermişlerdir.[28][29][30][31] İskitler'in İranî dil konuştuğuna dair herhangi bir birinci el kaynak yoktur.[25] İran dili konuştuklarına ait teori diğer kaynaklardaki İskitçe sözlükler üzerinden yapılmış, arkeolojik antropolojik ve diğer bilim dalları ile desteklenmemiştir. Bu teori linguistik üzerine kuruludur.Fakat o konuda da yeterli bilimselliğe sahip değildir. İskitlerin İran dili iddiasındaki yazarlar derledikleri İskitçe kelimelerin ancak üçte birini İran dili ile açıklayabilmektedirler.[kaynak belirtilmeli] İskit kültür ve uygarlığı ondan sonra gelen Türk devlet ve halklarında yer bulmuştur.[32]

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

İskitler hakkında birçok kaynakta bilgi vardır. Yunan, Asur, Pers ve Hint kaynaklarında İskitlerden bahsedilmiştir. Herodot Tarih eserinde İskitlerin Asya'dan geldiklerini ve Massagetlerin baskısı ile batıya göç etmeye zorlandıklarını belirtmektedir[33][33][34][35][36].

İskitler, tarihi kayıtlara göre, ilk önce MÖ 680 yıllarında Kafkas geçitlerinden aşıp Kür Irmağı boylarına yayıldılar.[36]

Heredot'un ifadesine göre İskitler, Kafkasları doğudan dolaşarak Hazar Denizi'ni izlemişler, Derbent Geçidi'nden geçerek Kimmerlerin ardından Ön Asya'ya girmişlerdir.

M. Ö. 645 - M. Ö. 617 yıllar arasında Suriye ve Filistin'e de girmiştir.[34]

İskitler, MÖ 7. yüzyılda Avrupa ile Asya'nın batı kesiminde, Tanrı Dağları ve Fergana Vadisi arasındaki bölgede yaşamışlardır.[37]

Kültür ve Uygarlık[değiştir | kaynağı değiştir]

Hem kurganlardan çıkan arkeolojik kalıntılar, hem de Heredot'un tarih kitabı ile benzeri kaynaklar İskitlerin bir kısmının atlı göçebe bir kısmının ise çiftçi bir hayat yaşadığını göstermektedir.[38] Göçebe İskitler at, sığır ve koyun yetiştirmiştir. Heredot, İskitlerin at sütü içtiklerni yazmıştır. İskitler yaşadıkları dönem boyunca domuz yetiştirmemiş ve domuz yememişlerdir. Çiftçi İskitler buğday ve arpa gibi tarım ürünleri yetiştirmişlerdir. Grek (yunan) site devletleri ile yapılan ticaretten dolayı çiftçi İskitlerin üretikleri buğdayın yarısını bu ticaret için ürettikleri anlaşılmaktadır.

Çiftçi İskitler bildiğimiz anlamda yerleşik değildirler. Yarı göçebelerdi. Fakat hasat zamanı bir araya gelip toplanırlardı.

İskitlerin kuruluş evresinde kölecilik veya kölelik yoktur. Ancak ilerleyen zamanlarda tarımda çalıştırmak ve özellikle Yunanlılara satmak için köle bulundurdukları veya topladıkları bilinmektedir.

Göçebe İskitler yurt adı verilen çadırlarda kalırlardı. At tarafında çekilen hareketli ve tekerlekli yurtlarda vardı. Göç zamanı kadın ve çocuklar bu hareketli yurdun içinde kalır erkekler atı sürerlerdi.

İskit savaşcıları gösteren bir rölyef; Kırım'daki Kul-Oba Kurganın'dan bir Elektrum-Kupasın'dan, MÖ 400. (Ermitaj, St. Petersburg)

İskitler pişmiş topraktan kap kacak yapmayı biliyorlardı. Kurganlarda İskit hayvan üslubu ile işlenmiş pişmiş topraktan kap kacak bulunmuştur.

İskitler maden işlemeyi biliyorlardı. Bronz ve bakırı sıcak (eriterek) demiri soğuk işleyebiliyorlardı. Çeşitli kurganlardan bulunan altın eşyalar altını da iyi bir şekilde işlediklerini göstermektedir. Maden eritmede kullanılan odun kömürünü de kendileri üretmişlerdir.

İskitler atlı okçu idiler. Ok ve yay en bilinen silahları idi. Bunların yanında kısa kılıç ve mızrak da kullanmışlardır. Herodot onların aybalta (teber) da kullandığını yazmıştır. İlk zamanlarda ordularında piyadelerin sayısı son derece az olmasına rağmen sonraları sayısı artmıştır. Silahları ile gömülmüş çok sayıda kadın kurganı bulunduğundan dolayı iskitlerde kadınların da savaştığı, savaşçı kadınların bulunduğu bilinen bir gerçektir.[39]

İskitler ve Ticaret[değiştir | kaynağı değiştir]

Daha iskitler ortada yok iken Miken dönemi Greklerinin Karadeniz'in kuzeyine ticaret yapmak amacıyla seferler yaptıkları bilinmektedir. Homeros'un İlyada ve Odysseia da bu olaydan bahsedilmektedir.Ne varki iskitler gibi bir devlet kurulana kadar yapılan bu ticaretin son derece az olduğu görülmektedir. İskitlerin en büyük ve en önemli ticari partneri Grek site devletleridir. İskitlerin Yunanlılara sattığı malların başında buğday gelirdi. MÖ 4. ve 3. yüzyıla kadar buğdayın bu birinciliği korundu. Mısır devletinin de o dönemde buğday ticaretinde rekabetçi olarak girmesi iskitlerin buğday ticaretinde düşüşe yol açmıştır. İskitlerin ihraç ettikleri diğer önenmli mallar ise canlı hayvan, deri , kürk ve kölelerdi. Köleler genelde yapılan savaş ve akınlarla çevredeki sarmat got gibi kabilelerden elde edilirdi. Ayrıca bazı iskitlerlerinde krali iskitler tarafından köle olarak satıldığı bilinmektedir.

Yunanlar'ın İskitlere sattığı malların başında şarap gelirdi. İskitlerin kuruluş aşamasından beri bu şarap ticaretinin sürdüğü bilinmektedir. İskitler şarabı sevmiş ve benimsemişlerdir. Şarabın dışındaki diğer önemli mallar zeytinyağı, kap kacak ve amforalardır.

İskitlerin Dili[değiştir | kaynağı değiştir]

Herodotun sayesinde İskitlerin bazı kişilik ve tanrısal isimleri bilinir. Ayrıca Susa antik İran şehirinde Ahameniş İmparatorluğundan kalma çivi yazılı kitabeler bulunmaktadır. Hystaspes'in Oğlu I.Darius bu yazıtlarda kendine özgü bir türde İskit dilini bıraktı.[40][41]

Sözcük İskit Sözcüğü Ana Kaynak Tercüme Dil Kaynağı İkincil Kaynak/Yorum
anira anira Susa Çivi yazıtları, Iran (A.D. Mordtmann, 1870, 50) tamir/onarım/onarmak Türkçe tamir/onarmak A. Chay 2002, 155[42]
Api Api Herodot, Hist. 4.59 Toprak Tanrıçası Farsça ab, su Hermann Parzinger 2004, 78[43]
Api Api Herodot, Hist. 4.59 Toprak Tanrıçası Türkçe Yer-Sub, Toprak Tanrıçası Ocak 2002[44]; Haussig 1999, 213[45]
Api Api Herodot, Hist. 4.59 Öz Ana Türkçe Api/Apai, Anne G.Dremin, 2006[46]
Api Api Herodot, Hist. 4.59 Toprak Tanrıçası Türkçe Ebi, canlı doğuran ana (bereket) Zakiev, 1986, 27[47]
Api Api Herodot, Hist. 4.59 Toprak Tanrıçası Türkçe Abiaş, yağmur ruhu (manevi karakteri) Ármin Vámbéry 1885, 119[48]
Api Api Herodot, Hist. 4.59 Toprak Tanrıçası Türkçe Abis, yağmuru çağıran şaman Ármin Vámbéry 1885, 119[48]
Arar Arar Herodot, Hist. 4.48 ırmak Türkçe aryk, akan sular (akım) G.Dremin, 2006[46]
Arimaspoi arima Herodot, Hist. 4.27 bir
Arimaspoi spu Herodot, Hist. 4.27 göz
Arimaspoi arima Herodot, Hist. 4.27 Türkçe yarım Latyshev 1947, 307[49]
Arimaspoi aspoi? Herodot, Hist. 4.27 Türkçe sepi, göz Latyshev 1947, 307[49]
Arimaspoi spu Herodot, Hist. 4.27 Türkçe spu, göz G.Dremin, 2006[46]
Arimaspoi Herodot, Hist. 4.27 tek gözlü Moğolca äräm däk, tek gözlü Laufer 1908, 452; Vermeer 1996, 114[50]
Arimaspoi Arimaspoi Herodot, Hist. 4.27 dağcı Moğolca dağcı Neumann 1856, 177[51]; New Year booking for Philology and Pedagogy 1858, 336[52]
Arimaspoi Arimaspoi Herodot, Hist. 4.27 Farsça aspa, at Tomaschek 1888, 761[53]
Arimaspoi Arimaspoi Herodot, Hist. 4.27 tek gözlü bir atlı Türkçe spu/sepi „göz“ ve Farsça aspa „at“ Phillips 1955, 173-174.
Arpoxai, Kolaxai, Lipoxai Farsça xšāy, hüküm etmek  ?
Arpoksai, Kolaksai, Lipoksai Türkçe soy Gasanov 2002, 210[54]
Arpoksai Arpok Türkçe Arpağ, rahip; veya Arpalyk, toprak sahibi Gasanov 2002, 210[54]
arta arta Susa Çivi yazıtları, Iran (A.D. Mordtmann, 1870, 50) otur Türkçe otur A. Chay 2002, 155[42]
Aschy Aschy Herodot, Hist. 4.23 meyve suyu Başkurtça akşa/aşi, meyve suyu Karl Friedrich Merleker 1841, 14 (-> Meyve işleme tarzı aynıdır)[55]
daldu daldu Susa Çivi yazıtları, Iran (A.D. Mordtmann, 1870, 50) doldurmak Türkçe doldur A. Chay 2002, 155[42]
enarei enarei Ibis, 4, 67 kadınsı erkek Farsça nar ve -a, erkek/-siz Abaev 1949[56]
enarei enarei Ibis, 4, 67 kadınsı erkek Türkçe anair, kadınsı erkek Latyshev 1893, 63[57]
enarei enarei Ibis, 4, 67 kısırlaştırılmış Türkçe enar, kısırlaştırmak/erkekliğini kaybetmek G.Dremin, 2006[46]
gik gik Susa Çivi yazıtları, Iran (A.D. Mordtmann, 1870, 50) gök Türkçe gök A. Chay 2002, 155[42]
irchigi irchigi Susa Çivi yazıtları, Iran (A.D. Mordtmann, 1870, 50) çoğalmak Türkçe çoğal A. Chay 2002, 155[42]
Kolaksai Kolak Türkçe Kola, bronz; veya kylych, kılıç Gasanov 2002, 216[58]
kutta kutta Susa Çivi yazıtları, Iran (A.D. Mordtmann, 1870, 50) katmak Türkçe kat A. Chay 2002, 155[42]
kyrbasia kyrbasia Herodot, Hist. 7.64 sivri şapka Türkçe kur/koy; ve baş/başa (yani kur başa) Mlasowsky 2006, 33[59]
Lipoksai Lipok Türkçe Alp, mucizevi koruyucu/yiğit Gasanov 2002, 204[60]
Oiorpata oior Herodot, Hist. 4.110 er Türkçe er G.Dremin, 2006[46]
Oiorpata pata Herodot, Hist. 4.110 dövmek/öldürmek Türkçe patak, pataklamak/dövmek Karl Steuerwald 1974, 268[61]
Oiorpata pata Herodot, Hist. 4.110 dövmek/öldürmek Türkçe bat, dövmek/öldürmek G.Dremin, 2006[46]
Oiorpata oior Herodot, Hist. 4.110 adam Farsça vira, adam  ?
sagaris sagar Herodot, Hist. 7.64 balta Mordwince sügä, balta Albrecht Wirth 1905, 184[62]
Targitai Herodot, Hist. 4.5 Targit, Türk-Moğol ismi Karatay 2003, 161[63]
Targitai Herodot, Hist. 4.5 Tarkutay, Moğol başbuğu Karatay 2003, 161[63]
Targitai Herodot, Hist. 4.5 Farsça darga , uzun Abaev 1949, 163[64]
Targitai Herodot, Hist. 4.5 Farsça tava , güç Abaev 1949, 163[64]
Traspier Herodot, Hist. 4.6 Farsça aspa , at Hermann Parzinger 2004, 78[43]
val val Susa Çivi yazıtları, Iran (A.D. Mordtmann, 1870, 50) yol Türkçe yol A. Chay 2002, 155[42]
vurun vurun Susa Çivi yazıtları, Iran (A.D. Mordtmann, 1870, 50) vuruş Türkçe vuruş A. Chay 2002, 155[42]

Çoğu araştırmacılar İskit dilini (eski-)kuzeydoğu İrani Dillerine ve böylece Hint-Avrupa dil ailesine ait olduğunu inanmaktadırlar.[65][66] Ancak İrani yönden İskit kelime açıklamaları (Askold I. Ivantchik, Ladislav Zgusta, Vasily Abaev) genellikle çelişkilerle dolu ve büyük ölçüde abartılı olduğunu düşünülmektedir, hatta İskitlerin üst tabakasi Yunan ve İranlı sanatçılarına emir veren bir Altay öbeğe ait olduğu muhtemeldir.[67]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Balaban, Ayhan. İskit, Hun ve Göktürklerde Sosyal ve Ekonomik Hayat. T.C. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eski Çağ Tarihi Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi. 2006. URL:http://fef.kafkas.edu.tr/sosyb/tde/halk_bilimi/makaleler/kultur_med/kultur_med%20(20).pdf. Erişim tarihi: 11.12.2011. (Archived by WebCite® at http://www.webcitation.org/63rPeTJL1)
  2. ^ Херрманн, Unesco, Эрик Жüрчер, History of Humanity: From the seventh century BC to the seventh century AD, Routledge, 1996, ISBN 9789231028120, p. 181. Scythians were Iranian peoples
  3. ^ Andrew Bell-Fialkoff, Andrew Villen Bell, The role of migration in the history of the Eurasian steppe: sedentary civilization vs. "barbarian" and nomad, Vol. 1: Role Migrant History Eurasian Step, Palgrave Macmillan, 2000, ISBN 978-0-312-21207-0, p. 379. Eastern-Iranian nomadic peoples
  4. ^ Paul Robert Magocsi, A history of Ukraine, University of Toronto Press, 1996, ISBN 978-0-8020-7820-9, p. 28. a branch of Iranian people
  5. ^ Mykhaĭlo Hrushevsʹkyĭ, Andrzej Poppe, Marta Skorupsky, Uliana M. Pasicznyk, Frank E. Sysyn, History of Ukraine-Rus': From prehistory to the eleventh century, Canadian Institute of Ukrainian Studies Press, 1997, ISBN 978-1-895571-22-6, p. 83. Scythians were an Iranian people
  6. ^ Hermann Parzinger: Die Skythen (Almanca). Beck Yayınevi, Münih 2004. ISBN 3-406-50842-1
  7. ^ Scythians is pronounced /'sɪθɪən/ or /'sɪðɪən/. Scyths are pronounced /'sɪθs/ From Greek Σκύθης. Note Scytho- /'saɪθəʊ/ in composition (OED).
  8. ^ Scythian mummy shown in Germany, BBC News
  9. ^ Prof. Durmuş, İlhami (2012). İskitler, s.62-66, Akçağ Yayınları, Ankara, ISBN 978-605-5413-95-8
  10. ^ H. Celâl Güzel, Ali Birinci, Genel Türk tarihi, 1. cilt, Yeni Türkiye, 2002, s.485
  11. ^ The Turks. Volume 1: Early Ages. Part 3: Old nomads of the steppes: Scythian age in Eurasia. Prof. Dr. A. Chay - Prof. Dr. I. Durmus, Scythians, Yeni Türkiye, Ankara 2002, s.147-166], ISBN 975-6782-56-0)
  12. ^ Mirfatih Zekiyev Türklerin ve Tatarların kökeni syf; 143-178 Selenge yayınları Ağustos 2007
  13. ^ Tarhan, M. Taner - "Ön Asya Dünyası'nda İlk Türkler Kimmerler ve İskitler" Türkler Ansiklopedisi, C. I, Ankara 2002, s. 597
  14. ^ Kazi Laypanov / İsmail Miziyev Türk Halklarının kökeni Selenge yaınları 2008 syf 77-101
  15. ^ GÜLER, Ali 2001 Türklük Bilgisi, Tamga Yayıncılık, ANKARA 34
  16. ^ MEMİŞ, Ekrem1987 İskitler’in Tarihi, Selçuk Üniversitesi Yayınları, KONYA syf 79-80
  17. ^ Cahill, Patricia A. Unto the breach: martial formations, historical trauma, and the early modern stage (2008), Oxford University Press, sf. 45
  18. ^ a b The geography system of Herodotus examined and explained, by a comparison James Rennell[kaynak belirtilmeli]
  19. ^ Victor Shnirelman, "The Politics of a Name: Between Consolidation and Separation in the Northern Caucasus", Acta slavica iaponica: Journal of Slavic Research Center, Hokkaido University, Vol. 23, Hokkaido University, 2006, p. 47. Ossetian phenomenon inherited from their Scythian-Alan ancestors...
  20. ^ Йоахим Херрманн,Unesco, Эрик Жüрчер, op. cit., p. 182.
  21. ^ Animal style art from Emma C. Bunker, Bruce Chatwin, Ann Elizabeth Farkas, East to West: catalogue of an exhibition, Sayı 4, Asia Society; Distributed by New York Graphic Society, 1970, p. 19.
  22. ^ C. Scott Littleton,Linda A. Malcor, From Scythia to Camelot: a radical reassessment of the legends of King, Taylor & Francis, ISBN 978-0-8153-3566-5, p. 3.
  23. ^ D. Brendan Nagle, Stanley Mayer Burstein, Readings in Greek history: sources and interpretations, Oxford University Press, 2007, ISBN 978-0-19-517825-8, p. 26.
  24. ^ Peter B. Golden, Edited by Lars Johanson, Christiane Bulut Turkic-Iranian contact areas: historical and linguistic aspects, Otto Harrassowitz Verlag, 2006, ISBN 3-447-05276-7 after 1.1.2007: 978-3-447-05276-4, p.18
  25. ^ a b Mirfatih zekiyev age.
  26. ^ The history of greece Mitford W. syf 419
  27. ^ R.latama 1854 yılı Rus Coğrafya Cemiyeti'ni belleteni
  28. ^ İzvestiya drevnix psateley syf 800
  29. ^ Prokopiy kesariysky, Voyna s Gotami s 381
  30. ^ Simokatta F.İstoriya s 106
  31. ^ Povest vremennıx let. syf 28
  32. ^ Miziyev age.
  33. ^ a b Sulimirski, T. "The Scyths" in Cambridge History of Iran, vol. 2: 149-99 http://www.azargoshnasp.net/history/Scythians/scyth1.htm
  34. ^ a b Herodotus 4.11 trans. G. Rawlinson.
  35. ^ Oswald Szemerényi, "Four old Iranian ethnic names: Scythian - Skudra - Sogdian - Saka" (Sitzungsberichte der Österreichischen Akademie der Wissenschaften 371), Vienna, 1980 = Scripta minora, vol. 4, pp. 2051-2093. http://www.azargoshnasp.net/history/Scythians/fouroldiranianethnicnames.pdf
  36. ^ a b Grousset, Rene. "The empire of the Steppes," Rutgers University Press, 1989, pg 19Jacbonson, Esther. "The Art of Scythians," Brill Academic Publishers, 1995, pg 63 ISBN 90-04-09856-9Gamkrelidze and Ivanov Indo-European and the Indo-Europeans: A Reconstruction and Historical Typological Analysis of a Proto-Language and Proto-Culture (Parts I and II). Tbilisi State University., 1984Mallory, J.P. . In Search of the Indo-Europeans: Language Archeology and Myth. Thames and Hudson. Read Chapter 2 and see 51-53 for a quick reference.(1989)Newark, T. The Barbarians: Warriors and wars of the Dark Ages, Blandford: New York. See pages 65, 85, 87, 119-139. ,1985Renfrew, C. Archeology and Language: The Puzzle of Indo-European origins, Cambridge University Press, 1988Abaev, V.I. and H. W. Bailey, "Alans," Encyclopaedia Iranica, Vol. 1. pp. 801-803. ; Great Soviet Encyclopedia, (translation of the 3rd Russian-language edition), 31 vols., New York, 1973-1983.Vogelsang, W J The rise & organisation of the Achaemenid empire — the eastern evidence (Studies in the History of the Ancient Near East Vol. III). Leiden: Brill. pp. 344., 1992 ISBN 90-04-09682-5.Sinor, Denis. Inner Asia: History — Civilization — Languages, Routledge, 1997 pg 82 ISBN 0-7007-0896-0 ; "Scythian." (2006). In Encyclopædia Britannica. Retrieved September 7, 2006, from Encyclopædia Britannica Premium ServiceMasica, Colin P. The Indo-Aryan Languages, Cambridge University Press, 1993, pg 48 ISBN 0-521-29944-6
  37. ^ Scythian, member of a nomadic people originally of Iranian people who migrated from Central Asia to southern Russia in the 8th and 7th centuries BC - The New Encyclopedia Britannica, 15th edition - Micropaedia on "Scythian", 10:576
  38. ^ Antony Karasulas, Edited by Ruth Sheppard Mounted archers of the Steppe 600 BC-AD 1300, Osprey Publishing Ltd., 2004, ISBN 1-84176-809-X
  39. ^ buradaki bilgilerin büyük çoğunluğunun kaynağı heredotun tarih kitabı ile Boris Nikolayeviç Grakov un selenge yayınlarından çıkan iskitler kitabıdır.
  40. ^ Niels Ludvig Westergaard: About the oldest period of Indian history with regard to the literature; About Buddha's year of death and other times in the earlier history of India: two treatises, 1862, p.2
  41. ^ A.D. Mordtmann, “About the cuneiform inscriptions of the second kind“, ZDMG XXIV, 1870, p. 50
  42. ^ a b c d e f g h A. Chay, Assyrian Cuneiform Documents: Scythians/The Turks, Ankara, 2002, p. 155, ISBN 975-6782-55-2, 975-6782-56-0
  43. ^ a b Hermann Parzinger, Die Skythen, C.H.Beck, 2004, p.78
  44. ^ Murat Ocak, The Turks: Early ages, Yeni Türkiye, 2002
  45. ^ Katalin U. Kő̈halmi, Hans Wilhelm Haussig, Gods and Myths of Central Asia and northern Eurasia, Vol.1, Klett-Cotta, 1999, p.213
  46. ^ a b c d e f Dremin George Ivanovitch, Scythian Vocabulary, 2006
  47. ^ M.J. Zhăkiev, Tatars: the problems of history and language, 1995, p.24 [Zakiev MZ, 1986, 27]
  48. ^ a b Ármin Vámbéry, The Turkish people in it's ethnological and ethnographic relationships, F. A. Brockhaus, 1885, p.119
  49. ^ a b Latyshev, “Proceedings of ...“, VDI, 1947, No. 1, p. 307
  50. ^ Translating in the Middle Ages. 2. German as a target language, TEXTconTEXT, 1996, p.114
  51. ^ Karl Neumann, Hellenen im Skythenland, Vol.1, Berlin, 1855, p.177
  52. ^ New Year booking for Philology and Pedagogy, Volume 77, Springer, 1858, p.336
  53. ^ Austrian Academy of Sciences, Displays, Volumes 141-142, H. Böhlaus, 2006, p.124[ref. Tomaschek 1888, 761]
  54. ^ a b Zaur Gasanov, Royal Scythians, p. 210
  55. ^ Karl Friedrich Merleker, textbook of historical-comparative geography, Vol. 3, Leske, 1841, p. 14
  56. ^ Abaev, Ossetian language and folklore, Vol. 1, Moscow-Leningrad, 1949
  57. ^ Latyshev V.V., 1893, p.63
  58. ^ Zaur Gasanov, Royal Scythians, p. 216
  59. ^ Alexander Mlasowsky, Imagines imperii: Greek and Roman portraits of a North German collection, Philipp von Zabern Publishing, 2006, p.33
  60. ^ Zaur Gasanov, Royal Scythians, p. 204
  61. ^ Karl Steuerwald, German-Turkish Dictionary, Otto Harrassowitz Publishing, 1974, p.268
  62. ^ Albrecht Wirth, Asian and Eastern European History, Volumes 1-2, Gebauer-Schwetschke office and print publishers, 1905, p.184
  63. ^ a b Osman Karatay, Iran and Turan: Eurasia and Middle East at the time of imaginary nations, Ayse Demiral, 2003, p.161
  64. ^ a b Abaev, Ossetian language and folklore, Vol. 1, Moscow-Leningrad, 1949, p.163
  65. ^ O. Szemerényi, "Four old Iranian ethnic names: Scythian - Skudra - Sogdian - Saka", Proceedings of the Austrian Academy of Sciences 371, Vienna, 1980, Scripta minora, Vol 4, pp. 2051-2093.
  66. ^ R. Grousset, „The empire of the Steppes“, Rutgers University Press, 1989, S. 19 ff.; E. Jacbonson, „The Art of Scythians“, Brill Academic Publishers, 1995, S. 63, ISBN 90-04-09856-9; J. P. Mallory, „In Search of the Indo-Europeans: Language Archeology and Myth“, Thames and Hudson, 1998, Kap. 2, S. 51-53; V. Abaev/H. W. Bailey, „ALANS“, Encyclopaedia Iranica, online ed., 2009; D. Sinor, „Inner Asia: History — Civilization — Languages“, Routledge, 1997, S. 82, ISBN 0-7007-0896-0
  67. ^ Karl Bouda, Beiträge zur kaukasischen und sibirischen Sprachwissenschaft, Band 24, Kraus Reprint, 1966, s.30)

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • İsiler ve İskitler Hakkında, Prof.Dr. Saadettin Gömeç [1]
  • İskitler(Sakalar), Prof.Dr. İlhami Durmuş [2]
  • İskitler'de Ölü Gömme Geleneği, Prof.Dr.İlhami Durmuş [3]