Eruh

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Koordinatlar: 37°46′8″K 42°12′0″D / 37.76889°K 42.2°D / 37.76889; 42.2

Eruh
—  İlçe  —
Siirt İdari Haritası
Siirt İdari Haritası
Türkiye'deki Yeri
Türkiye'deki Yeri
Koordinatlar: 37°46′8″K 42°12′0″D / 37.76889°K 42.2°D / 37.76889; 42.2
Ülke Türkiye
İl Siirt
Coğrafi bölge Güney Doğu Anadolu Bölgesi
Yönetim
 - Kaymakam Murtaza Dayanç[1]
 - Belediye başkanı Murtaza Dayanç (Kayyum)
Yüzölçümü
 - Toplam 1.363 km2 (526,3 mi2)
Rakım 1.125 m (3.691 ft)
Nüfus (2016)[2]
 - Toplam 19,674
 - Kır 10,914
 - Şehir 8,760
Zaman dilimi UDAZD (UTC+03:00)
Posta kodu 56800
İl alan kodu 484
İl plaka kodu 56
İnternet sitesi: www.eruh.bel.tr

Eruh (Kürtçe: Dih), Siirt ilinin bir ilçesidir.

Eruh ilçesi 42. Doğu boylamı, 38. kuzey enlemi üzerinde yer almakta dır. Doğusunda Şırnak, batısında Siirt, kuzeyinde Pervari güneyinde Güçlükonak ilçeleri ile çevrilidir. İl merkezi ne 53 km uzaklıktadır. Yapılan son nüfus sayımına göre 15454 kişi yaşamaktadır. Eruh’ un kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte MÖ 1000 yılların dan itibaren Urartu, daha sonra Med, Pers, Selçuklu ve İslam İmparatorlukları hakimiyetinde kalmış olup Yavuz Sultan Selim zamanında bölge ile birlikte Osmanlı topraklarına katılmıştır Eruh, Siirt İli’nin en eski ilçelerinden biri olduğu Hicri 1288, Miladi 1872 tarihli Diyarbekir Salnamesinde (Yıllıkta) Siirt Sancağı’na bağlı dört kaza arasında Eruh Kazası’da sayılmakta; Zilan, Dergül ve Pervari adlarında üç nahiyenin bağlı olduğu, Hicri 1315, Miladi 1899 tarihli Bitlis Salnamesi’nde ise; yine Eruh’un Siirt Sancağı’na bağlı bir kaza olduğu Dergül, Lodi ve Fındık adlarında üç nahiyesinin bulundu ğu kaydedilmekte olup, her iki tarih arasında Pervari Nahiyesi’ nin Eruh’tan ayrılarak ayrı bir ilçe haline geldiği anlaşılmakta dır. Bazı köyleri Garisi (Garisan) olup Kuzey Irak Zaho şehrindeki Sindi aşiretinin liderleriyle akrabadırlar. Garisi (Garisan) köylerinin önderleridirler. Cumhuriyetin kuruluşu ile birlikte il olan Siirt İli’ne bağlı ilçe statüsüne kavuşturulmuştur. Eruh ilçesini köyleri altta sıralanmıştır.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Siirt ile Şırnak illerini birbirine bağlayan anayolun (98 km) ortasında yer alan Eruh ilçesi; doğusu Şırnak, batısı Siirt illeri, kuzeyi Pervari, güneyi Güçlükonak ilçeleri ile çevrilidir. Eruh ilçe merkezinin nüfusu 10.720, köyleri ile birlikte toplam nüfusu 20.257'dır. İlçe il merkezine 53 km uzaklıkta olup, rakımı 1.125 m. Yüzölçümü 1.215 km²'dir.

Topraklarının büyük bir bölümü dağlarla kaplı olup, arazi dalgalı ve engebeli bir yapıya sahiptir. Eruh ilçesi güneyinde ve kuzeyinde Güneydoğu Torosları'nın uzantısı olan sıra dağlar arasında bulunmakta, bu dağlar güneyden ve kuzeyden Şırnak ve Hakkâri dağları ile birleşir. İlçenin en yüksek dağı 2265 m yüksekliğindeki tarti (terazın), 2100 m yüksekliğindeki Tünek (aval) dağıdır. Eruh’un kuzeyinde bulunan Tarti (terazın) dağında Terazın ve Çirav, Cevizlik vadisinde geri ve kısa çeşme yaylaları mevcut olup, bu yaylalar hayvancılık açısından büyük önem arzetmektedir.

İlçeye bağlı Kuşdalı köyü, Tatlıpınar mezrası yakınındaki kaynaktan çıkan Zorava çayı; Siirt il merkezine bağlı Sağlarca köyü sınırlarında bulunan botan köprüsünde, Botan ırmağı ile birleşir. Görendoruk köyü mir suyu kaynağından çıkıp, Bilgili köyü Mergi mezrası yakınlarında Zorava çayı ile birleşen Şikefta çayı da Botan ırmağına akmaktadır. Özellikle yaz aylarında debisi düşüktür.

İlçe hem Doğu Anadolu, hem de Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yeralmasından dolayı her iki bölgenin de iklimi yaşanmakta olup, genel olarak karasal iklim hüküm sürmekte; kışları sert ve yağışlı, yazları sıcak ve kuraktır. Ortalama yıllık sıcaklık 14–31, yıllık yağış miktarı ise 67.401 m³'tür.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Toplam Şehir Kır
1965[3] 35.968 3.298 32.670
1970[4] 37.286 4.449 32.837
1975[5] 39.093 5.340 33.753
1980[6] 41.743 3.852 37.891
1985[7] 43.527 4.260 39.267
1990[8] 28.726 5.929 22.797
2000[9] 15.455 7.226 8.229
2007[10] 19.447 9.450 9.997
2008[11] 19.775 9.617 10.158
2009[12] 19.009 9.228 9.781
2010[13] 18.577 8.742 9.835
2011[14] 19.424 8.787 10.637
2012[15] 19.577 8.513 11.064
2013[16] 19.862 8.260 11.602
2014[17] 19.903 8.855 11.048
2015[18] 19.796 9.057 10.739
2016[19] 19.674 8.760 10.914

Yerel yönetim[değiştir | kaynağı değiştir]

Eylül 2016'da "PKK-KCK'ya yardım ve destek verdiği gerekçesiyle 2 yıl hapis cezasına çarpıtılan ve sonrasında görevden alınan belediye başkanı Eda Kilis'in yerine 1 Eylül 2016 tarihinde yürürlüğe giren 674 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca kaymakam Murtaza Dayanç kayyum olarak atandı.[20]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://www.eruh.gov.tr/kaymakamlik_ozgecmis.html
  2. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde |arşiv-url= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım) arşivlendi. 
  3. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde |arşiv-url= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım) arşivlendi. 
  4. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde |arşiv-url= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım) arşivlendi. 
  5. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde |arşiv-url= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım) arşivlendi. 
  6. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde |arşiv-url= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım) arşivlendi. 
  7. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde |arşiv-url= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım) arşivlendi. 
  8. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde |arşiv-url= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım) arşivlendi. 
  9. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde |arşiv-url= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım) arşivlendi. 
  10. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde |arşiv-url= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım) arşivlendi. 
  11. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde |arşiv-url= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım) arşivlendi. 
  12. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde |arşiv-url= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım) arşivlendi. 
  13. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde |arşiv-url= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım) arşivlendi. 
  14. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde |arşiv-url= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım) arşivlendi. 
  15. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde |arşiv-url= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım) arşivlendi. 
  16. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde |arşiv-url= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım) arşivlendi. 
  17. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde |arşiv-url= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım) arşivlendi. 
  18. ^ "2015 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 
  19. ^ "2016 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 7 Mart 2017. 
  20. ^ "28 belediyeye kayyum atandı" Birgün. 11 Eylül 2016. En son 11 Eylül 2016 tarihinde erişildi.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]