Ağrotur ve Dikelya

Ağrotur ve Dikelya
Akrotiri and Dhekelia
Ağrotur ve Dikelya Akrotiri and Dhekelia
	Bayrak Arma
	Millî marş; God Save the King; Türkçe: "Tanrı Kralı Korusun";
	Akrotiri ve Dhekelia'nın konumu (koyu pembe)
Başkent	Episkopi Cantonment
Resmî dil(ler)	İngilizce
Yaygın dil(ler)	Kıbrıs Rumcası • Kıbrıs Türkçesi
Hükûmet	Britanya Denizaşırı Toprakları
• Kral
• Kral	III. Charles
• Yönetici (Kıbrıs’taki Britanya Kuvvetleri Komutanı sıfatıyla)	Tümgeneral Tom Bewick
Tarihçe
• Kuruluş Antlaşması
• Kuruluş Antlaşması	16 Ağustos 1960
Yüzölçümü
• Toplam	254 km2
Nüfus
• 2020 tahminî	18.195
Para birimi	Euro (€) (EUR)
Zaman dilimi	UTC+2 (DAS)
• Yaz (YSU)	UTC+3 (DAYS)
Trafik akışı	sol
Telefon kodu	+357

Ağrotur ve Dikelya (İngilizce: Akrotiri and Dhekelia, Yunanca: Ακρωτήρι και Δεκέλεια, romanize: Akrotiri kai Dekelei) veya resmi adıyla Hükümran İngiliz Üsleri Ağrotur ve Dikelya (İngilizce: Sovereign Base Areas of Akrotiri and Dhekelia, SBA), Birleşik Krallık'ın Kıbrıs Adası'nda Kıbrıs Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını tanımasından sonra elinde bulundurmaya devam ettiği iki ayrı Britanya Denizaşırı Toprağıdır.

Üsler Batı Üs Bölgesi olarak da bilinen Limasol yakınlarındaki ve Episkopi Cantonment'ı içeren Ağrotur ile Ayios Nikolaos İstasyonu'nu içeren ve Doğu Üs Bölgesi olarak bilinen Dikelya olmak üzere ikiye ayrılmıştır.

Üslerin bırakılması veya askersizleştirilmesi

Birleşik Krallık, günümüzde üsleri bırakmak istediğine dair herhangi bir açıklamada bulunmamıştır. Buna rağmen, Annan Planı kapsamında 117 kilometrekarelik tarımsal alanı yeni oluşturulacak devlete bırakmayı önermiş; ancak bu öneri planla birlikte reddedilmiştir. Günümüzde üslerde (Ayios Nikolaos İstasyonu dahil olmak üzere) 3000 kişi çalışmaktadır.^[2]

2008'de Kıbrıs Cumhuriyeti başkanlığına seçilen Dimitris Hristofyas, Birleşik Krallık'ta endişe yarattı. Hristofyas, adadaki İngiliz üslerini kaldırmaya ant içti ve adadaki Britanya varlığını "sömürgeci bir leke" olarak niteledi.^[3] Hristofyas, 2011 Libya bombardımanı sırasında adadaki üslerin kullanılmasından rahatsız olduğunu da belirtti.^[4]

Ocak 2010'da bir İngiliz gazetesinde ekonomik nedenlerle Britanya Savunma Bakanlığı'nın adadaki üsleri askersizleştirme yönünde tartışmalı planlar hazırladığını bildiren bir haber yayımladı.^[5]

Birleşik Krallık, Suriye'deki IŞİD hedeflerini vurmaya izin veren tezkereyi onaylanmıştır, bunun ardından 3 Aralık 2015'te adadaki Kraliyet Hava Kuvvetleri'ne bağlı üsten 4 adet Tornado jeti havalanmış ve IŞİD hedeflerini vurmuştur.^[6]

Nüfus

Üsler kurulurken, sınırlar özellikle yerleşimlerden sakınmak için çizildi. Buna rağmen, üslerde yaklaşık 14,000 kişi yaşamaktadır. Bunların 7000'ini üslerde veya üs sınırları içindeki tarımsal arazilerde çalışan Kıbrıslılar, geriye kalanını ise Britanyalı aileler oluşturmaktadır.

Ekonomi

Ağrotur ve Dikelya için toplanan herhangi bir ekonomik istatistiki bilgi yoktur. Ana ekonomik faaliyetler, askeriyeye hizmetlerin sağlanması ve sınırlı tarımdır. 1 Ocak 2008'de Avrupa Birliği'nin bir parçası olmamasına rağmen Ağrotur ve Dikelya Kıbrıs Cumhuriyeti'nin geriye kalanıyla birlikte Euroyu para birimi olarak kabul etti. Üsler Britanya hakimiyetinde olan ve euro kullanan tek bölgedir.^[7]

Kaynakça

↑ "Akrotiri". The World Factbook. Central Intelligence Agency. 19 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2021.
↑ Jeffrey Richelson & Desmond Ball, The Ties the Bind: Intelligence Cooperation between the UKUSA Countries, Unwin Hyman, Boston/London and others, 1990, sf.194
↑ "Cyprus elects its first communist president" 29 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., The Guardian, 25 Şubat 2008.
↑ Qatari warplanes refuel in Cyprus 25 Mart 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Cyprus Mail) Erişim: 26 Mart 2011
↑ "Withdrawal of forces from Cyprus, where 3,000 British troops are based, would be controversial.". 28 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2011.
↑ İngiltere Suriye'deki DAEŞ hedeflerini bombalamaya başladı 4 Aralık 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Anadolu Ajansı) Erişim: 3 Aralık 2015
↑ Theodoulou, Michael. (27 Aralık 2007). Euro reaches field that is for ever England 14 Ağustos 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Times Online. Erişim tarihi: 4 Ocak 2008.

[cia-1] "Akrotiri". The World Factbook. Central Intelligence Agency. 19 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2021.

[2] Jeffrey Richelson & Desmond Ball, The Ties the Bind: Intelligence Cooperation between the UKUSA Countries, Unwin Hyman, Boston/London and others, 1990, sf.194

[3] "Cyprus elects its first communist president" 29 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., The Guardian, 25 Şubat 2008.

[4] Qatari warplanes refuel in Cyprus 25 Mart 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Cyprus Mail) Erişim: 26 Mart 2011

[5] "Withdrawal of forces from Cyprus, where 3,000 British troops are based, would be controversial.". 28 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2011.

[6] İngiltere Suriye'deki DAEŞ hedeflerini bombalamaya başladı 4 Aralık 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Anadolu Ajansı) Erişim: 3 Aralık 2015

[7] Theodoulou, Michael. (27 Aralık 2007). Euro reaches field that is for ever England 14 Ağustos 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Times Online. Erişim tarihi: 4 Ocak 2008.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

g t d Birleşik Krallık'ın ülkeleri ve toprakları
Ülkeler	İngiltere İskoçya Galler Kuzey İrlanda
Taç Toprakları	Guernsey Jersey Man Adası
Denizaşırı topraklar	Ağrotur ve Dikelya¹ Anguilla Bermuda Britanya Antarktika Toprakları² Cayman Adaları Cebelitarık Güney Georgia ve Güney Sandwich Adaları Britanya Antarktika Toprakları Britanya Hint Okyanusu Toprakları Britanya Virjin Adaları Montserrat Pitcairn Adaları Saint Helena Turks ve Caicos Adaları
¹ Egemen Üs Bölgesi. ² Antarktika Antlaşması'na bağlı olarak egemenliği tartışmalı.

g t d Trafik Akışının Sol Olduğu Ülkeler
Avrupa	Ağrotur ve Dikelya Guernsey Birleşik Krallık İrlanda ² Malta ² Man Adası Jersey
Amerika	Anguilla Antigua ve Barbuda Bahamalar Barbados Bermuda Britanya Virjin Adaları Cayman Adaları Dominika Falkland Adaları Grenada Guyana Jamaika Montserrat Saint Kitts ve Nevis Saint Lucia Saint Vincent ve Grenadinler Surinam Trinidad ve Tobago Turks ve Caicos Adaları Virjin Adaları
Asya	Bangladeş Bhutan Brunei Endonezya Hong Kong Hindistan Japonya Kıbrıs Cumhuriyeti¹ ² Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti¹ ³ Makao Malezya Maldivler Nepal Pakistan Singapur Sri Lanka Tayland
Afrika	Botsvana Esvatini Güney Afrika Cumhuriyeti Güney Georgia ve Güney Sandwich Adaları Kenya Lesotho Malavi Mauritius Namibya Saint Helena Seyşeller Tanzanya Uganda Zambiya Zimbabve
Okyanusya	Avustralya Doğu Timor Fiji Kiribati Nauru Niue Papua Yeni Gine Pitcairn Adaları Samoa Solomon Adaları Tonga Tuvalu Yeni Zelanda
Bağımlı ülkeler italik yazılmıştır. ¹Tamamı Asya'da olmasına rağmen kültürel özellikleri Avrupa'ya benzediğinden Avrupa Birliği'ne üyedir. ²Avrupa Birliği'ne üye. ³Sınırlı tanınmış olan devlet.