İçeriğe atla

Saint Lucia

Bağlantıları değiştir
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Saint Lucia
Slogan
The Land, The People, The Light
Millî marş
Sons and Daughters of Saint Lucia
Saint Lucia haritadaki konumu
BaşkentCastries
Resmî dil(ler)İngilizce
HükûmetAnayasal Monarşi
• Kral
III. Charles
• Genel Vali
Errol Charles
• Başbakan
Philip Pierre
• Bağımsızlık ilanı
22 Şubat 1979
• Su (%)
1,6
Nüfus
• 2018 tahminî
181.889 (188..)
• 2010 sayımı
165.595
• Yoğunluk
300/km2 (29.)
GSYİH (SAGP)2020 tahminî
• Toplam
2,480 milyar $ (170.)
• Kişi başına
13.708 $[1] (88..)
GSYİH (nominal)2020 tahminî
• Toplam
1,770 milyar $ (173.)
• Kişi başına
9.780 $[1] (64.)
İGE (2019)artış 0.759[2]
yüksek · 86.
Para birimiDoğu Karayip Doları (XCD)
Zaman dilimiUTC-4
Telefon kodu1 758
İnternet alan adı.lc

Saint Lucia, Karayipler'de Küçük Antiller'in bir parçası konumunda olan ve coğrafî açıdan Orta Amerika'ya dâhil edilen ada ülkesi.[3] İngiliz Milletler Topluluğuna bağlı bir ülke olan Saint Lucia, Karayip Denizi ile Atlas Okyanusu arasında, Trinidad ve Tobago'nun kuzeyinde yer alır.[3] Ülkenin başkenti Castries'dir.[3] Ülkenin Kralı III. Charles’tır.

Saint Lucia (Fransızca: Sainte-Lucie) Atlas Okyanusu sınırındaki Doğu Karayip Denizi'ndeki Batı Hint Adaları'nda egemen bir ada ülkesidir. Küçük Antiller'in bir parçası olan Saint Vincent adasının kuzey/kuzeydoğusunda,Barbados'un kuzeybatısında ve Martinik'in güneyinde yer almaktadır. 617 km²'lik (238 milkare) bir arazi alanını kaplar ve 2010 yılı itibarıyla nüfusu 165.595'tir.

Fransızlar adanın ilk Avrupalı yerleşmecileriydi. 1660 yılında yerli Ada Caribs ile bir anlaşma imzaladılar. İngiltere 1663'ten 1667'ye kadar adanın kontrolünü ele geçirdi. Sonraki yıllarda İngiltere, Fransa ile on dört kez savaştı ve adanın yönetimi sık sık değişti. 1814'te İngilizler adanın kesin kontrolünü ele geçirdi. İngiliz ve Fransız kontrolü arasında çok sık değiştiği için, Saint Lucia, Yunan mitolojik karakteri Helen Truva'nın ardından "Batı Hint Adaları Helen'i" olarak da biliniyordu.

Temsilci hükûmet 1840 yılında ortaya çıktı (evrensel oy hakkı 1953'te kuruldu). 1958'den 1962'ye kadar ada Batı Hint Adaları Federasyonu'nun bir üyesiydi. 22 Şubat 1979'da Saint Lucia bağımsız bir devlet ve Milletler Topluluğu üyesi oldu. Saint Lucia karışık bir yetki bölgesidir, bu, kısmen medeni hukuk ve İngiliz ortak hukukuna dayanan bir yasal sisteme sahip olması demektir. 1867 St. Lucia Medeni Kanunu, İngiliz ortak hukuk tarzı mevzuatıyla desteklenen 1866 Quebec Medeni Kanunu'na dayanmaktadır. Aynı zamanda ülke Internationale de la Francophonie Örgütü üyesidir.

Etimoloji

[değiştir | kaynağı değiştir]

Saint Lucia, Siraküzalı Azize Lucia'nın (MS 283-304) adını almıştır. [4] Efsaneye göre, Fransız denizciler 13 Aralık'ta, Azize Lucia'nın yortu gününde adada gemi kazası geçirmiş ve bu nedenle adaya onun adını vermişlerdir. [5]

Vatikan'daki 1520 tarihli bir küre, adayı Sancta Lucia olarak gösteriyor ve bu da adanın aslında erken dönem İspanyol kâşifleri tarafından adlandırıldığını gösteriyor. [6] Saint Lucia, MS 200 yılında Arawak Kızılderilileri tarafından ilk olarak "İguanaların Adası" anlamına gelen Louanalao olarak biliniyordu ve daha sonra MS 800 yılında Karayip Kızılderilileri gelip kültürlerini Saint Lucia'ya entegre ettiklerinde "iguanaların bulunduğu yer" anlamına gelen Hewanorra olarak adlandırıldı. [7] [8] [5]

Tarihçe

[değiştir | kaynağı değiştir]

Saint Lucia'nın yerli halkı adalarına Iouanalao adını vermişti; Dominikli misyoner Raymond Breton'un Amerikan yerlileri sözlüğüne göre (yaklaşık 1650) bu isim " İguananın bulunduğu yer" gibi bir anlama geliyordu.

Sömürge dönemi

[değiştir | kaynağı değiştir]

St. Lucia, Kristof Kolomb tarafından 1500 civarında üçüncü yolculuğunda keşfedildi. 17. yüzyılın başlarında ilk yerleşim girişimleri başarısız olduktan sonra, adayı ilk yerleşenler 1650 civarında Fransızlar oldu. O dönemdeki para birimi Saint Lucia Livresiydi. 1663'te ada Barbados'a satıldı. 1664'ten 1803'e kadar Birleşik Krallık ve Fransa, adanın mülkiyeti için dönem dönem diplomasi yoluyla da olsa defalarca savaştı. Bu süre zarfında ada 14 kez el değiştirdi; yedi kez Britanya ve yedi kez de Fransa kontrolü altında kaldı. Son olarak, 30 Mayıs 1814 tarihli Birinci Paris Antlaşması'nda Fransızlar St. Lucia'yı Britanyalılara devretti.

Diğer birçok kolonide olduğu gibi, Britanyalılar da şeker kamışı yetiştiren Afrikalıları adaya getirdiler ve ­köle olarak plantasyonlarda çalıştırdılar. Britanya'nın 1834'te köleliği kaldırmasından sonra bile, birçok eski köle mevsimlik işçi olarak plantasyonlarda çalışmaya devam etti.

Kraliyet Kolonisi 1938'den itibaren otokratik Rüzgârüstü Adaları federasyonunun bir parçasıyken, evrensel ve eşit oy hakkıyla seçilen bir parlamento 1922'den beri zaten gelişmekteydi. 1951 Ulusal Meclis seçimlerinden bu yana, kadınların oy hakkı da dâhil olmak üzere evrensel, eşit, gizli ve doğrudan oy hakkı ilkeleri yürürlüktedir. Bu hak ilk kez 13 Ekim 1951'de kullanıldı. [9] 1958'den 1962'ye kadar St. Lucia, 1966'da Büyük Britanya ile ilişkili özerk bir devlet statüsünü kazanana kadar Batı Hint Adaları Federasyonu'nun bir üyesiydi.

Bağımsızlık

[değiştir | kaynağı değiştir]

1979'da St. Lucia parlamenter monarşi [10] ve Milletler Topluluğu üyesi oldu ve böylece bağımsızlığını kazandı. Bu süreçte kadınların oy hakkı onaylandı. [9]

1979'dan 1982'ye kadar sosyalist Saint Lucia İşçi Partisi'nin iktidarından sonra, 1982'den itibaren muhafazakar-liberal Birleşik İşçi Partisi, uzun süre başbakanlık görevini yürüten John Compton önderliğinde iktidara geldi. Compton, ülke ile batı arasında daha yakın bağlar kurulmasını savundu. O zamandan beri, iki parti arasında hükûmetler birkaç kez dönüşümlü olarak kuruldu.

Coğrafya

[değiştir | kaynağı değiştir]
Saint Lucia haritası

Saint Lucia'nın toplam alanı 617 km2 (238 sq mi)'dir. Volkanik bir ada olan Lucia, oldukça dağlık bir yapıya sahiptir ve en yüksek noktası 950 m (3.120 ft) deniz seviyesinden yüksekliğindeki Gimie Dağı'dır.[4] [11] İki dağlık volkanik tepe olan Pitonlar, adanın en ünlü simgesini oluşturur. [4] [11] Saint Lucia ayrıca dünyanın tek araçla girilebilen volkanı olan Kükürt Pınarları'na da ev sahipliği yapmaktadır. Kıyı açıklarında bir dizi küçük ada vardır; bunların en büyüğü, adanın güneydoğusunda bulunan Maria Adaları'dır.

Saint Lucia, 14° Kuzey enleminde ve 61° Batı boylamında yer almaktadır. Nüfus, yoğun ormanların varlığı nedeniyle kıyı şeridinde yoğunlaşmış olup, iç kesimlerde nüfus daha seyrektir. [4] [11]

Flora ve fauna

[değiştir | kaynağı değiştir]

Birçok tür adaya özgüdür. Bu özgü tüler arasında bir kertenkele türü olan Anolis luciae ve bir boid yılanı türü olan Boa orophias bulunmaktadır.

Ekolojik bölgeler

[değiştir | kaynağı değiştir]

Saint Lucia'nın beş karasal ekolojik bölgesi vardır: Rüzgâraltı Adaları nemli ormanları, Rüzgâraltı Adaları kuru ormanları, Rüzgâraltı Adaları kuru ormanları, Rüzgâraltı Adaları kurak çalılıkları ve Küçük Antiller mangrovları. [12] Ülke, 2019 Orman Peyzaj Bütünlüğü Endeksi'nde 10 üzerinden 6,17 ortalama puan alarak 172 ülke arasında küresel olarak 84. sırada yer almıştır. [13]

İklim

[değiştir | kaynağı değiştir]

Saint Lucia'da tropikal bir iklim, özellikle de tropikal yağmur ormanı iklimi (Af) hâkimdir; bu iklim kuzeydoğu alize rüzgârları tarafından yumuşatılır ve 1 Aralık ile 31 Mayıs arasında kurak mevsim, 1 Haziran ile 30 Kasım arasında ise yağışlı/yağışlı mevsim yaşanır.

Ortalama gündüz ve gece sıcaklıkları yaklaşık 30 °C (86 °F)'ile 24 °C (75 °F)'dir. Ekvatora oldukça yakın olması nedeniyle, adanın sıcaklığı kış ve yaz arasında fazla dalgalanma göstermez.

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ a b "Report for Selected Countries and Subjects". www.imf.org. 29 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2021. 
  2. ^ Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene (PDF). United Nations Development Programme. 15 Aralık 2020. ss. 343-346. ISBN 978-92-1-126442-5. 15 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 16 Aralık 2020. 
  3. ^ a b c Nijman, Jan (2020). Geography: Realms, Regions, and Concepts (20. bas.). Wiley. ISBN 978-1119607410. 
  4. ^ a b c d "St Lucia". The World Factbook. US: Central Intelligence Agency. 12 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2019.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "CIA World Factbook – St Lucia" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
  5. ^ a b Harmsen, Ellis & Devaux 2014.
  6. ^ "Saint Lucia". caricom.org. Caribbean Community. 7 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2023. 
  7. ^ Hyacinth-Gideon, C. (29 Temmuz 2014). Saint Lucia (İngilizce). Author House. ISBN 978-1-4969-8483-8 – Google Books vasıtasıyla. 
  8. ^ "History & Culture of Saint Lucia". stlucia.org (İngilizce). Saint Lucia Tourism Authority. Erişim tarihi: 3 Kasım 2024. 
  9. ^ a b "– New Parline: the IPU's Open Data Platform (beta)". data.ipu.org (İngilizce). 1951-10-13.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "ipu-413518" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
  10. ^ "Startseite: Fischer Weltalmanach" (Almanca). 
  11. ^ a b c "Encyclopædia Britannica – St Lucia". 3 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2019.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "Encyclopedia Britannica – St Lucia" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
  12. ^ Dinerstein, Eric; Olson, David; Joshi, Anup; ve diğerleri. (2017). "An Ecoregion-Based Approach to Protecting Half the Terrestrial Realm". BioScience. 67 (6): 534-545. doi:10.1093/biosci/bix014. ISSN 0006-3568. PMC 5451287 Özgürce erişilebilir. PMID 28608869.  Tarih değerini gözden geçirin: |erişimtarihi= (yardım);
  13. ^ Grantham, H. S.; Duncan, A.; Evans, T. D.; ve diğerleri. (2020). "Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity – Supplementary Material". Nature Communications. 11 (1): 5978. doi:10.1038/s41467-020-19493-3. ISSN 2041-1723. PMC 7723057 Özgürce erişilebilir. PMID 33293507.  Tarih değerini gözden geçirin: |erişimtarihi= (yardım);
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Saint_Lucia&oldid=37080867" sayfasından alınmıştır