Ömer

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Ömer
Ömer ibn-i Hattab
Arapça Hüsn-ü Hatt ile "Ömer el-Faruk Radıyallahu anhu Teala" yazısı
Raşidun Halifeliği'nin 2. Halifesi ve Emîru'l-Mu'minîn
Görev süresi
634-644
Yerine geldiği Ebû Bekir
Yerine gelen Osman ibn-i Affan
Kişisel bilgiler
Doğum Ömer bin Hattab
585
Mekke, Hicaz, Arabistan
Ölüm 3 Kasım 644
(59 yaşında)
Medine, İslam Devleti
Milliyeti Arap
Evlilik(ler) Ümmü Gülsüm bint Ali
Atika bint Zeyd
Ümmü Gülsüm bint Asim
Çocuk(lar) Abdullah bin Ömer
Asim bin Ömer
Hafsa bint Ömer
Ubeydullah bin Ömer
Dini İslam
Ömer bin Hattab
Müminlerin Emiri - (Emirül mu'minîn)

İkinci Halife

Ömer bin Hattab (Arapçaعمر ابن الخطاب; d. 585 - ö. 3 Kasım 644), İslam peygamberi Muhammed'in bir sahabesi ve İslam Devleti'nin Ebû Bekir'den sonraki ikinci halifesidir. Şiâ, halifeliğini tanımaz. Sünniler, Ömer bin Hattab'ı zaman zaman "Ömer'ul-Faruk" (عمر الفاروق) diye anarlar.

İlk yılları[değiştir | kaynağı değiştir]

Ömer, Mekke'de Beni Adi kabilesinde doğdu. Babası Hattab bin Nüfeyl, annesi Hanteme bint Haşim, Beni Mahzum kabilesindendi. Ailesi orta sınıfa mensuptu. Babası tüccardı ve kabilesinde zekâsıyla meşhurdu. Babası bir putperest idi. Ömer, çocukluğundan itibaren deve çobanlığı yapmaya başladı. Ömer, "Babam çok acımasızdı. Develeri güderken dinlenmek için işi bıraktığımda beni döverdi." demiştir.[1] Ömer çok küçük yaşta okuma yazma öğrendi. İslam öncesi dönemde okuryazarlık nadiren vardı. Ömer ayrıca Arap edebiyatı ve şiirle de ilgilendi. Ömer ergenlik döneminde ata binme, dövüş sporları ve güreş öğrendi. Uzun boyu ve fiziksel üstünlüğü ile iyi bir güreşçiydi.[2] Ayrıca iyi bir hatip olduğundan, babasının yanında kabileler arası anlaşmazlıklarda hakemlik yaptı. Tüccarlık yaparken Roma ve Pers şehirlerine gitti ve buradaki düşünürlerle tanışma imkânı da oldu.

Müslüman oluşu[değiştir | kaynağı değiştir]

Ömer el-Faruk'un Ayasofya'daki Hüsn-ü Hattı

Ömer, Mekke'deki gayrimüslimlerce Muhammed'i öldürmek üzere görevlendirilmiş, fakat yolda bu niyetini anlayan bir sahabe tarafından hedef saptırmak amacıyla, gizli bir Müslüman olan kız kardeşinin evine yönlendirilmiş ve önce gidip onunla ilgilenmesi söylenmiştir.

Ömer, kız kardeşinin evine geldiğinde evden gelen Kur'an sesini işitmiş, ilk başta hiddetlenmiş, fakat sonra, "Göklerde ve yerde ne varsa Allah'ı tesbih etmektedir..." diye başlayan Tâhâ ve Hadid surelerinin ilk ayetlerinden oldukça etkilenerek Müslüman olmuştur.

Halife oluşu[değiştir | kaynağı değiştir]

İslam peygamberi Muhammed'in ölümünden sonra Ebû Bekir'in yaklaşık iki yıllık süren halifeliği, onun hastalanıp ölmesiyle son bulmuştur. Ebû Bekir, son günlerinde ashabın görüşlerini alarak yerine halife olarak Ömer'i tavsiye etmiştir. Ahitnameyi Osman'a yazdırmıştır.

Halifelik dönemi (634 - 644)[değiştir | kaynağı değiştir]

Ömer bin Hattab döneminde Bizans İmparatorluğu ile yapılan Yermük, Halep, Ecnadeyn, Demirköprü, Dathin, Firaz ve Qarteen muharebeleri ile Mısır, Suriye, Lübnan ve Filistin'i; Sasani İmparatorluğu ile yapılan Köprü, Nihavend ve Kadisiye muharebeleri ile de Irak'ın tamamı ve İran'ın büyük bir kısmı fethedildi. Ömer bin Hattab döneminde hilafet güçlendi. Ömer adaletli bir hükümdardı, devlet memurları ve valileri her zaman kontrol ederdi. Beyt-ül mal'ı, yani devletin hazinesini Müslümanlar arasında en iyi şekilde bölüştürmüştür. Kendisi çok yoksuldu, aylık geliri sadece 16-20 dirhemdi.[3]

Ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

Miladi 31 Ekim 644 tarihinde, kendisinden alınan verginin azaltılmasını isteyen, ancak talebi kabul edilmeyen Mugire bin Şu'be'nin Fars kölesi olan Ebû Lü'lüe tarafından, Medine'de sabah namazında hançerle saldırıya uğradı. Saldırgan intihar ederken, Ömer bin Hattab ise saldırıdan üç gün sonra, 3 Kasım 644 tarihinde öldü.[4]

İslam öncesi kültür mirasını yok etmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Halife Ömer'in adı, İran ve Mısır'ın fethinden sonra fethedilen topraklarda yazılı bilgi birikiminin yok edildiği iddiaları ile de anılmaktadır.[5]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Ömer El Faruk, Muhammed Hüseyin Haykal bölüm no:1 sayfa no:40-41
  2. ^ Taberi, Tarih er Rusul veʾl Muluk veʾl Hulafa
  3. ^ "Hz. Ömer'in Hayatı". 18 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2016. 
  4. ^ Altındiş, Ceyla - NTV Tarih - Sayı 34 - Kasım 2011 - İstanbul 1308-7878
  5. ^ "Arşivlenmiş kopya". 12 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2020. 
Ömer
Sünni İslam unvanları
Önce gelen
Ebû Bekir
Raşit Halife
634 - 644
Sonra gelen
Osman bin Affan