Aişe

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Aişe bint Ebu Bekir (D.tarihi kesin bilinmiyor 604? 614[1], Mekke - 678, Medine)[1] (Arapça: عَائِشَةْ بِنْتِ أَبِي بَكْرْ ‎), İslam peygamberi Muhammed'in eşlerinden biri, halife Ebu Bekir'in kızı. Muhammed gibi Kureyş kabilesindendir. Müslüman Sünnîler tarafından Kur'an'daki [2] ifâdesiyle " Müminlerin Annesi " lakabıyla anılır. Aişe, günümüze ulaşan birçok hadisin kaynağı olarak kabul edilir.

Nâmı, Soyu ve Ailesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Under construction icon-blue.svg Aişe'nin 'lakabı', gerçek sözlü ve dürüst anlamlarına gelen " sıddîka "'dır. 'Unvanı', inananların annesi anlamındaki " Ümmül mü'minîn ", 'künyesi', " Ümmü Abdullah "dır.[3] Bu ifadedeki 'Abdullah', Aişenin kızkardeşi Esma'nın ve eniştesi Zübeyr'in oğlunun ismidir. Arap toplumunda ancak asâletli olan insanlar künye sahibidirler. İslam Peygamberi hanımlarına, her birinin kendi çocukları ile künyelendiklerini ifade etmiş bu durumda kendisinin kimin ismiyle künyelendiğinin soran Aişe'ye " Sen yeğenin Abdullah'ın ismiyle künyelen" cevabını vermiştir. Bu sebeple "Ümmü Abdullah" olarak anılmıştır.[4],[3][5]
Babasının; ismi "Abdullah", künyesi "Ebû Bekir", lâkabı "Sıddîk" tır.[3]. Annesi 'Ümmü Rûmân dır.

Aişe'nin baba tarafından soyu: " Aişe bint-i Ebû Bekir-i Sıddîk, b. Ebu Kuhâfe, b. Amir, b.Ömer, b.Kâb, b. Sa'd, b. Teym, b. Mürre, b.Kâb, b. Lüey, b. Galib, b. Fihr, b. Mâlik " tir.[6]

Aişe'nin anne tarafından soyu: " Aişe bint Ümmü Rûman, bint Amir, b. Uveymir, b. Abdşems, b. Attâb, b. Üzeyne, b. Sübey', b. Dehmân, b. Hâris, b. Ğanem, b. Mâlik, b. Kinâne " dir.[6]

Aişe, babası tarafından Kureyş, Temîmî, annesi tarafından Kenanî dir.[6] İslam Peygamberi Muhammed ile nesepleri baba tarafından yedinci-sekizinci kuşakta; anne tarafından nesepleri ise, onbir-onikinci kuşakta birleşmektedir.[6]

Muhammed ile evliliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Aişe'nin evlilik yaşı ile ilgili olarak farklı kişi ve kaynaklarda birbirinden farklı ifadeler yer almaktadır.İlâhiyatçı akademisyenlerden Türk ilâhiyatçı Prof.Dr.Yaşar Nuri ÖZTÜRK [7] Aişe'nin evlilik yaşının 17 ile 20 yaş aralığında olduğunu ifade etmektedir.

Aişe'nin 6 yaşındayken 50 yaşındaki Muhammed ile nişanlandığı;[8] ancak dokuz yaşında evlendiği aktarılmaktadır.[9] Muhammed el-Buhari'nin Sahih-i Buhari'de de aktardığı üzere Aişe şunları der:[8]

Peygamber benimle altı (yaşında) bir kızken nişanlandı. Medine'ye gittik ve Beni-el-Haris bin Hazrec'in evinde kaldık. Sonra hastalandım ve saçlarım döküldü. Daha sonra saçlarım büyüdü ve annem, Ummu Rûmân, salıncakta kız arkadaşlarımla oynarken yanıma geldi. Beni çağırdı, yanına gittim, bana ne yapacağını bilmiyordum. Elimden yakaladı ve beni kapıda bekletti. Soluğum kesilmişti, nefesim yerine geldiğinde biraz su aldı ve yüzümle başımı bu su ile ovdu. Daha sonra beni eve aldı. Evde Ensâr`dan birtakım kadınlar hazır bulunuyordu. Bunlar bana: "Hayır ve bereket üzere geldin, hayırlı kısmet getirdin!" dediler. Annem beni bu kadınlara teslîm etti. Bunlar da benim kılığımı, kıyâfetimi düzlediler ve Resûlullah'a teslîm ettiler. Ensâr kadınları beni Resûlullah`a takdîm ettiklerinde ben dokuz yaşında bir kızdım.

Türk ilahiyatçı Süleyman Ateş, Aişe'nin yaşı ile ilgili rivayetlerin Ayşe’nin özgeçmişini yazan tarihçilerin verdiği bilgilerle uyuşmadığını ifade etmektedir. Süleyman Ateş konu ile ilgili açıklamasında:" Tarihçilerin ve bibliyografların tesbitine gore Hz. Ayşe, Peygamberimizin kızı Hz. Fatıma'dan beş yaş küçüktür. Hz. Fatıma Peygamberlikten 5 yıl önce doğmuştur. Demek ki Hz. Ayşe, Peygamberliğin başlangıç yılında doğmuştur. Hz. Muhammed Peygamber olduktan itibaren 13 yıl Mekke'de kaldı. Peygamber hicret ettiği zaman Ayşe 13 yaşında olmalıdır. Peygamber Medine'ye göçtükten iki yıl sonra Ayşe ile evlendiğine göre (el-İsâbe: 4/359) demek ki evlendiği zaman Hz. Ayşe en az 15 yaşında idi. Ayrıca Hz. Ayşe, Peygamber'le nişanlanmadan önce Cübeyr ibn Mut‘im’e nişanlı veya sözlü idi. Bu da onun, Peygamber, kendisini istemeden önce evlenecek yaşta olduğunu göstermez mi? Bu yaş da her hâlde dokuz yaş değildir. Demek ki Peygamber istediği zaman Ayşe, en azından evlenecek çağ olan 15 yaşlarında idi. Bu yaş da Arabistan gibi sıcak ülkelerde tam evlenme çağıdır. Bizde de eskiden kız çocukları erken evlendirilirdi. "14'üne gelince kızı ya ere veya yere vermeli" cümlesi bir ata sözü gibi söylenir. Zaten evlenecek çağda olmayan birisini Peygamber’e önermezlerdi. Çünkü Hz. Ayşe'yi direkt olarak Peygamber istememiş, halası onu Peygamber'e önermiş, o da uygun görmüştü. Bir başka rivayete göre Hz. Ayşe Peygamberimizin kızı Fatma ile yaşıttır. Fatma’nın doğumunda babası 35 yaşında idi. Bu durumda Ayşe evlendiğinde 20 yaşlarındadır. " ifadesini kullanmaktadır.[10]

Günümüzde Aişe'nin evlilik yaşı tartışmaları üzerinden İslam dini Peygamberi Muhammed'e saldırıldığını ifade eden Türk İlahiyatçı Prof.Dr. Mehmet SOYSALDI [11], Muhammed'in evlilikleri ile ilgili değerlendirmesinde  ; " Tarih boyunca İslam düşmanları, İslam dinini insanlara kötü göstermek ve Müslümanları dinlerinden soğutmak amacıyla planlı bir takım girişimlerde bulunmuşlardır. İşte onlardan biri de İslam Peygamberi Hz. Muhammed (s.a.v)’e yönelttikleri iftiralar ve batıl sözlerdir..." ifadesine ek olarak "..onların bu iddialarının Muhammed’e, olan kin, haset ve düşmanlıklarından kaynaklandığını ve bütün bunları insanları İslam dininden uzaklaştırmak için ortaya attıklarını.." savunmakta ve Muhammed'in fazla evliliğinin "sebep ve hikmetleri" açısından değerlendirildiğinde ".. İslam düşmanlarının iddialarının gerçekle hiçbir ilgisi olmadığı.." görüşüne yer vermektedir.[12]

İlk Fitne ve Cemel Vakası[değiştir | kaynağı değiştir]

Halife Osman'ın, kendisinin yönetiminden hoşnut olmayan asilerce öldürülmesi, İlk Fitne olarak bilinen iç savaşı başlatmıştır. Osman'ın ölümünden sonra başa peygamberin kuzeni ve damadı Ali bin Ebu Talib geçmiştir.

Fitne olarak adlandırılan bu dönemde Ayşe, Talha ve Peygamber'in kuzeni Zübeyr ile işbirliği yaparak Halife Ali ile savaşmıştır. Ali savaşı kazanarak Aişe'yi Mekke'ye göndermiştir. Bu savaşta Talha ve Zübeyr öldürülmüştür.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "Aishah." Encyclopædia Britannica Ultimate Reference Suite. Chicago: Encyclopædia Britannica, 2011.
  2. ^ Kur'an Meali.Com-Türkçe Kur'an Mealleri
  3. ^ a b c "Hazreti Aişe", Seyyid Süleyman Nedvi,s.19, Timaş yayınları, İstanbul-2003
  4. ^ Ebû Dâvud, "Kitâbul-edeb"
  5. ^ İbn Hanbel,"Müsne-i Aişe"
  6. ^ a b c d "Hazreti Aişe", Seyyid Süleyman Nedvi,s.20, Timaş yayınları, İstanbul-2003
  7. ^ Prof.Dr.Yaşar Nuri ÖZTÜRK'ün katıldığı , ulusal basında yayın yapan bir TV'nin tartışma programında "Hz. Aîşe’nin Evlilik yaşı" ile ilgili olarak yaptığı açıklama
  8. ^ a b Sahih-i Buhari - 5.Kitap
  9. ^ Sahîh-i Buhârî, كِتَابُ الْنِكَاحْ ‎ Kitab al-nikâh, 59 İngilizce, Arapça, Türkçe
  10. ^ http://www.suleyman-ates.com/index.php?option=com_content&view=article&id=564%3Ahz-ayenin-evlenme-yayla-ilgili-rivayetler-tarihi-bilgilere-terstir&catid=46%3Aubat-2013&Itemid=97 Erişim tarihi: 30 Temmuz 2013
  11. ^ http://perweb.firat.edu.tr/default.asp?content=personelgoster.asp&uid=i-A-0005 Prof.Dr. Mehmet SOYSALDI
  12. ^ http://web.firat.edu.tr/msoysaldi/efendimizinevlilikleri.pdf