Metro sistemleri listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Metro sistemi bulunan ülkelerin dünya üzerindeki konumları
Londra metrosundan bir görünüm

Metro sistemi bir trenle hızlı ulaşım sistemidir. İlk metro Londra'da 1863'te açılan Londra metrosudur. Bugün, Dünya'da 140 civarında metro sistemi bulunmaktadır ve en büyüğü Şanghay metrosudur.[1]

Liste[değiştir | kaynağı değiştir]

A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P Q R S Ş T U Ü V W X Y Z

Kent İsim Açılış tarihi İstasyon sayısı Uzunluk (km)
Almanya Almanya
Berlin Berlin U-Bahn[2] 1902 173 147
Berlin Berlin S-Bahn 1924 166 331
Frankfurt Frankfurt U-Bahn 1968 85 58.6
Hamburg Hamburg U-Bahn 1912 89 100.7
Dortmund U-Bahn Dortmund 1986 77 77.2
Munich Munich U-Bahn 1971 98 100.8
Nuremberg Nuremberg U-Bahn 1972 44 34.6
Amerika Birleşik Devletleri Amerika Birleşik Devletleri
Atlanta MARTA 1979 38 77
Baltimore Metro Subway 1983 14 24.5
Boston MBTA[not 1][3][4] 1897 51 61
Chicago Chicago 'L' 1892[5][6] 144 173
Cleveland RTA Rapid Transit (Red Line) 1955 18 31
Los Angeles Los Angeles County Metro Rail[not 2][7] 1993 16 28.0
Miami Metrorail 1984 22 36
New York City New York City Subway[not 3][8][9] 1870 468 369
New York City PATH[10] 1908 13 22.2
Philadelphia SEPTA[not 4] 1907 53 40.06
Philadelphia PATCO Speedline 1936 13 22.9
San Francisco Bay Area BART[11] 1972 43 167
San Juan Tren Urbano 2004 16 17.2
Washington, D.C. Washington Metro 1976 86 171
Arjantin Arjantin
Buenos Aires Buenos Aires metrosu 1913 76 55.6
Avusturya Avusturya
Viyana Vienna U-Bahn[12] 1976 95 69.8
Azerbaycan Azerbaycan
Bakü Bakü metrosu 1967 23 34.6
Beyaz Rusya Belarus
Minsk Minsk metrosu 1984 25 30.3
Belçika Belçika
Brüksel Brussels Metro 1969 69 43.7
Birleşik Arap Emirlikleri Birleşik Arap Emirlikleri
Dubai Dubai metrosu 2009 21 52.1
Birleşik Krallık Birleşik Krallık
Glasgow Glasgow Subway 1896 15 10.4
Londra Londra metrosu[13] 1863 270 408
Londra Docklands Light Railway 1987[14] 40 34
Newcastle/Sunderland Tyne & Wear Metro 1980 60 77.7
Brezilya Brezilya
Belo Horizonte Belo Horizonte Metro 1986 19 28.2
Brasília Brasília Metro 2001 29 46.5
Porto Alegre Porto Alegre Metro 1985 20 33.8
Recife Recife Metro 1985 28 39.5
Rio de Janeiro Rio de Janeiro Metro 1979 35 47.0
São Paulo São Paulo Metro 1974 60 69.0
Teresina Teresina Metro 1989 9 14.5
Bulgaristan Bulgaristan
Sofya Sofia Metro 1998 14 17.9
Kanada Kanada
Montreal Montreal Metro[15] 1966 68 66
Toronto Toronto Subway and RT[16] 1954 69 683 424
Vancouver SkyTrain 1985 47 68.7
Kolombiya Kolombiya
Medellín Metro de Medellin 1995 34 32
Çek Cumhuriyeti Çek Cumhuriyeti
Prague Prague Metro 1974 57 59.3
Çin Halk Cumhuriyeti Çin
Beijing Beijing Subway[not 5][17] 1969 147 228.0
Chengdu Chengdu Metro 2010 16 18.5
Chongqing Chongqing Rail Transit 2005 18 19.1
Dalian Dalian Metro[18] 2003 20 63.0
Guangzhou Guangzhou Metro[19] 1997 98 154.7
Hong Kong MTR (Mass Transit Railway)[20] 1979 82 174.4
Nanjing Nanjing Metro[21] 2005 55 85.0
Şanghay Shanghai Metro [not 6][22][23] 1995 234[24] 420.0
Shenyang Shenyang Metro 2009 22 27.8
Shenzhen Shenzhen Metro 2004 22 25.2
Tianjin Binhai Mass Transit 2004 24 42.3
Tianjin Tianjin Metro 1984 26 31.6
Wuhan Wuhan Metro 2004 27 27.9
Danimarka Danimarka
Kopenhag S-train 1934 85 155
Kopenhag Copenhagen Metro 2002 22 21
Dominik Cumhuriyeti Dominik Cumhuriyeti
Santo Domingo Santo Domingo Metro 2009 16 14.5
Ermenistan Ermenistan
Erivan Erivan metrosu 1981 10 13.4
Filipinler Filipinler
Manila Manila Light Rail Transit System 1984 32 34.5
Manila Manila Metro Rail Transit System 1999 13 17.0
Finlandiya Finlandiya
Helsinki Helsinki Metro 1982 17 21.1
Fransa Fransa
Lille Lille Metro 1983 60 45.2
Lyon Lyon Metro 1978 42 30.5
Marseille Marseille Metro 1977 30 22
Paris Paris Métro[not 7][25] 1900 368 214
Rennes Rennes Metro 2002 15 9.4
Toulouse Toulouse Metro 1993 37 27.5
Güney Kore Güney Kore
Busan Busan Subway 1985 94 95.8
Daegu Daegu Subway 1997 56 53.9
Daejeon Daejeon Subway 2006 22 22.7
Gwangju Gwangju Subway 2004 20 20.1
Incheon Incheon Subway 1999 29 29.4
Seoul Seoul Subway[not 8] 1974 293 317
Gürcistan Gürcistan
Tbilisi Tbilisi Metro 1966 22 26.4
Hindistan Hindistan
Delhi Delhi Metro 2002[26] 130 153.25
Kolkata Kolkata Metro 1984 23 25.5
Hollanda Hollanda
Amsterdam Amsterdam Metro[not 9][27] 1977 33 32.7
Rotterdam Rotterdam Metro 1968 38 55.3
Tahran Tehran Metro 2000[28] 80 120
İspanya İspanya
Barcelona Barselona metrosu[29] 1924 156 116
Bilbao Bilbao Metro 1995 36 38.2
Madrid Madrid Metro[30] 1919 294 284
Palma de Mallorca Palma de Mallorca Metro 2007 9 8.3
Seville Seville Metro 2009 22 18.2
Valencia Valencia Metro 1988 169 175
İsveç İsveç
Stockholm Stockholm Metro[31] 1950 100 110.0
İsviçre İsviçre
Lausanne Lausanne Metro[not 10][32] 2008 28 15.0
İtalya İtalya
Catania Catania metrosu 1999 6 3,8
Cenova Cenova metrosu 1990 8 7,1
Milano Milano metrosu 1964 101 92
Napoli Napoli metrosu[33] 1993 28 29,8
Roma Roma Metrosu 1955 49 38
Torino Torino metrosu 2006 20 13,2
Japonya Japonya
Fukuoka Fukuoka City Subway 1981 35 29.8
Kobe Kobe Rapid Railway 1968 10 7.6
Kobe Kobe Municipal Subway 1977 25 30.6
Kyoto Kyoto Municipal Subway 1981 29 28.8
Nagoya Nagoya Municipal Subway 1957 83 89.1
Osaka Osaka Municipal Subway 1933 101 137.8
Sapporo Sapporo Municipal Subway 1971 46 48
Sendai Sendai Subway 1987 17 14.8
Tokyo Tokyo Metro 1927 179 195.1
Tokyo Toei Subway 1960 106 121.5
Tokyo Tokyo Waterfront Area Rapid Transit 1996 8 12.2
Yokohama Yokohama Municipal Subway 1972 32 40.4
Yokohama Minatomirai Line 2004 6 4.1
Kuzey Kore Kuzey Kore
Pyongyang Pyongyang Metro 1973 17 22
Macaristan Macaristan
Budapeşte Budapest Metro 1896 40 31.7
Malezya Malezya
Kuala Lumpur RapidKL Light Rail Transit 1996 48 56
Meksika Meksika
Mexico City Mexico City Metro[not 11][34] 1969 175 176.4
Monterrey Monterrey Metro 1991 32 32.0
Guadalajara Guadalajara rail system 1989 29 24.3
Mısır Mısır
Kahire Cairo Metro[35] 1987 53 65.5
Norveç Norveç
Oslo Oslo T-bane 1966 105 84.2
Özbekistan Özbekistan
Taşkent Taşkent Metro 1977 29 37.5
Peru Peru
Lima Lima Metro 2003 7 11.7
Polonya Polonya
Varşova Warsaw Metro 1995 21 23.1
Portekiz Portekiz
Lizbon Lisbon Metro[36][37] 1959 46 37.7
Romanya Romanya
Bükreş Bükreş Metro 1979 52 67.3
Rusya Rusya
Kazan Kazan Metro[38] 2005 6 8
Moskova Moscow Metro[39][40] 1935 182 301.2
Nizhny Novgorod Nizhny Novgorod Metro 1985 13 153 95
Novosibirsk Novosibirsk Metro 1986 12 143 89
Saint Petersburg Saint Petersburg Metro 1955 63 110.2
Samara Samara Metro 1987 9 10.2
Yekaterinburg Yekaterinburg Metro 1991 7 8.6
Singapur Singapur
Singapur Mass Rapid Transit[41] 1987 78 118.9
Şili Şili
Santiago Santiago Metro[42][43] 1975 108 119.3
Valparaíso Valparaíso Metro 2005 20 43.3
Tayland Tayland
Bangkok Bangkok Skytrain[44] 1999 25 28.7
Bangkok Bangkok Metro 2004 18 21
Bangkok Suvarnabhumi Airport Link City Line 2010 8 28.6
Çin Cumhuriyeti Tayvan
Taipei Taipei Rapid Transit System 1996 80 92.9
Kaohsiung Kaohsiung Mass Rapid Transit 2008 36 40.4
Türkiye Türkiye
Adana Adana metrosu 2009 13 13.5
Ankara Ankara metrosu 1997 23 23.4
Bursa Bursa metrosu 2002 31 31
İstanbul İstanbul metrosu 2000 11 17
İzmir İzmir metrosu 2000 46 95,5
Ukrayna Ukrayna
Dnipropetrovsk Dnipropetrovsk Metro 1995 6 7.8
Kharkiv Kharkiv Metro 1975 28 35.4
Kiev Kiev metrosu 1960 46 59.9
Venezuela Venezuela
Caracas Caracas Metro 1983 47 54.2
Los Teques Los Teques Metro 2006 2 9.5
Maracaibo Maracaibo Metro 2006 6 6.5
Valencia Valencia Metro 2006 7 7.0
Yunanistan Yunanistan
Atina-Pire ISAP[not 12] 1904 24 25.6
Atina Atina Metro[not 13][45] 2000 27 46.6

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Sistemdeki "Red (MBTA) (Kırmızı) Hattı", "Orange (MBTA) (Portakalrengi) Hattı", ve "Blue MBTA (Mavi) Hattı" hızlı transit sistemleridir. Orange Hattı 1901'de yer üstünde viyadük şeklinde idi ve 1897'de yeraltı tramvay sistemi için açılan "Tremont Street Yeraltı" tünelini ortaklaşa kullanırdı.
  2. ^ "Red Los Angeles Metro (Kırmızı) Hattı" ve "Purple, Los Angeles Metro (Mor) Hattı.
  3. ^ Viyadük şeklinde yerüstünde kurulmuş olan ilk servis 1870'da hizmete açılmıştır. Sistemin ilk yeraltı tüneli kullanan kısmı 1904'de açılmıştır. Resmi istatistiklere göre metro servisinde 468 istasyon bulunmaktadır. Ama metro sistemi haritasına göre ve New York Post gazetesine göre aktarma istasyonları tek istasyon sayılınca, istasyon sayısı 422 olmaktadır
    "New York City Transit - History and Chronology". Metropolitan Transportation Authority. http://mta.info/nyct/facts/ffhist.htm. Erişim tarihi: 2008-01-18. 
    "New York City Transit - Subway and Bus Ridership Statistics 2008". Metropolitan Transportation Authority. http://mta.info/nyct/facts/ridership/index.htm. Erişim tarihi: 2010-01-04. 
    "MTA New York City Transit - 2006 Preliminary Budget". Metropolitan Transportation Authority. http://www.mta.info/mta/budget/pdf/Section%20VIId%20-%20Agency%20Financial%20Plans%20-%20NYCT.pdf. Erişim tarihi: 2008-02-25. 
    Jeremy Olshan (2006-08-21). "Lone riders of the Rockaways". New York Post. http://www.nypost.com/seven/08212006/news/regionalnews/lone_riders_of_the_rockaways_regionalnews_jeremy_olshan__transit_reporter.htm. Erişim tarihi: 2008-03-24.  [ölü/kırık bağlantı]
  4. ^ "Broad Street Hatti" ve "Market–Frankford Hatti"
  5. ^ 1969'da ilk defa deneme olarak açılmış ve tam faaliyete 1981'de itibaren girmiştir.
  6. ^ Şanghay Maglev Hattı buna dahil değildir.
  7. ^ 2004 itibariyle Paris Metro sistemi 211,3 km uzunluktaydı ve 204 istasyon bulunmaktaydı. 2007'de bu ağa 1,6 km hat ve 1 yeni istasyon eklenmiştir.
    "Paris: new section of Metro Line 14 opened". Infrasite.net. 2007-07-02. http://www.infrasite.net/news/news_article.php?ID_nieuwsberichten=7579&language=en&refresh=1. Erişim tarihi: 2008-02-24. 
  8. ^ Hat 1 ile Hat 2'nin bazı kısımları 1974'den önce yapılmış olan normal demiryolu sistemi ile çakışmaktadır.
  9. ^ Hat 50, Hat 53 ve Hat 54 hızlı transit hatlarıdır. Hat 51 hafif demiryolu olduğu için metro sistemi ististikerine katılmamıştır.
  10. ^ Lausanne Metro sistemi iki hattan oluşmaktadır. Hat 1 hafif demiryolu şeklindedir ve buradaki metro sistemleri istatistikleri içine alınmamıştır. İstatistiklere alınan Hat 2 hızlı transit sistemidir.
  11. ^ Tüm hatlarda bulunan istasyon sayıları toplanınca istasyon sayısı 175 olarak bulunur. Ama aynı adı taşıyan aktarma istasyonları tek bir istasyon olarak sayılınca toplam istasyon sayısı 147 olur.
  12. ^ "ISAP|Atina-Pire Elektrik Demiryolu" şirketi tarafından işletilen "Yeşil Hat" 1869'da istim treni hattı olarak açılmıştır. 1904'de elektrifiye edilip tam "Metro" olarak Pire-Atina arasında servise başlamıştır. 1948'de yeraltı kısımları eklenerek Atina şehri içine doğru genişletilmiştir. Metro servisi 1957'de eski banliyö hattı kullanılarak Kifissia'ya kadar uzatılmıştır.
    "Information on Line 1 - Technical Data". ISAP. http://www.isap.gr/eng/page.asp?id=46. Erişim tarihi: 2008-12-28. 
  13. ^ "Mavi Hat"'ın, 21,2km ve 4 istasyondan oluşan ve havaalanına giden bir kısmı "Helenik Demiryolları Organizasyonu"'na bağlıdır ve genellikle bir banliyö tren sistemi şeklinde hizmet vermektedir.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Shanghai now the world's longest metro". 4 Mayıs 2010. http://www.railwaygazette.com/news/single-view/view/10/shanghai-now-the-worlds-longest-metro.html. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2010. 
  2. ^ "The Berlin metro (U-Bahn)". Means of Transport & Routes. BVG. http://www.bvg.de/index.php/en/Bvg/Index/folder/670/name/Underground. Erişim tarihi: 2008-02-24.  [ölü/kırık bağlantı]
  3. ^ Schwandl, Robert. "Boston T". UrbanRail.net. http://www.urbanrail.net/am/bost/boston.htm. Erişim tarihi: 2008-02-25. 
  4. ^ "About the T - Financials - Appendix: Statistical Profile". MBTA. 2007. http://www.mbta.com/uploadedFiles/About_the_T/Financials/9_Appendix.pdf. Erişim tarihi: 2008-02-25. 
  5. ^ "Our Services". CTA. http://www.transitchicago.com/riding_cta/service_overview.aspx. Erişim tarihi: 19 Nisan 2010.  stations only
  6. ^ "Chicago". UrbanRail.net. http://urbanrail.net/am/chic/chicago.htm. Erişim tarihi: 19 Nisan 2010.  route length only}}
  7. ^ "Facts at a Glance". Los Angeles County Metropolitan Transportation Authority. http://www.metro.net/news_info/facts.htm. Erişim tarihi: 2008-03-25. 
  8. ^ "New York Subway: Facts and Figures". MTA - New York. http://mta.info/nyct/facts/ffsubway.htm. Erişim tarihi: 25 Ocak 2010. 
  9. ^ "New York City Subway and PATH". UrbanRail. http://www.urbanrail.net/am/nyrk/new-york.htm. Erişim tarihi: 25 Ocak 2010. 
  10. ^ "New York City: PATH". UrbanRail. http://www.urbanrail.net/am/nyrk/new-york.htm#path. Erişim tarihi: 25 Ocak 2010. 
  11. ^ "BART System Facts". San Francisco Bay Area Rapid Transit District. http://www.bart.gov/about/history/systemFacts.asp. Erişim tarihi: 2008-04-23. 
  12. ^ "Wein". UrbanRail.Net. http://www.urbanrail.net/eu/vie/wien.htm. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2010. 
  13. ^ "Key facts". London Underground. Transport for London. http://www.tfl.gov.uk/corporate/modesoftransport/londonunderground/1608.aspx. Erişim tarihi: 2008-02-24. 
  14. ^ "Docklands Light Railway: History". Transport for London. http://www.tfl.gov.uk/corporate/modesoftransport/dlr/1538.aspx. Erişim tarihi: 19 Nisan 2010. 
  15. ^ "The Montreal métro: a source of pride". 2002. ss. 10,11. http://www.stm.info/English/en-bref/a-notrefierte.pdf. Erişim tarihi: 16 Şubat 2010. 
  16. ^ "TTC - Subway/RT". http://www3.ttc.ca/Subway/index.jsp. Erişim tarihi: 31 Ocak 2010. 
  17. ^ "Beijing Subway". Explore Beijing "Subwaypedia". http://www.explorebj.com/subway/pedia/. Erişim tarihi: 20 Şubat 2010. 
  18. ^ Schwandl, Robert. "Dalian". UrbanRail.net. http://www.urbanrail.net/as/dalian/dalian.htm. Erişim tarihi: 2008-02-28. 
  19. ^ "Guangzhou Metro". ExploreGuangzhou's "Metropedia". http://www.exploregz.com/metro/pedia/. Erişim tarihi: 27 Eylül 2010. 
  20. ^ "Train Services". MTR Corporation. http://www.mtr.com.hk/eng/train/intro_index.html. Erişim tarihi: 20 Mart 2010. 
  21. ^ "Nanjing Metro". Urbanrail. http://www.urbanrail.net/as/nanj/nanjing.htm. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2010. 
  22. ^ "Preferred travel network extending in all directions so that the public life of Shanghai Metro subway is more convenient" (Chinese). Shanghai Metro. 10 Nisan 2010. http://www.shmetro.com/node49/201004/con103569.htm. Erişim tarihi: 19 Nisan 2010. 
  23. ^ "City's latest subway hits tracks tomorrow". Shanghai Daily. 9 Nisan 2010. http://www.shanghaidaily.com/article/?id=433681&type=Metro. Erişim tarihi: 10 Nisan 2010. 
  24. ^ [1]
  25. ^ "Le Metropolitain, RER and Bus - A bit of history". Paris.org. http://www.paris.org/Metro/. Erişim tarihi: 25 Ocak 2010. 
  26. ^ "Indian PM launches Delhi metro". BBC News. 2002-12-24. http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/2602907.stm. Erişim tarihi: 2010-09-12. 
  27. ^ "World Metro List - Amsterdam". metro bits. 2008-01-10. http://mic-ro.com/metro/metrocity.html?city=Amsterdam. Erişim tarihi: 2008-01-31. 
  28. ^ "Tehran Metro". http://www.msedv.com/rai/metro.html. Erişim tarihi: 20 Şubat 2010. 
  29. ^ "Barcelona Metro". UrbanRail.net. http://www.urbanrail.net/eu/bcn/barcelona.htm. Erişim tarihi: 18 Nisan 2010. 
  30. ^ "Metro de Madrid in figures". http://www.metromadrid.es/en/conocenos/infraestructuras/red/index.html. Erişim tarihi: 24 Ocak 2010. 
  31. ^ "SL Annual Report 2007". Storstockholms Lokaltrafik. 2008-06-27. ss. 29. http://www.sl.se/upload/eng_text/uploads/annual_reports/annual_report_07.pdf. Erişim tarihi: 2008-09-10.  [ölü/kırık bağlantı]
  32. ^ "Metro m2". Transports publics de la région lausannoise. http://web-anc.t-l.ch/m2_old/080918m2factsheet.pdf. Erişim tarihi: 2008-12-28. 
  33. ^ Sadece Hat 1, Hat 6 ve Napoli-Aversa Hatti
  34. ^ "Datos de operacion (İspanyolca)". Metro de la Ciudad de Mexico. http://www.metro.df.gob.mx/operacion/cifrasoperacion06.html. Erişim tarihi: 2008-05-27.  (İspanyolca)
  35. ^ Rohde, Mike. "Cairo". Metro Bits. http://mic-ro.com/metro/metrocity.html?city=126. Erişim tarihi: 2008-03-22. 
  36. ^ /Default.aspx?tabid=253 "General Data: Network Expansion". Metropolitano de Lisboa. http://www.metrolisboa.pt /Default.aspx?tabid=253. Erişim tarihi: 19 Nisan 2010.  Station count and track length
  37. ^ "A brief history". Metropolitano de Lisboa. http://www.metrolisboa.pt/Default.aspx?tabid=261. Erişim tarihi: 19 Nisan 2010.  Opening year
  38. ^ "Kazan Subway". http://www.kazantransport.by.ru/metro/index~e.htm. Erişim tarihi: 2008-06-12. 
  39. ^ "Московский метрополитен" (Russian). Moskovsky Metropoliten. http://www.mosmetro.ru/pages/page_0.php?id_page=2. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2010. 
  40. ^ "Метрополитен в цифрах" (Russian). Moskovsky Metropoliten. http://www.mosmetro.ru/pages/page_0.php?id_page=99. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2010. 
  41. ^ "Singapore MRT". Explore Singapore's "MRTpedia". http://www.exploresg.com/mrt/pedia/. Erişim tarihi: 18 Nisan 2010. 
  42. ^ "Plan your journey" (Ispanyolca). Santiago Metro. http://www.metrosantiago.cl/guia-viajero. Erişim tarihi: 19 Nisan 2010.  Track length and stations
  43. ^ "Santiago Metro: History". Santiago Metro. http://www.metrosantiago.cl/corporativo/historia. Erişim tarihi: 19 Nisan 2010.  Opening year
  44. ^ "Operating System". Bangkok Mass Transit System Public Company Limited. http://www.bts.co.th/en/btstrain_01.asp. Erişim tarihi: 2008-11-20. 
  45. ^ "Operation". Attiko Metro S.A.. http://www.amel.gr/index.php?id=22&L=1. Erişim tarihi: 2008-12-28. 
    Schwandl, Robert. "Athens Metro". UrbanRail.net. http://www.urbanrail.net/eu/ath/athens.htm. Erişim tarihi: 2008-12-28. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]