Washington, DC

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 38°53′42.4″N, 77°02′12.0″W

Washington, D.C.
—  Federal bölge  —
District of Columbia
Sol üst: Georgetown Üniversitesi'ndeki Healy Hall; sağ üst: United States Capitol; orta: Washington Anıtı; sol alt: Frederick Douglass National Historic Site; sağ alt: African American Civil War Memorial
Sol üst: Georgetown Üniversitesi'ndeki Healy Hall; sağ üst: United States Capitol; orta: Washington Anıtı; sol alt: Frederick Douglass National Historic Site; sağ alt: African American Civil War Memorial
Washington, D.C.
Bayrak
Washington, D.C.
Arma
Slogan: Justitia Omnibus (Herkese Adalet)
Washington, D.C.'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki konumu.
Washington, D.C.'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki konumu.
Koordinatlar: 38°53′42.4″K 77°02′12.0″B / 38.895111°K 77.03667°B / 38.895111; -77.03667
Ülke Amerika Birleşik Devletleri
Named for George Washington
Yönetim
 - Belediye başkanı Vincent C. Gray (D)
 - DC Konseyi Kwame R. Brown (D)
Yüz ölçümü
 - Kent 177,0 [[1 E8_m2|km2]] (68,3 mi2)
 - Land 159,0 km2 (61,4 sq mi)
 - Su 18,0 km2 (6,9 sq mi)
Nüfus (2010)
 - Kent 601,723 (ABD'de 26,)
 - Yoğunluk 3.784,4/km² (9.800,0/sq mi)
 - Metropol 5.58 milyon (ABD'de 7,)
Zaman dilimi DZT (-5)
 - Yaz (YSU) DZT (-4)
ZIP kodları 20001-20098, 20201-20599
Alan kodu 202
İnternet sitesi: dc.gov

Washington D.C. Amerika Birleşik Devletleri'nin başkentidir. D.C. kısaltmasının açılımı "District of Columbia" (Kolumbiya Bölgesi)'dir. Maryland ve Virginia eyaletlerinin arasında yer alır. Kendi başına bir eyalet değildir ve hiçbir eyaletin sınırları içinde yer almaz. Direkt olarak federal devlete bağlıdır.

Beyaz Saray, ABD Kongresi, ABD Yüksek Mahkemesi, Dünya ülkelerinin büyükelçilikleri, kabine sekreterlikleri (bakanlıklar) gibi bütün federal kurumlar bu kentte yer alır.

Amerika Birleşik Devletleri'nin başkentinin herhangi bir eyaletin sınırları içinde yer almasının o eyalete çok büyük bir ayrıcalık sağlayacağı düşüncesiyle bu kent District of Columbia denilen özel statüde bir bölge olarak kabul edilmiştir. Kentin belediye başkanı vardır; ama valisi yoktur. Kenti kongrede temsil eden kongre üyesi bulunur; ancak bu kongre üyelerinin oy hakkı bulunmamaktadır. Benzer bir şekilde bölgeyi temsil eden senatör bulunmamaktadır. Bu açıdan Washington D.C. kenti, dünyada başka örneği bulunmayan bir statüye sahiptir.[kaynak belirtilmeli][1] Bölge sakinlerinin 1961 yılında Anayasa'nın 23'üncü maddesinde yapılan değişikliğine kadar Başkan seçimlerinde de oy hakkı bulunmuyordu.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Nacotchtank olarak bilinen bir Algonkin halkının yaşadığı Anacostia Nehri etrafındaki bölgeye Avrupalılar ilk kez 17. yüzyılda geldi.[2] Ancak, Nacotchtank halkı büyük ölçüde 18. yüzyıl başlarında bölgeden taşındı.[3]

James Madison 23 Ocak 1788'de yayınlanan "Federalist No. 43" kitabında yeni federal hükümetin bakım ve güvenliğini sağlamak için bir ulusal başkent olması gerektiğini savundu.[4] Beş yıl önce, bir grup ücretsiz asker Philadelphia'da Kongre üyeleri toplantıdayken kongreyi kuşattı. 1783 Pennsylvania İsyanı olarak bilinir, olay ulusal hükümetin güvenlik ihtiyacı için hiç bir eyalete güvenmemesi gerektiğini vurguladı.[5]

ABD Anayasası 1. Madde 8. Bölüme göre bölge (10 mil kareyi aşmayacak) belirli eyaletlerin feragat etmesi ve Kongre'nin de kabul etmesi sonucu kurularak ABD hükümetinin merkezi olmuştur."[6] Ancak, Anayasa başkent için bir konum belirtmemiştir. 1790 Uzlaşması olarak bilinen, Madison, Alexander Hamilton, ve Thomas Jefferson'ın anlaşmalarına göre federal hükümet Güney ABD'de yeni ulusal başkent kurulmasına karşılık her eyaletin Bağımsızlık Savaşından kalan borçlarını ödeyecek.[7][a]

Kuruluş[değiştir | kaynağı değiştir]

1812 Savaşı'nda Washington'ın yakılması sonrasında ABD Kongre Binası

9 Temmuz 1790'da Kongre Potomac Nehri yakınlarında ulusal başkent kurulma yasası olan Residence Yasasını geçirdi. Tam yeri yasada imzası bulunan Başkan George Washington tarafından 16 Temmuz'da belirlendi. Maryland ve Virginia eyaletleri tarafından feragat edilen arazide oluşturulan federal bölgenin ilk şekli her iki tarafta 10 mil (16 km) ve toplam 100 milkare (260 km2)dir.[8][b]

Önceden var olan iki yerleşim bölgeye dahil edildi: 1751'de kurulan Georgetown, Maryland limanı[9] ve 1749'da kurulan Alexandria, Virginia şehri.[10] 1791–92 boyunca, Andrew Ellicott ve Benjamin Banneker adındaki özgür Afrika kökenli Amerikalı astronomu da içeren birkaç yardımcısı, federal bölge sınırlarını belirledi ve her mil noktasına sınır taşları koyuldu.[11] Taşların çoğu hala duruyor.[12]

Yeni bir "federal şehir" Georgetown'ın doğusunda Potomac'ın kuzey kıyısına inşa edilmişti. 9 Eylül 1791'de başkentin inşaatını denetleyen üç komiser şehrin adını Başkan Washington'ın onuruna verdiler. Federal bölge o zamanlarda Birleşik Devletler'in şiirsel adı olan Columbia olarak adlandırıldı.[13][14] Kongre Washington'daki ilk toplantısını 17 Kasım 1800'de yaptı.[15]

Kongre'den bölgenin ve federal hükümetin özel denetiminde olan tüm yerlerin resmi olarak nasıl düzenleceğinin belirtildiği 1801 Organic Yasası geçti. Ayrıca, bölge tüzel kişiliği olmayan iki ilçeye(county) ayrıldı: Potomac'ın doğusunda County of Washington ve batısında County of Alexandria.[16] Yasa geçtikten sonra, bölgede yaşayan vatandaşlar artık Maryland ya da Virginia sakinleri olarak kabul edildi, bu nedenle Kongrede kendilerini temsil hakları sona erdi.[17]

19. yüzyılda Ford's Theatre , 1865 Başkan Lincoln suikastinin yeri

24–25 Ağustos 1814'te 1812 Savaşı sırasında Britanya kuvvetleri Washington'ın yakılması olarak bilinen bir baskınla başkenti işgal etti. Kongre Binası, Hazine, ve Beyaz Saray yakıldı ve saldırı sırasında tahrip edildi.[18] Çoğu hükümet binaları hızlıca yenilendi; ancak, Kongre Binası bu sırada büyük ölçüde yapım aşamasındaydı ve 1868 yılına kadar şu andaki görünümüne kavuşamadı.[19]

Kentin önemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Washington, D.C. kenti bir başkent olması nedeniyle diplomatik ve siyasi açıdan büyük bir önem taşır. Dünyaca ünlü Smithsonian Institution'a bağlı 10 müze ve bir hayvanat bahçesi burada bulunur. Smithsonian'dan başka dünyaca ünlü birçok müze daha vardır. Ücretsiz olan bu müzeleri her yıl çok sayıda ziyaretçi gezer. Amerika Birleşik Devletleri'nin en saygın gazetelerinden biri olan Washington Post bu kentte yer alır. Washington, D.C. kenti afroamerikalıların çoğunlukta olduğu bir kenttir (nufüsun % 60'ı).

Kent Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Washington, D.C. konumu itibari ile kendi başına çok dar bir alanı kapladığı için, şehir merkezinde çalışanların büyük bir çoğunluğu sırasıyla Virginia, Maryland ve Batı Virginia eyaletlerinde yaşar. Günlük araba trafiği olarak New York City'den sonra ABD'nin en yoğun olan bölgesi olan Capital Area'nın merkezi konumunda bulunmaktadır. Şehre ulaşımı kolaylaştırmak için I-495 ve I-395 yolları şehrin büyük bir kısmını dışardan dolaşırlar.

Müzeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Smithsonian Institute: Bir müze değil, 14 müzeyi toplayan kapsamlı bir enstitüdür. Bu müzeӀerin 13 tane Washington'da, bir taneside New York'ta yer aӀır. Enstitü, müzelerde sadece yüzde biri sergilenen, 75 milyonun üzerinde sanatsal ve bilimsel esere sahiptir. Bütün müzelere giriş ücretsizdir.

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Washington’da üç hava limanı hizmet vermektedir. Dulles Havaalanı şehir merkezinden 42 kilometre uzaklıktadır ve şehire ulaşmanız 45 dk. alır. Baltimore - Washington Uluslararası Havaalanı’ndan da yaklaşık aynı zamanı gerektirir. Şehire en yakın olan Ronald Raegan Havaalanı’ndan 15 dakikada şehir merkezine ulaşabilirsiniz. Tüm limanlarda özel otobüs servisi mevcuttur. Diğer bir alternatif ise uçaktan iner inmez araba kiralaması olabilir. Şehir içinde ise Metrorail metro sistemi kullanmak en iyi seçimidir.

Spor[değiştir | kaynağı değiştir]

Spor Takım Lig Kuruluş Yılı Yer Şampiyonluklar
Basketbol
Basketbol
Washington Wizards NBA 1961 Verizon Center 1
Basketbol
Washington Mystics WNBA 1998 Verizon Center 0
Buz hokeyi
Buz hokeyi
Washington Capitals NHL 1974 Verizon Center 0
Beyzbol
Beyzbol
Washington Nationals MLB 1969 (Wash = 2005) RFK Stadium 0
Amerikan futbolu
Amerikan futbolu
Washington Redskins NFL 1932 FedEx Field 3
Futbol
Futbol
D.C. United MLS 1996 RFK Stadium 4
Lakros
Lakros
Washington Bayhawks MLL 2001 Navy-Marine Corps Memorial Stadium 2

Kardeş şehirler[değiştir | kaynağı değiştir]

Washington, D.C.'nin on üç resmi kardeş şehir anlaşması vardır. Listedeki şehirlerden George Washington'ın atalarının evini bulunduran Washington kasabasını içeren Sunderland dışındakiler başkenttir.[20] Paris ve Roma tek kardeş şehir politikalarından dolayı "partner şehir"dir.[21]

Şehir Ülke Yıl
Tayland Bangkok Tayland 1962, 2002'de yenilendi
Senegal Dakar Senegal 1980, 2006'da yenilendi
Çin Halk Cumhuriyeti Pekin Çin 1984, 2004'te yenilendi
Belçika Brüksel Belçika 1985, 2002'de yenilendi
Yunanistan Atina Yunanistan 2000
Fransa Paris Fransa 2000, 2005'te yenilendi
Güney Afrika Pretoria Güney Afrika 2002, 2008'de yenilendi
Güney Kore Seul Güney Kore 2006
Gana Akra Gana 2006
Birleşik Krallık Sunderland Birleşik Krallık 2006
İtalya Roma İtalya 2011
Türkiye Ankara Türkiye 2011
Brezilya Brasília Brezilya 2013


Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ DC Yerel Yönetim Web Sitesinde Oy Hakkı İsteği ile ilgili bölüm
  2. ^ McAtee, Waldo Lee (1918). A Sketch of the Natural History of the District of Columbia. Washington, DC: H.L. & J.B. McQueen, Inc.. ss. 7. http://books.google.com/?id=v-BmnyhbDekC. 
  3. ^ Burr, Charles (1920). "A Brief History of Anacostia, Its Name, Origin and Progress". Records of the Columbia Historical Society 23: 170. http://books.google.com/books?id=WFW1gSS0MhAC. 
  4. ^ Madison, James. "The Federalist No. 43". The Independent Journal. Library of Congress. http://thomas.loc.gov/home/fedpapers/fed_43.html. Erişim tarihi: 2011-09-05. 
  5. ^ Crew, Harvey W.; William Bensing Webb, John Wooldridge (1892). "IV. Washington Becomes The Capital". Centennial History of the City of Washington, D. C.. Dayton, Ohio: United Brethren Publishing House. ss. 66. http://books.google.com/?id=5Q81AAAAIAAJ. 
  6. ^ "Constitution of the United States". National Archives and Records Administration. http://www.archives.gov/exhibits/charters/constitution_transcript.html. Erişim tarihi: 2008-07-22. 
  7. ^ Crew, Harvey W.; William Bensing Webb, John Wooldridge (1892). Centennial History of the City of Washington, D. C.. Dayton, Ohio: United Brethren Publishing House. ss. 124. http://books.google.com/?id=5Q81AAAAIAAJ. 
  8. ^ Crew, Harvey W.; William Bensing Webb, John Wooldridge (1892). Centennial History of the City of Washington, D. C.. Dayton, Ohio: United Brethren Publishing House. ss. 89–92. http://books.google.com/?id=5Q81AAAAIAAJ. 
  9. ^ "Georgetown Historic District". National Park Service. http://www.nps.gov/history/nr/travel/Wash/dc15.htm. Erişim tarihi: 2008-07-05. 
  10. ^ "Alexandria's History". Alexandria Historical Society. http://www.alexandriahistorical.org/history.html. Erişim tarihi: 2009-04-04. 
  11. ^ Bordewich, Fergus M. (2008). Washington: the making of the American capital. HarperCollins. ss. 76–80. ISBN 978-0-06-084238-3. http://books.google.com/books?id=kKKMJ7Rqta8C. 
  12. ^ "Boundary Stones of Washington, D.C.". BoundaryStones.org. http://www.boundarystones.org/. Erişim tarihi: 2008-05-27. 
  13. ^ Crew, Harvey W.; William Bensing Webb, John Wooldridge (1892). "IV. Permanent Capital Site Selected". Centennial History of the City of Washington, D.C.. Dayton, Ohio: United Brethren Publishing House. ss. 101. http://books.google.com/books?id=5Q81AAAAIAAJ. Erişim tarihi: 2011-06-01. 
  14. ^ "Get to Know D.C.". Historical Society of Washington, D.C.. http://www.historydc.org/aboutdc.aspx. Erişim tarihi: 2011-07-11. 
  15. ^ "The Senate Moves to Washington". United States Senate. February 14, 2006. http://www.senate.gov/artandhistory/history/minute/The_Senate_Moves_to_Washington.htm. Erişim tarihi: 2008-07-11. 
  16. ^ Crew, Harvey W.; William Bensing Webb, John Wooldridge (1892). "IV. Permanent Capital Site Selected". Centennial History of the City of Washington, D. C.. Dayton, Ohio: United Brethren Publishing House. ss. 103. http://books.google.com/?id=5Q81AAAAIAAJ. 
  17. ^ "Statement on the subject of The District of Columbia Fair and Equal Voting Rights Act" (PDF). American Bar Association. September 14, 2006. http://www.americanbar.org/content/dam/aba/migrated/poladv/letters/electionlaw/060914testimony_dcvoting.authcheckdam.pdf. Erişim tarihi: 2011-08-10. 
  18. ^ "Saving History: Dolley Madison, the White House, and the War of 1812". White House Historical Association. http://www.whitehousehistory.org/whha_classroom/classroom_documents-1812.html. Erişim tarihi: 2010-02-21. 
  19. ^ "A Brief Construction History of the Capitol". Architect of the Capitol. http://www.aoc.gov/history/us-capitol-building. Erişim tarihi: 2012-12-02. 
  20. ^ "DC Sister Cities". D.C. Office of the Secretary. http://os.dc.gov/service/dc-sister-cities. Erişim tarihi: 2013-05-13. 
  21. ^ "Twinning with Rome". Ville de Paris. http://www.paris.fr/english/paris-a-city-with-an-international-profile/international-action-cooperation/twinning-with-rome/rub_8139_stand_29903_port_18784. Erişim tarihi: 2010-02-21. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]