Hamburg

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Koordinatlar: 51°13′33″K 06°46′19″D / 51.22583°K 6.77194°D / 51.22583; 6.77194

Hamburg
Hür ve Hansa Şehri Hamburg
Hamburg montage.jpg
Hamburg
Bayrak
Deutschland Lage von Hamburg.svg
Koordinatlar: 51°13′33″K 06°46′19″D / 51.22583°K 6.77194°D / 51.22583; 6.77194
Ülke Almanya Almanya
Yönetim
 - Başkan Olaf Scholz
Yüzölçümü
 - Toplam 755 km2 (291,5 mi2)
Rakım 38 m (125 ft)
Nüfus (31 Aralık 2015)
 - Toplam 1,787,408
 - Yoğunluk 2,367/km² (6,1/sq mi)
Zaman dilimi CET/CEST (UTC+1/UTC+2) ()
Posta kodu 20095-21149, 22041-22769, 27499 (Neuwerk Adası)
Alan kodu 040, 04721 (Neuwerk Adası)
Resmî kodu 05111000
Plaka kodu HH
İnternet sitesi: hamburg.de

Hamburg, resmî adıyla Hür Hansa Şehri Hamburg,[1] Almanya'nın ikinci büyük şehri olup kendi başına ayrı bir eyâleti oluşturur. Aynı zamanda Avrupa Birliği'ndeki en büyük 6. metropoldür. Almanya'nın Dünya'ya açılan kapısı da denilen bu şehir, Almanya'nın en büyük limanına da sahiptir. Rotterdam'dan sonra Avrupa'nın en büyük ikinci limanı olup Dünya'da da 9. sıradadır.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Hamburg 1800

Şehir, adını İmparator Şarlman'ın M.S. 808 yılında yaptırdığı kaleden almaktadır. Alster ve Elbe nehirlerinin arasındaki bataklıktaki kayalık bir bölgede inşa edilen kale, Slav akınlarına karşı kurulmuştur. Hammaburg adındaki kalenin ismindeki burg kelimesi kale manasındadır. Hamma kelimesinin anlamı ise "hamme" kelimesinden gelmekte olup bataklık içindeki ağaçlık tepe, ağaçlık gibi anlamlara gelmektedir. Konumu Alster ile Bille arasında Petrikirche adındaki kilisenin güneyindedir.

Nazi Almanyası döneminde Hamburg, 1934 yılından itibaren 1945 yılına kadar bir Gau idi. II. Dünya Savaşı sırasında Hamburg'un liman alanları harap edilerek Müttefik hava akınlarına uğradı ve yangın bombalarıyla tahrip edilen şehirlerdendir. Bu yoğun nüfuslu işçi sınıfının yaşadığı ilçelerde alevler içinde can veren binlerce insanlar gibi bir sonucu olarak dramatik bir demografik değişimi yaşadı. II. Dünya Savaşı sırasında 23 Temmuz 1944 tarihinde İngiliz ve Kanada uçakları geceleri, ABD uçakları da gündüzleri Hamburg'u bombaladı. Kasım'da operasyon bittiğinde 9.000 ton patlayıcı atılmış, 30.000'den fazla insan ölmüş ve 280.000 bina yıkılmıştır. RAF tarafından Gomora Operasyonu kod adı ile en az 42.600 sivil öldü. Ölenlerin kesin sayısı bilinmemektedir. 1 milyon sivil baskınlar sonrasında tahliye edildi. 42.900 ölen insandan az olmamakla beraber savaş sonunda salgın hastalıklar nedeniyle Neuengamme toplama kampı (bataklıklar içinde şehrin dışında 25 km uzaklıkta bir yer) ve tahliye gemilerinin bombardımanı sırasında yok olduğu düşünülmektedir.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Hamburg Almanya'nın kuzeyinde yer alır. Kuzey Denizi'ne akan Elbe nehri kıyısındadır. Şehrin tam merkezinde Binnen- ve Aussenalster Gölleri adıyla büyük iki iç göl yer alır. Ayrıca şehrin içinden bir sürü nehir akmakta olup bu özelliğinden dolayı şehirde tıpkı Amsterdam veya Venedik gibi çok sayıda irili ufaklı köprüler bulunmaktadır. Avrupa'nın en fazla köprüsüne sahip şehridir. Amsterdam ve Venedik'in köprülerinin toplamı bile Hamburg'un köprü sayısını geçmemektedir. Dünya genelinde bir kıyaslama daha hiç yapılmadığı için sadece Avrupa genelinde kıyaslamayla kalmıştır. Elbe Nehri genişletilerek Dünya'nın en büyük limanlarından biri yapılmıştır. Hamburg [[ Eyâlet]]'i Schleswig-Holstein ve Niedersachsen eyâletlerinin arasında yer alır. Hamburg'dan Elbe'nin hâricinde Alster, Bille, Düpenau, Eilbek, Este, Flottbek, İsebek, Kollau, Osterbek ve Wandse nehirleri de geçmektedir. Denize yakın bir konumda bulunmasının etkisinden dolayı iklimi nispeten diğer kuzey şehirlerine göre ılımandır. En sıcak ayı olan temmuzda hava sıcaklığı ortalama 25 °C civarındadır.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Hamburg, gerek ticarî, gerek hizmet sektörü açısından kuzey Almanya'nın en büyük sanayi kentidir. Özellikle havacılık sektörü, uçak üretiminde Dünya'nın en büyük 3. şehridir. Kimya, makina, gemi inşaatı ve bankacılık sektörleri oldukça önemli yer tutmaktadır. 2008 yılında Hamburg'un kişi başına düşen yıllık gelir ortalama 50.073 € olarak belirlenmiştir. Fakat Hamburg'un 2007 sonundaki borcu 21,8 milyar Avroyu geçmiştir.

Hamburg'daki en büyük işverenler (2006 senesi)

  1. Stadt Hamburg 70.000 (Hamburg Belediyesi)
  2. Airbus Deutschland GmbH 12.000 (Uçak Fabrikası)
  3. Deutsche Lufthansa AG 10.374 (Almanya'nın en büyük havayolu şirketi)
  4. Asklepios Kliniken Hamburg 10.200 (Asklepios Hastaneleri)
  5. Deutsche Bahn AG 8200 (Alman Tren Yolları)
  6. Deutsche Post AG 5800 (Alman Postaneleri)
  7. Universitätsklinikum Hamburg-Eppendorf 5600 (Üniversite hastanesi Hamburg-Eppendorf)
  8. Hamburger Sparkasse AG 5000 (Hamburg Bankası)
  9. Beiersdorf AG, 4700 (Beiersdorf Kimya şirketi)
  10. Hamburger Hochbahn AG 4303 (Hamburg Otobüsleri)
  11. HHLA 4215 (Hamburg Liman Şirketi)
  12. Otto Group 4200 (Otto Katalog Şirketi)
  13. Universität Hamburg 4160 (Hamburg Üniversitesi)
  14. Daimler AG 3906 (Daimler otomobilleri Mercedes, ...)
  15. Rewe Group 3854 (Rewe gıda şirketi)
  16. Allianz SE Gruppe 3700 (Allianz sigorta şirketi)
  17. Axel Springer AG 3418 (Axel Springer Almanya'nın en büyük medya gruplarından biri)

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

110 metre yüksekliğindeki Elbphilharmonie konser salonu.

Diğer kuzey Alman şehirleri gibi Hamburg'un da mimarisi Backsteingotik tarzından etkilenmiştir. Tamamen düz olan şehri özellikle güzel havalarda yürüyerek gezmek son derece keyiflidir. Şehrin içinde bir sürü park bulunmaktadır. Ayrıca küçük turistik gezi tekneleri ile Binnen- ve Aussenalster göllerinde ya da limanda (Hafen) veya kanallarda tekne ile şehir gezilebilir. Alster tekne turları tarihî bir mekân olan Jungfernstieg'den kalkmaktadır. Hamburg'da Amsterdam'daki kırmızı lamba bölgesini (red light district) andıran St. Pauli bölgesinde Reeperbahn Caddesi bulunmaktadır. Bu bölgede çok sayıda gece kulübü ve diskotek bulunmaktadır. Turistik açıdan 22&nbso;m yüksekliğindeki Belediye Binası'nın (Rathaus) kulesine çıkarak şehrin güzelliğini tepeden de görebilirsiniz.

Şehirdeki başlıca müzeler ve görülecek yerler ise

  • Fischmarkt; balık pazarı
  • HafenCity; liman
  • Speicherstadt (silolar)
  • Miniatur Wunderland
  • Planetarium
  • Hafenmuseum; liman müzesi
  • Museum der Arbeit; İş müzesi
  • Das Feuerschiff; eski yangın söndürme gemisi
  • Museum der Arbeit; Hamburg'un sanayi devrimi yılları ile ilgili müze
  • Hamburger Kunsthalle; sanat müzesi
  • Erotic Art Museum; erotik sanatlar müzesi
  • Deutsches Zollmuseum; gümrük müzesi
  • HSV Museum; HSV Hamburg futbol takımının müzesi
  • Museum für Hamburgische Museum; Hamburg müzesi
  • Hamburg Tren Terminali

Spor[değiştir | kaynağı değiştir]

Halen Alman 1. Futbol Ligi'nde (Bundesliga) Hamburger SV şehrin en büyük takımıdır. Ayrıca FC St. Pauli futbol takımı da vardır. Sevilen bir başka spor dalı ise buz hokeyidir. Hamburg da 2006 Dünya Kupası'na ev sahipliği yapmış olan şehirlerden biridir.

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

Almanya'nın ilk özel Hukuk Yüksekokulu Bucerius Law School burada kurulmuştur. Hamburg Üniversitesi, Hamburg-Harburg Teknik Üniversitesi, Hafen-City Üniversitesi ve Hamburg Fachhochschule adındaki üniversiteler de bu şehirdedir.

Medya[değiştir | kaynağı değiştir]

Alman Die Zeit gazetesi Hamburg'da basılmaktadır. Almanya'nın resmî haber ajansı olan Deutsche Presse Agentur (DPA)'nın merkezi de bu şehirde bulunmaktadır. Almanya'nın en çok satılan Bild gazetesi ve ona ait Axel Springer Verlag bünyesindeki birçok gazete Hamburg'da basılmaktadır. Ayrıca şehir, film sektöründe çok gelişmiştir.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Hamburg Anayasası "Verfassung der Freien und Hansestadt Hamburg" (Almanca). 6 Haziran 1952. 10 Haziran 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20070610050056/http://hh.juris.de/hh/gesamt/Verf_HA.htm. Erişim tarihi: 21 Eylül 2008. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]