Râkım

Yerkabuğunun değişik noktalardaki râkımlarını gösteren bir grafik

Râkım veya yükselti, herhangi bir nesnenin bilinen bir seviyeye göre yüksekliğidir. Genellikle bu bilinen seviye, ortalama deniz seviyesidir. En yüksek ve en düşük alanın ortalama metresidir. Aynı yer şekilleri farklı yüksekliklerde yer aldığı gibi farklı yer şekilleri de aynı yüksekliklerde yer alabilir. Ege Bölgesinde yer alan Büyük Menderes Ovasının yükseltisi 50 metre civarında iken, İç Anadolu Bölgesindeki Konya Ovasının yükseltisi 1000 metre, Doğu Anadolu Bölgesindeki Erzurum Ovasının yükseltisi 1800 metre, Elazığ'ın il merkezinin kurulu olduğu Uluova'nın yükseltisi ise 1067 metre civarındadır. Yine Batı Anadolu'daki bazı dağların yüksekliği Doğu Anadolu'daki ovalardan daha azdır. Güneydoğu Anadolu Bölgesinde hidroelektrik enerji potansiyelinin Marmara Bölgesindekinden yüksek olmasında yer şekillerinin farklılığı değil yükselti ortalamalarının farklı olması neden olmuştur. Çünkü her iki bölgede yer şekilleri özellikleri benzerdir. Bu nedenle “yükselti” ile “yer şekilleri” farklı şeylerdir. Dolayısıyla yükselti ile yer şekillerinin etkileri de farklıdır.

Râkım ABD'de feet, İngiltere'de feet ve metre, diğer ülkelerde ise metre ile ölçülür. Râkımın artmasının basınç ve sıcaklık üzerinde etkileri vardır.

Dağcılıkta üç tür râkım vardır:

• Yüksek râkım = 1.500 m – 3.500 m (5.000 – 11.500 ft)
• Çok yüksek râkım = 3.500 m – 5.500 m (11.500 – 18.000 ft)
• Aşırı râkım = 5.500 m – ve daha yüksek (>18.000 ft)

Herhangi bir il sınırında genellikle o ilin nüfusu ve râkımı tabelâda belirtilmektedir. Misal, râkımı 100 metre olan bir yerin denizden yüksekliği 100 metredir.

Ayrıca bakınız

• İrtifâ