Kırşehir (il)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Kırşehir ili sayfasından yönlendirildi)
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Kırşehir
Ülke Türkiye
Coğrafi bölge İç Anadolu
İdare
 • Vali İbrahim Akın
Yüzölçümü
 • Toplam 6,570 km² (2.530 mil²)
Nüfus
 • Toplam 222.707
 • Kır
54.685
 • Şehir
168.022
Zaman dilimi [[UTCUTC+03.00]] (UDAZD)
İl alan kodu 386
İl plaka kodu 40
Resmî site
kirsehir.gov.tr

Kırşehir, Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesinde yer alan bir ildir.

1867 yılında bucak, 1869 yılında ilçe, 1870 yılında sancak olmuş, Avanos, Keskin ve Mecidiye (Çiçekdağı) ilçeleri Kırşehir'e bağlanmıştır. 1921 yılında bağımsız mutasarrıflık, 1924 yılında il olan Kırşehir'e Avanos, Çiçekdağı, Hacıbektaş, Mucur ilçeleri bağlanmıştır. 1944 yılında ilçe olan Kaman, Kırşehir'e bağlanmıştır.

20 Temmuz 1954 tarihinde Osman Bölükbaşı'yı tekrar milletvekili seçtiği için Kırşehir ilçe yapıldı (Adnan Menderes konuyla ilgili Meclis'te 'Türkiye’nin hiçbir vilayetinde yüzde 3’ten fazla oy almayan bir partiye mensup milletvekilini iki seçimde de seçen Kırşehir’in, bir içtimai ve siyasi bünye itibarıyla anormallik göstermekte olduğunu inkâr etmek mümkün değildir; evet, biz açık konuşuruz’ şeklinde konuşmuş ve Osman Bölükbaşı da cevaben; "Vilayeti kaldırdınız, bizi de kaldırın da zulmünüz tamam olsun" demiştir). Nevşehir il, Kırşehir de Nevşehir iline bağlı bir ilçe haline getirilmiş; Çiçekdağı ilçesi Yozgat'a, Kaman Ankara'ya, Hacıbektaş, Mucur ve Avanos da Nevşehir'e bağlanmıştır.

Kırşehir, 1 Temmuz 1957'de Adnan Menderes hükûmeti tarafından tekrar il hâline getirilmiş ve Yozgat'ın Çiçekdağı, Ankara'nın Kaman ve Nevşehir'in Mucur ilçeleri tekrar dâhil edilmiştir.

2016 yılında TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 7 İlçe, 10 belediye, bu belediyelerde 67 mahalle ve ayrıca 252 köy vardır.

Kırşehir adı[değiştir | kaynağı değiştir]

Kırşehir tarihi, Hititler dönemi ile anılmaya başlar. Fakat, ilin adının o zaman ne olduğu henüz bilinmemektedir. İlin bir ara Aquae Saravenas (Akova - Saravena) adıyla (M.Ö. 2. yy.) bilindiği anlaşılmıştır. Önceleri Makissos (Macissus) adıyla anılan kent, İmparator I. Justinianus devrinde (527-568) yeniden kurulmuş ve Jüstinianopolis diye anılmaya başlamıştır.

Uçsuz bucaksız kırın ortasında yükselen bu kente Türkler "Kır şehri" adını vermişlerdir. Kır şehri zamanla halk dilinde "Kırşehir" oldu. Bu gün bile bazı köylerinde yaşayan halk, burasını Kır şehri diye anar. Kırşehir ismi Türkçedir.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Kırşehir'de NAO ve AO indeks pozitif değer aldığında kışlar nispeten ılık ve ağırlıklı yağmurlu, AO ve NAO negatif seyrettiğinde kışları soğuk ve az yağışlı olmak ile birlikte yağışlar çoğunlukla kar şeklinde düşer.[2] Yazları ise sıcak ve genellikle kurak geçen karasal iklim görülür. Son yıllarda, yaz yağışlarında artışlar görülse de, Thorntwait'in iklim tasnifine göre, Kırşehir yarı kurak iklim özelliğine sahiptir. İldeki yıllık sıcaklık ortalaması 11.3 °C, yıllık ortalama yağış miktarı ise 415,9 kg/m²'dir.

Sıcaklık[değiştir | kaynağı değiştir]

İldeki dağlık ve ovalık alanlar arasında yıllık ortalama sıcaklık farkı çok fazla değildir. İlçeler arasındaki sıcaklık farkı 1 °C-1.5 °C civarındadır. Merkez ilçede yıllık ortalama sıcaklık 11,3 °C iken, Kaman'da 10.2 °C, Çiçekdağı'nda 11,7 °C, Mucur'da da 11.7 °C, Akçakent'te 9.6 °C, Akpınar'da ise 9.9 °C'dir. Kırşehir'in çevre illerle olan sıcaklık farkı yine 1 °C-1.5 °C dolayındadır. Ankara'da 11,8 °C, Kırıkkale'de 12.5 °C Nevşehir'de 10,5 °C, Yozgat'ta 9,0 °C'dir.

Yağış[değiştir | kaynağı değiştir]

Kırşehir'de ortalama aylık yağış dağılımı
Ay Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara
kg/m2 39.6
 
31.2
 
35.6
 
50.2
 
44.8
 
31.1
 
6.6
 
5.2
 
13.8
 
32
 
43.6
 
45.8
 


İlçeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Kırşehir İli Nüfusu: 229.975'tir. Bu nüfusun %81,09'u şehirlerde yaşamaktadır (2016). İlin yüzölçümü 6.584 km²'dir. İlde km²'ye 35 kişi düşmektedir. (Bu sayı merkez ilçede 84'dür.) İlde yıllık nüfus artış oranı %1,96 olmuştur. İl merkezinin denizden yüksekliği: 991 m.'dir.

Kırşehir il nüfus bilgileri
Yıl Toplam Sıra Fark Şehir - Kır
1965[3] 196.836 60
  %21     42.000
154.836     %79  
1970[4] 214.932 60 %9Dark Green Arrow Up.svg
  %25     54.669
160.263     %75  
1975[5] 232.853 63 %8Dark Green Arrow Up.svg
  %30     70.532
162.321     %70  
1980[6] 240.497 65 %3Dark Green Arrow Up.svg
  %35     83.965
156.532     %65  
1985[7] 260.156 65 %8Dark Green Arrow Up.svg
  %40     103.483
156.673     %60  
1990[8] 256.862 63 -%1Red Arrow Down.svg
  %49     126.406
130.456     %51  
2000[9] 253.239 67 -%1Red Arrow Down.svg
  %58     147.412
105.827     %42  
2007[10] 223.170 67 -%12Red Arrow Down.svg
  %66     147.073
76.097     %34  
2008[11] 222.735 67 -%0Red Arrow Down.svg
  %67     149.382
73.353     %33  
2009[12] 223.102 67 %0Dark Green Arrow Up.svg
  %69     154.205
68.897     %31  
2010[13] 221.876 70 -%1Red Arrow Down.svg
  %71     156.731
65.145     %29  
2011[14] 221.015 67 -%0Red Arrow Down.svg
  %72     158.179
62.836     %28  
2012[15] 221.209 68 %0Dark Green Arrow Up.svg
  %73     161.978
59.231     %27  
2013[16] 223.498 68 %1Dark Green Arrow Up.svg
  %74     165.717
57.781     %26  
2014[17] 222.707 70 -%0Red Arrow Down.svg
  %75     168.022
54.685     %25  
2015[18] 225.562 69 %1Dark Green Arrow Up.svg
  %77     173.222
52.340     %23  
Güncel Nüfus Değerleri Tablosu (2018):[19][değiştir | kaynağı değiştir]

Kırşehir ili nüfusu: 241.868'dur. Bu nüfusun % 80,54'ü şehirlerde yaşamaktadır (2018 sonu). İlin yüzölçümü 6.584 km2'dir. İlde km2'ye 37 kişi düşmektedir. (Bu sayı merkezde 89’dur.) İlde yıllık nüfus artışı % 3,13 olmuştur.

01 Şubat 2019 TÜİK verilerine göre 7 İlçe, 10 belediye, bu belediyelerde 67 mahalle, ayrıca 252 köy bulunmaktadır.

Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Akçakent (% 11,03)- Mucur (% 1,74).

İlçelerin Nüfusu ve Artış Oranları-Belediye, Mahalle, Köy Sayıları-Şehir ve Köy Nüfusları ve Oranları-Km2 ye Düşen Kişi Sayısı
İlçe Nüfus 2018 Nüfus Artışı % Belediye S. Mah.Say. Şehir nüfus Köy Say. Köy Nüfus Şehirli % Alanı km2 Yoğunluk
Akçakent 4.229 11,03 1 3 910 20 3.319 21,52 370 11
Akpınar 7.826 8,48 1 6 2.925 26 4.901 37,38 582 13
Boztepe 5.581 6,57 1 3 2.749 14 2.832 49,26 747 7
Çiçekdağı 14.735 4,81 2 12 9.069 45 5.666 61,55 891 17
Kaman 37.223 4,16 2 15 23.327 50 13.896 62,67 1.284 29
Merkez 153.511 2,32 2 21 142.769 53 10.742 93,00 1.719 89
Mucur 18.763 1,74 1 7 13.049 44 5.714 69,55 992 19
Kırşehir 241.868 3,13 10 67 194.798 252 47.070 80,54 6.584 37

Konum[değiştir | kaynağı değiştir]

Konum Bilgileri Tablosu[değiştir | kaynağı değiştir]

Konum Bilgileri
İlçe Kuruluş Yılı[20] Alanı km² Rakım mt. Merkeze km[21] Ulaşan Yollar[21]
Akçakent 1990 370 1.410 65 -06=>40-01-02
Akpınar 1987 582 1.163 40 -09, 40-78
Boztepe 1990 747 1.167 15 -08 (Kırşehir)=>40-03
Çiçekdağı Cumh.önce 891 935 66 -06, E E88/ -16
Kaman 1944 1.284 1.128 53 -08, 40-77, 40-75, 40-80
Kırşehir Merkez   1.719 991   -08, 40-03, 40-75, -04
Mucur Cumh.önce 992 1.071 23 -08, 40-25, -10
Kırşehir 1957 6.584      

Spor[değiştir | kaynağı değiştir]

2018-2019 Sezonu sonunda, Kırşehir Belediyespor, 2.lige yükselmiştir. BAL takımı Kırşehir Çayağzıspor küme düşmüştür. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi hentbol erkekler süper liginden küme düşmüştür. Kırşehir'in voleybol bölgesel liglerinde de 1 takımı vardır.

Futbol Türkiye Kupası 'nda Kırşehir Belediyespor, 3 turda Altay 'a elenmiştir.

Önemli spor tesisleri: Ahi Stadyumu (7.500), Kındam Spor Salonu (1.500) ve Merkez Kapalı Yüzme Havuzu (750).

İlin milletvekilleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Metin İlhan
  • Mustafa Kendirli

İlin valileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Görüntüler[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Kültür ve Medeniyet Şehri Kırşehir, T.C. Kırşehir Valiliği, Ankara 1998, 215 s.
  1. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  2. ^ NOAA Climate Prediction Center
  3. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  4. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  15. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  16. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  17. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  18. ^ "2015 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 
  19. ^ TÜİK 1 Şubat 2019 verileri
  20. ^  İçişleri Bakanlığı- İller İdaresi Genel Müdürlüğü
  21. ^ a b Karayolları Genel Müdürlüğü

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]