Çek Cumhuriyeti

	Česká republika
Bayrak	Arma
	Slogan: "Pravda vítězí" (Czech); "Hakikat hüküm sürüyor"
	Ulusal Marş: Kde domov můj?; "Evim nerede?";
Başkent ve en büyük	Prag; 50°05′N 14°28′E / 50.083°N 14.467°E
Resmî dil(ler)	Çekçe (de facto)1
Yönetim biçimi	Cumhuriyet
- Başkan	Miloš Zeman
- Başbakan	Petr Nečas
Kuruluş
- Avusturya-Macaristan'dan	28 Ekim 1918
- Çekoslavakya Dağılma	1 Ocak 1993
Yüzölçümü
- Su (%)	2.0
Nüfus
- 2006 tahmini	10,287,189 (77.)
- 2001 sayımı	10,230,060
GSYİH (SAGP)	2006 IMF
- Toplam	$236.536 milyar (42nd2)
- Kişi başına	$23,100 (33.)
GSYİH (düşük)	2006 IMF
- Toplam	$141.801 milyar (41st2)
- Kişi başına	$13,848 (42.3)
Gini (1996)	25.4 (yüksek) (5.)
İGE	0.885 (yüksek) (2004)
Para birimi	Çek Korunası (CZK)
Zaman dilimi	CET (UTC+1)
- Yaz	CEST (UTC+2)
Internet TLD	.cz4
Telefon kodu	4205
	1 While Czech language isn't codified as official language it is required by law in some situations and is spoken by great majority of Czech population. Slovak and Polish languages are officially recognized as minority languages in regions with significant minorities. Slovak language is officially accepted as an alternative to Czech without the need of translation.
	2 31 December 2006 (See Population in year 2006).
	3 Rank based on 2005 IMF data.
	4 Also .eu, shared with other European Union member states.
	5 Shared code 42 with Slovakia until 1997.

Çek Cumhuriyeti (Çekçe: Česká republika (yardım·bilgi)) ya da Çekya (Çekçe: Česko), Orta Avrupa'da bir ülkedir. Kuzeyinde Polonya, batı ve kuzeybatısında Almanya, güneyinde Avusturya ve doğusunda Slovakya ile komşudur.

Tarihi Prag kenti, ülkenin başkenti ve en büyük kenti olmasının yanı sıra, çok ilgi çeken bir turizm merkezidir. Ülke, Bohemya ve Moravya bölgelerinden oluşur ve daha büyük Silezya bölgesinin bir parçasıdır. Çek Cumhuriyeti 1 Mayıs 2004'te Avrupa Birliği'nin üyesi olmuştur.

Ülkenin dünya çapında tanınan ürünleri kristal, cam işlemeleri ve granattaşıdır. Bunun yanında, bira gerek üretim gerekse kültür olarak ülkenin en önemli sembollerindendir. Türkiye dahil olmak üzere pek çok ülkede yerel bira üreticileri isim haklarını başta Bohemya bölgesine bağlı Pilsen şehri olmak üzere bu ülkeden almıştır.

Tarih [değiştir]

Ana madde: Çek Cumhuriyeti tarihi

Karlštejn Şatosu (14. yüzyıl)

Günümüzdeki Çeklerin ataları 5. yüzyılda Karadeniz ve Karpat dağlarından kalkarak Orta Avrupa'ya göç etmiş Slavlardır.

8. yüzyılda bölgede Büyük Moravya Prensliği kuruldu. 874 yılında Çek kökenli I. Bořivoj Hristiyanlığı kabul ederek Büyük Moravya Prensliği'nden bağımsızlığını ilân etti ve böylece ilk Bohemya devleti ortaya çıktı. I. Bořivoj'un kurduğu Přemyslovců Hanedanı Bohemya'yı Orta Çağ'ın sonuna kadar yönetti. Orta Avrupa'nın en güçlü devletlerinden biri olan Bohemya Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'nun bir parçasıydı.

Mezhep kavgalarından dolayı çıkan 15. yüzyıldaki Hussit Savaşları ve 17. yüzyıldaki Otuz Yıl Savaşları Bohemya halkına büyük zararlar verdi. 16. yüzyıldan itibaren bölge Habsburgların yönetimi altına girdi. Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu zayıfladıkça Bohemya önce Avusturya İmparatorluğu sonra da Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun bir parçası haline geldi.

Avusturya-Macaristan İmparatorluğu I. Dünya Savaşı sonunda yıkılınca 1918 yılında Slovakya, Bohemya, Moravya, Silezya, ve Karpat Rutenya birleşerek Çekoslavakya adında bir ülke haline geldiler. ^

II. Dünya Savaşı'nın başlamasından sonra Slovakya Nazi Almanyası'yla anlaşarak Çekoslovakya'dan ayrıldı. Nihayet 9 Mayıs 1945 tarihinde Sovyet ve Amerikan birlikleri ülkeye girerek Alman işgaline son verdiler. Çekoslovakya tekrar birleşti. 1948 yılında yönetim komünistlerin eline geçti. Bu tarihten sonra, 41 yıl boyunca Çekoslovakya Doğu Bloku'nda yer aldı.

Kadife Devrimi (1989)

5 Ocak 1968 tarihinde iktidara gelen Alexander Dubček siyasi bir liberalleşme dönemi başlattı. Ancak Prag Baharı adı verilen bu dönem aynı yılın 20 Ağustosunda Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği ve Varşova Paktı müttefiklerinin (Romanya hariç) ülkeyi işgal etmesi ile sona erdi. Kasım 1989'da Çekoslovakya Kadife Devrimi adı verilen kansız bir devrimle kapitalizme dönüş yaptı. 1 Ocak 1993 tarihinde ülke barışçı bir biçimde Çek Cumhuriyeti ve Slovakya olmak üzere iki ülkeye ayrıldı. Her iki ülkede geniş çaplı ekonomik reformlar yapıldı. Çek Cumhuriyeti 12 Mart 1999 tarihinde NATO'ya 1 Mayıs 2004 tarihinde de Avrupa Birliği'ne katıldı. 21 Aralık 2007 Tarihi itibari ile Avrupa Vize Birliği'ne dahil edilmiştir.

Coğrafya [değiştir]

Çek Cumhuriyeti 51°'nin kuzeyinde bulunan küçük bir bölge dışında 48° ila 51° K enlemlerinde ve 12° ila 19° D boylamlarında yer almaktadır.

Ülkedeki yeryüzü şekilleri bölgesine göre değişmektedir. Batıdaki Bohemya'da genelde yüksek olmayan dağlar tarafından çevrelenen nehir havzaları, tepeler ve platolar bulunur. Ülkenin doğusundaki Moravya ise dağlıktır.^[1]^[2]

Nüfus [değiştir]

Demografi [değiştir]

Çek Cumhuriyeti siyasi haritası

Çek Cumhuriyeti nüfusunun %94.2 si Çekler'den oluşur. Küçük azınlık olarak Slovaklar (%1.9) ve Almanlar (%0.4) vardır. Ayrıca ülkede bir miktar Polonyalı da yaşar. Nüfusun büyük çoğunluğu şehirlerde yaşar. Nüfusun en yoğun olduğu yerler başkent Prag ile Pilsen, Brno ve Ostrava'dır.

Çek Cumhuriyeti Nüfusu^[3]
Yıl	Toplam	Artış	Yıl	Toplam	Artış
1857	7,016,531	-	1930	10,674,386	6.6%
1869	7,617,230	8.6%	1950	8,896,133	-16.7%
1880	8,222,013	7.9%	1961	9,571,531	7.6%
1890	8,665,421	5.4%	1970	9,807,697	2.5%
1900	9,372,214	8.2%	1980	10,291,927	4.9%
1910	10,078,637	7.5%	1991	10,302,215	0.1%
1921	10,009,587	-0.7%	2001	10,230,060	-0.7%

Din [değiştir]

Çek Cumhuriyeti AB'de Estonya'dan sonra en büyük ateist nüfusu barındıran ülkedir. Nüfusun %60'ının dini inancı yoktur. Günümüzde kullanılmayan bazı kilise ve manastırlar konser salonu, müze olarak hizmet vermektedir.

Askeri bilgiler [değiştir]

Çek Cumhuriyeti 12 Mart 1999 yılından beri NATO üyesidir. Ülke GDP sinin %1.8 ini Askeri harcamalara ayırmaktadır.

Galeri [değiştir]

Prag, Çek Cumhuriyeti başkenti
Prag Kalesi
Karlštejn Şatosu "Merkezi Bohemya Bölgesi"nde 1348'de V. Charles tarafından kurulmuş
Tábor, "Güney Bohemya Bölgesi"'nde bir kasaba, 1420'de "Hussite"lar tarafından kurulmuş
Český Krumlov
Děvičky Şatosu harabeleri Nové Mlýny Baraj gölü yakınlarında
Sněžka, Çek Cumhuriyeti'nin en yüksek dağı
Kutná Hora'da St. Barbara Kilisesi
Çek Cumhuriyeti'nin eski Moravya bölgesinde Vlčnov'da folklorik halk giysileri
Telč, güney Moravya'da bir kasaba
Český Šternberk Kalesi
Třeboň - Masaryk Meydanı
Červená Lhota şatosu
Çek Askerleri