Romanca
Romanca, Romca ya da Çingene dili, Romanların konuştuğu dildir. Romanların yaşadığı tüm ülkelerde konuşulur, ancak bölgeden bölgeye çok fazla değişkenlik gösterir ve birçok çingene bu dili unutup yaşadıkları ülkenin dilini konuşmaya başlamıştır. Bu dil Hint-Avrupa dil ailesine mensuptur ve Romanlar Hindistan kökenli olduğu için Hint dilleriyle yakından akrabadır.
Romancanın en büyük özelliği, bulunduğu muhitin yaygın dilleri Türkçe, Sırpça ve Arnavutçadan yoğun bir şekilde etkilenmiş olmasıdır. Özellikle Yugoslavya devrinde Sırp-Hırvatçadan söz varlığı bakımından oldukça büyük etki yaşanmıştır. Bu etki sözdiziminde de kısmen görülür.
[değiştir] Bazı sözcükler ve deyimler
| Romani | İngilizce | Türkçe |
| Sastipe | Hello. | Merhaba |
| Sökerdan? | How are you? | Nasılsın? |
| Lacho | İ'm good | İyiyim. |
| Pachave tut | Thank you. | Teşekkür ederim |
| Naj pala soste! | You're welcome! | Bir şey değil |
| Katar isinan? | Where are you from? | Neredensin? |
| Sar buchhos tuke? / toro alav so? | What's your name? | Adınız ne? |
| Me buchhov man o ... | Moro alav... (masc.) | Benim adım... |
| Me buchhov man e ... | My name is... (fem.) | Benim adım... |
| Miro nav si o/e... | My name is... (alternative) | Benim adım... |
| Va | Yes | Evet |
| Na | No | Hayır |
| Toro familyas tusa? | Is your family with you? | Aileniz sizinle beraber mi? |
| Kate casa? | Where are you going? | Nereye gidiyorsunuz? |
| tumen na axaylava | I don't understand you | Sizi anlamıyorum. |
| Hacheres man? | Do you understand me? | Anladınız mı beni? |
| T'aves mansa | Come with me | gelsen benle (AYDE MANSA) GEL BENİMLE. |
| Ava kari | Come here | Buraya gel (ayde ate) buraya gel
tu katar isinan? (sen nerelisin) sobor pala isinanız? (kaç kardeşsiniz) ti day cundi isi? (annen hayatta mı?) te diyako alav so? (annenin adı ne?) |