Tamal

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Tamal
Bir tabakta yer alan, mole negro ve tavuk etiyle doldurulmuş, sarılmış ve sarılmamış tamal Oaxaqueño'lar.
Bölgesi Amerika
Türü Ana yemek

Tamal veya çoğul kullanımıyla tamales, Amerika kıtasında yaygın olarak tüketilen, içinde çeşitli malzemeler olan hamurun, mısır veya muz yaprağına sarılarak pişirilmesiyle hazırlanan yiyecek. Yenilmeden önce bu sarılan yaprak, esas yemekten ayrılmaktadır. Mezoamerika kökenli bir yiyecek olup, geçmişi MÖ 8000 ile 5000 yıl öncesine kadar uzanır.[1]

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Yemeği tanımlamak için kullanılan en yaygın sözcük olan tamal, İspanyolcaya, Nahuatl dilinde "sarılı" anlamına gelen tamalli sözcüğünden geçmiştir.[2] Yemek için farklı bölgelerde farklı isimler kullanılmaktadır:

  • Tamal; Amerika Birleşik Devletleri, Arjantin,[3] El Salvador, Guatemala, Honduras, Kolombiya, Kosta Rika, Meksika, Nikaragua ve Panama'da kullanılır.
  • Hallaca veya hayaca; Venezuela, Kolombiya'nın bazı bölgeleri, Ekvador'ın Manabí ili ve Küba'nın doğusunda kullanılmaktadır.
  • Belize'de, İspanyolca bollo sözcüğü kullanılmaktadır.
  • Bolivya ve Peru'da, tuzlu tada sahip olanlar için tamal, tatlı tada sahip olanlar ise humita olarak adlandırılır.
  • Kolombiya'nın iç bölgelerinde tamal olarak adlandırılsa da, Karayipler bölümünde pastel de masa (hamur keki), pastel de maíz (mısır keki), pastel de Navidad (Noel keki) veya hallaca; Santander bölgesinde molido veya hallaco, Los Llanos bölgesinde ise hallaca şeklinde adlandırılmaktadır.
  • Ekvador'da, muz yaprağına sarılarak hazırlananlar için tamal, mısır yaprağına sarılarak hazırlananlar için ise humita adı kullanılmaktadır. Manabí ilinde ise muz yaprağına sarılı olanlar hayaca olarak adlandırılır.
  • Honduras, Kosta Rika ve Nikaragua'da, et içeren çeşitleri için nacatamal denmektedir.
  • Peru'da, mısır yapraklarına sarılan çeşitlerine tamal ve humita denmektedir.
  • Porto Riko'da; mısır unu, Hindistan cevizi sütü ve şekerden, muz yaprağına sarılarak yapılan tatlı bir tamal'e guanime adı verilir. Şili'de de benzer bir yemek humita olarak adlandırılmaktadır.[4]
  • Dominik Cumhuriyeti'nde muz yaprağına sarılarak yapılan yiyecek pastel en hoja (yaprak keki) olarak adlandırılmaktadır.
  • Honduras'ta tamal'in yanı sıra montuca olarak da bilinir.
  • Panama'da tamal'in yanı sıra bollo olarak da bilinir.
  • Meksika'nın çeşitli yörelerinde yapılan tamal'ler için zacahuil, corunda, tzotobilchay, pata de burro, nacatamal, chak chak wah, buulil wa, kehil uah, chanchamito, uchepo, canario, juacané, xocotamal, pibipollo, uritami, charikiunda, vaporcito, pictes, pulacle, manea, chamitle, xoco gibi yöresel isimler kullanılmaktadır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]