DSÖ'nün Temel İlaçlar Listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
World map with the words "40 years of the model list of essential medicines 1977–2017"
2017'de DSÖ Temel İlaçlar Listesinin 40. yıldönümünü kutladı.

Dünya Sağlık Örgütü (İngilizce; WHO, Türkçe; DSÖ) tarafından yayınlanan WHO Temel İlaçlar Model Listesi (veya Temel İlaçlar Listesi veya EML [1] ) herhangi bir sağlık sistemindeki en önemli ihtiyaçları karşılamak için en etkili ve güvenli olduğu düşünülen ilaçları içerir.[2] Liste, aynı zamanda ülkeler tarafından kendi yerel temel ilaç listelerini geliştirmeye yardımcı olmak için de kullanılır.[2] (2016 (2016) itibarıyla) 155'ten fazla ülke, Dünya Sağlık Örgütü'nün model listesine dayalı olarak temel ilaçlara ait ulusal listelerini oluşturmuştur.[1] Buna hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkeler dahildir.[2][3]

Liste, temel öğeler ve tamamlayıcı öğeler olarak ayrılmıştır.[4] Temel öğeler, temel sağlık sorunları için en uygun maliyetli seçenekler olarak kabul edilirler. Ayrıca çok az ek sağlık hizmeti kaynağı gereksinimi duyarlar.[4] Tamamlayıcı öğeler ise ya özel olarak eğitilmiş sağlık hizmeti verenleri veya tıbbi cihaz gibi ek unsurları gerektirirler ya da daha düşük bir maliyet-fayda oranına sahiptirler.[4] Öğelerin yaklaşık %25'i tamamlayıcı listededir.[5] Bazı ilaçlar hem temel hem de tamamlayıcı listede yer almaktadır.[6] Listedeki ilaçların çoğunun artık jenerik üretimleri olsa da, patentli moleküllerin bu listeye girmesine engel değildir.[7]

İlk liste 1977'de yayınlanmıştır ve 208 ilacı içermekteydi.[2][8][9] DSÖ, listeyi iki yılda bir güncellemektedir.[10] 14. liste 2005 yılında yayınlanmıştır ve 306 ilaç içermektedir.[11] 2015 yılında listenin 19. versiyonu yayınlanmıştır ve yaklaşık 410 ilaç içermektedir.[10] 20. versiyon 2017'de yayınlanmıştır ve 433 ilaç içermektedir.[12][13] 21. liste 2019 yılında yayınlanmıştır ve 460 ilaç içermektedir.[14][15][16] Ulusal listeler 334 ile 580 arasında ilaç içermektedir.[5]

DSÖ Çocuklar İçin Temel İlaçlar Listesi (EMLc) olarak bilinen 12 yaşına kadar olan çocuklar için ayrı bir liste ise 2007 yılında oluşturulmuştur ve 7. versiyonu yayınlanmıştır.[10][17] Uygun formülasyonların çocukların ihtiyaçlarını ne derece karşıladığını belirmek için bu liste oluşturulmuştur.[18][19] Çocuk listesindeki her konu ana listede de yer almaktadır.[20] Liste ve notlar, ana listenin 19. ila 21. baskısına dayanmaktadır.[4][12][14] α, işareti ise bir ilacın yalnızca tamamlayıcı listede olduğunu göstermektedir.[4][14]

Anestezikler, ameliyat öncesi ilaçlar ve tıbbi gazlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Genel anestezikler ve oksijen[değiştir | kaynağı değiştir]

inhalasyon ilaçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Enjekte edilebilir ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Lokal anestezikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kısa süreli işlemler için ameliyat öncesi ilaç ve sedasyon[değiştir | kaynağı değiştir]

Tıbbi gazlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ağrı ve palyatif bakım için ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Opioid olmayan ve steroid olmayan antienflamatuar ilaçlar (NSAII'ler)[değiştir | kaynağı değiştir]

A line drawing of a hexagon with two attachments
Aspirinin kimyasal yapısının iskelet modeli

Opioid analjezikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Palyatif bakımda yaygın semptomlar için kullanılan diğer ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Anafilakside kullanılan antialerjikler ve ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Zehirlenmelerde kullanılan panzehirler ve diğer maddeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Spesifik olmayan[değiştir | kaynağı değiştir]

Özel[değiştir | kaynağı değiştir]

Antikonvülsanlar/antiepileptikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Anti-enfektif ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Antİ helmintikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bağırsak anti helmintikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

A hexagon joined to a polygon with two attachments to this double ringed structure
Albendazolün kimyasal yapısının bir iskelet modeli

Antifilariyaller[değiştir | kaynağı değiştir]

Antişistozomaller ve diğer antinematod ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Antibakteriyeller[değiştir | kaynağı değiştir]

Erişim grubu antibiyotikler[değiştir | kaynağı değiştir]

İzleme grubu antibiyotikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Rezerv grubu antibiyotikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Antilepra ilaçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Tüberküloz ilaçları[değiştir | kaynağı değiştir]

A small pile of white crystals
Saf etambutol kristalleri

Mantar ilaçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Antiviral ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Herpes ilaçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Antiretroviraller[değiştir | kaynağı değiştir]

Nükleozid/nükleotid ters transkriptaz inhibitörleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Nükleozid olmayan ters transkriptaz inhibitörleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Proteaz inhibitörleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Two dark blue capsules with writing on them
İki kapsül atazanavir
İntegraz inhibitörleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Sabit doz kombinasyonları[değiştir | kaynağı değiştir]
HIV ile ilişkili fırsatçı enfeksiyonların önlenmesi için ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]
Diğer antiviraller[değiştir | kaynağı değiştir]

Antihepatit ilaçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Hepatit B ilaçları[değiştir | kaynağı değiştir]
Nükleozit/Nükleotid ters transkriptaz inhibitörleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Hepatit C ilaçları[değiştir | kaynağı değiştir]
Pangenotipik doğrudan etkili antiviraller[değiştir | kaynağı değiştir]
Pangenotipik olmayan doğrudan etkili antiviraller[değiştir | kaynağı değiştir]
Hepatit C için diğer antiviraller[değiştir | kaynağı değiştir]

Antiprotozoal ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Antiamoebik ve antigiardiasis ilaçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Antileişmanyazis ilaçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Sıtma ilaçları[değiştir | kaynağı değiştir]

İyileştirici tedavi için[değiştir | kaynağı değiştir]
Kemoprevensiyon için[değiştir | kaynağı değiştir]

Antipnömositoz ve antitoksoplazmoz ilaçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Antitripanozomal ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Afrika tripanosomiasisi[değiştir | kaynağı değiştir]
1. evre Afrika tripanozomiyazının tedavisi için ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]
2. evre Afrika tripanozomiyazının tedavisi için ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]
Amerikan tripanozomisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ektoparaziter enfeksiyonlar için ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Antimigren ilaçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Akut atak tedavisi için[değiştir | kaynağı değiştir]

Profilaksi için[değiştir | kaynağı değiştir]

İmmünomodülatörler ve antineoplastikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Malign olmayan hastalıklar için immünomodülatörler[değiştir | kaynağı değiştir]

Antineoplastikler ve destekleyici ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Sitotoksik ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Hedefe yönelik tedaviler[değiştir | kaynağı değiştir]

immünomodülatörler[değiştir | kaynağı değiştir]

Hormonlar ve antihormonlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Destekleyici ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Antiparkinsonizm ilaçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Kanı etkileyen ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Antianemi ilaçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Pıhtılaşmayı etkileyen ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Hemoglobinopatiler için diğer ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

İnsan kaynaklı kan ürünleri ve plazma ikameleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kan ve kan bileşenleri[değiştir | kaynağı değiştir]

A straw colored liquid inside a clear plastic bag
Bir birim taze donmuş plazma içeren torba

Plazma türevi ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

İnsan immünoglobulinleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kan pıhtılaşma faktörleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Plazma ikameleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kardiyovasküler ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Antianjinal ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Antiaritmik ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Antihipertansif ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kalp yetmezliğinde kullanılan ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

antitrombotik ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Anti-trombosit ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Trombolitik ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Lipid düşürücü maddeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Dermatolojik ilaçlar (topikal)[değiştir | kaynağı değiştir]

Mantar tedavisi ilaçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Anti-enfektif ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Anti-inflamatuar ve antipruritik ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Deri hücrelerinin farklılaşmasını ve çoğalmasını etkileyen ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Uyuz öldürücüler ve pedikül öldürücüler[değiştir | kaynağı değiştir]

Teşhis ajanları[değiştir | kaynağı değiştir]

Oftalmik ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Radyokontrast maddeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Dezenfektanlar ve antiseptikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Antiseptikler[değiştir | kaynağı değiştir]

dezenfektanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Diüretikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Gastrointestinal ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

antiülser ilaçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Antiemetik ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Anti-inflamatuar ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Laksatifler[değiştir | kaynağı değiştir]

İshalde kullanılan ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Oral rehidrasyon tuzları + çinko sülfat (Birlikte paketlenmiş)

Oral rehidrasyon[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Oral rehidrasyon tuzları

İshal ilaçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Endokrin bozuklukları için ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Adrenal hormonlar ve sentetik ikameler[değiştir | kaynağı değiştir]

Androjenler[değiştir | kaynağı değiştir]

Östrojenler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu bölümde liste yok.

Progestojenler[değiştir | kaynağı değiştir]

Şeker hastalığı ilaçları[değiştir | kaynağı değiştir]

İnsülinler[değiştir | kaynağı değiştir]

Oral hipoglisemik ajanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Hipoglisemi ilaçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Tiroid hormonları ve antitiroid ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

İmmünolojik[değiştir | kaynağı değiştir]

Teşhis ajanları[değiştir | kaynağı değiştir]

Serum ve immünoglobulinler[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşılar[değiştir | kaynağı değiştir]

A small vial with writing on it being removed from a cardboard package
Bir şişe oral kolera aşısı

Herkes için öneriler

Belirli bölgeler için öneriler

Bazı yüksek riskli popülasyonlar için öneriler

Belirli özelliklere sahip bağışıklama programları için öneriler

Kas gevşeticiler (periferik etkili) ve kolinesteraz inhibitörleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Göz preperatları[değiştir | kaynağı değiştir]

Anti-enfektif ajanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Anti-inflamatuar ajanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Lokal anestezikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Miyotikler ve antiglokom ilaçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Midriatik[değiştir | kaynağı değiştir]

Anti-vasküler endotelyal büyüme faktörü (VEGF)[değiştir | kaynağı değiştir]

Üreme sağlığı ve perinatal bakım için ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Doğum kontrol hapları[değiştir | kaynağı değiştir]

Oral hormonal kontraseptifler[değiştir | kaynağı değiştir]

Enjekte edilebilir hormonal kontraseptifler[değiştir | kaynağı değiştir]

Rahim içi cihazlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Bakır ile RİA
  • Progestojen içeren RİA

Bariyer yöntemleri[değiştir | kaynağı değiştir]

İmplante edilebilir kontraseptifler[değiştir | kaynağı değiştir]

intravajinal kontraseptifler[değiştir | kaynağı değiştir]

Ovulasyon indükleyiciler[değiştir | kaynağı değiştir]

Uterotonik[değiştir | kaynağı değiştir]

Antioksitosikler (tokolitikler)[değiştir | kaynağı değiştir]

Anneye verilen ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Yenidoğana verilen ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Periton diyalizi solüsyonu[değiştir | kaynağı değiştir]

Zihinsel ve davranışsal bozukluklar için ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Psikotik bozukluklarda kullanılan ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Duygudurum bozukluklarında kullanılan ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Depresif bozukluklarda kullanılan ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Bipolar bozukluklarda kullanılan ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Anksiyete bozuklukları için ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Obsesif kompulsif bozukluklar için kullanılan ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Psikoaktif madde kullanımına bağlı rahatsızlıklar için ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Solunum yollarına etki eden ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı için antiastmatikler ve ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Su, elektrolit ve asit-baz bozukluklarını düzelten çözümler[değiştir | kaynağı değiştir]

Oral[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Oral rehidrasyon tuzları
  • Potasyum klorür

Parenteral[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Glikoz
  • Sodyum klorür ile glikoz
  • Potasyum klorür
  • Sodyum klorit
  • Sodyum hidrojen karbonat
  • Sodyum laktat, bileşik çözelti

Çeşitli[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Enjeksiyonluk su

Vitaminler ve mineraller[değiştir | kaynağı değiştir]

Kulak burun boğaz ilaçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Eklem hastalıkları için ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Gut tedavisinde kullanılan ilaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Romatoid bozukluklarda (DMARD) kullanılan hastalık modifiye edici ajanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Juvenil eklem hastalıkları[değiştir | kaynağı değiştir]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

α, ilacın yalnızca tamamlayıcı listede olduğunu gösterir. Bu öğeler için özel teşhis, takip veya uzmanlık eğitimi gereklidir. Belirtilen ürün makul olmayan maliyet-fayda oranı temelinde tamamlayıcı olarak da listelenebilir.[4][14]

 

  1. ^ Tiopental bazı yerlerde maliyet ve ulaşılabilirlik açısından kullanılır.
  2. ^ 32. gebelik haftasında veya daha küçük doğan yenidoğanların resüsitasyonununda %30'dan fazla oksijen kullanılmamalıdır.
  3. ^ Anti inflamatuar kullanım için önerilmez.
  4. ^ Kanser ağrısı yönetiminde.
  5. ^ Alternatifleri hidromorfin ve oxikodon ile sınırlıdır.
  6. ^ Kanser ağrısı yönetiminde.
  7. ^ Sınırlı endikasyonlar için antihistaminikler kullanılabilir (EMLc).
  8. ^ Tedavi dirençli parsiyel veye jeneralize nöbet tedavisinde ek tedavi.
  9. ^ Eklampsi veya ciddi preeklampside. Diğer konvülsiyonlarda kullanılmaz.
  10. ^ Ağızdan uygulama mümkün değilse bukkal uygulama.
  11. ^ Aynı anda hem 25 mg/5 mL hem de 30 mg/5 mL dozlarının bulunması, reçete yazma ve uygulamada karışıklığa neden olur ve buna dikkat edilmelidir.
  12. ^ Oksamniquine praziquantel kullanımından sonuç alınmamışsa uygulanır..
  13. ^ 2 yaşından büyük çocuklar ve erişkinlerde epidemik menenjitin önleyici tedavisinde.
  14. ^ kloksasilin, dikloksasilin ve flukloksasilin biyoyararlanım açısından oral uygulanmalıdır.
  15. ^ Procaine benzylpenicillin ilk basamak neonatal sepsis tedavisinde önerilmez. Sadece yüksek ölüm riski var, hastaneye ulaşılamıyorsa bir sağlık çalışanı gözetiminde verilir.
  16. ^ Alt üriner sistem enfeksiyonu tedavisinde tek başına trimetoprim alternatifdir.
  17. ^ Ayrıca tek doz olarak trahom ve yaws tedavisi için listelenmiştir.
  18. ^ Hastanede yatan yenidoğanlarda üçüncü kuşak sefalosporin tercih edilebilir.
  19. ^ Kalsiyum ile beraber uygulamayın ve hiperbilirubinemili bebeklerde kaçının.
  20. ^ Eritromisin alternatifdir. Kombinasyon olarak erişkinde H. pylori eradikasyonunda kullanılır.
  21. ^ İmipenem/Silastatin alternatiftir. Sadece akut bakteriyel menenjitte meropenem tercih edildiğinde düşünülür.
  22. ^ Sadece proteaz inhibitörleri alan HIV hastalarında kullanım için.
  23. ^ Sadece latent TB için.
  24. ^ Sadece meropenem veya imipenem/silastatin kombinasyonu ile kullanım için.
  25. ^ Terizidone alternatif olabilir.
  26. ^ Protionamide alternatif olabilir.
  27. ^ Ofloksasin ve moksifloksasin, bulunabilirlik ve tedavi programına bağlı olarak alternatifler olabilir.
  28. ^ Imipenem/silastatin alternatif olabilir.
  29. ^ Kronik pulmoner aspergilloz, histoplazmoz, sporotrikoz, parakoksidioidomikoz, Talaromyces marneffei'nin neden olduğu mikozlar ve kromoblastomikoz tedavisi için. Ayrıca AIDS hastalarında T. marneffei'nin neden olduğu histoplazmoz ve enfeksiyonların profilaksisi için.
  30. ^ Kronik pulmoner aspergilloz ve akut invaziv aspergilloz tedavisi için
  31. ^ DSÖ tedavi kılavuzlarına uygun olarak hamile kadınlarda ve ikinci basamak rejimlerde kullanım içindir.
  32. ^ a b Emtrisitabin (FTC), antiretrovirallerin farmakolojisi, direnç modelleri ve klinik deneyler hakkındaki bilgilere dayanarak 3TC'ye kabul edilebilir bir alternatiftir.
  33. ^ Temas öncesi profilaksi için de belirtilen kombinasyon.
  34. ^ Viral hemorajik ateş tedavisi için
  35. ^ Sitomegalovirüs retiniti (CMVr) tedavisi için.
  36. ^ Hastanede yatan kritik hastalarda doğrulanmış veya şüphelenilen influenza virüsü enfeksiyonuna bağlı ciddi hastalık için.
  37. ^ Sitomegalovirüs retiniti (CMVr) tedavisi için.
  38. ^ Sofosbuvir ile kmbinasyonda.
  39. ^ Daklatasvir ile birlikte kullanıldığında.
  40. ^ Hepatit C tedavisi için, doğrudan etkili antiviral ilaçlarla kombinasyon halinde
  41. ^ Ribavirin ile birlikte kullanılmak üzere
  42. ^ a b Artesunat 50 mg ile birlikte kullanılmak üzere
  43. ^ Şiddetli sıtma tedavisinde kullanım için
  44. ^ Gebeliğin ilk üç ayında veya 5 kg'ın altındaki çocuklarda önerilmez
  45. ^ Amodiakuin, meflokin veya sülfadoksin + pirimetamin ile kombinasyon halinde kullanılmak üzere
  46. ^ 153 mg veya 200 mg (hidroklorür olarak) ve 50 mg artesunat gibi gereken hedef dozları sağlayan diğer kombinasyonlar alternatif olabilir.
  47. ^ Yalnızca P. vivax enfeksiyonunun tedavisi için kullanım içindir
  48. ^ Sadece kinin ile kombinasyon halinde kullanım için
  49. ^ Yalnızca P. vivax ve P. ovale enfeksiyonlarının radikal tedavisini sağlamak için 14 gün süreyle verilir.
  50. ^ Yalnızca şiddetli sıtma tedavisinde kullanım içindir ve doksisiklin ile birlikte kullanılmalıdır.
  51. ^ Yalnızca artesunat 50 mg ile kombinasyon halinde
  52. ^ P. vivax enfeksiyonları için sadece Orta Amerika bölgelerinde kullanım içindir.
  53. ^ Sadece klorokin ile kombinasyon halinde kullanım için
  54. ^ Trypanosoma brucei gambiense enfeksiyonuna bağlı 1. ve 2. evre insan Afrika tripanosomiasisinin tedavisi için
  55. ^ Trypanosoma brucei gambiense enfeksiyonunun tedavisinde kullanılmak üzere
  56. ^ Trypanosoma brucei rhodesiense enfeksiyonunun ilk fazının tedavisinde kullanılmak üzere
  57. ^ T. b. Gambiense enfeksiyonu tedavisinde.
  58. ^ T. b. gambiense enfeksiyonunun tedavisi için sadece eflornitin ile birlikte kullanılmalıdır.
  59. ^ Certolizumab pegol, etanercept, golimumab ve infliximab ve kalite güvenceli biyobenzerler alternatiflerdir.
  60. ^ a b c Kalite güvenceli biyobenzerler dahil Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "biosimilars" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
  61. ^ Gefitinib ve afatinib alternatiftir.
  62. ^ Pembrolizumab alternatiftir.
  63. ^ kare kutu uyarısı epoetin alfa, beta ve teta, darbepoetin alfa, metoksi polietilen glikol-epoetin beta ve bunların ilgili biyobenzerleri için geçerlidir.
  64. ^ Apixaban, edoxaban ve rivaroxaban alternatiflerdir
  65. ^ Alternatifler sadece nadroparin ve dalteparin
  66. ^ Deferasirox oral formu, maliyet ve bulunabilirliğe bağlı olarak bir alternatif olabilir.
  67. ^ Polygeline enjekte edilebilir solüsyon, %3,5 eşdeğeri olarak kabul edilir.
  68. ^ a b Alternatif olarak metoprolol ve karvedilol. Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "lolAlts" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
  69. ^ Alternatif olarak atenolol, metoprolol ve karvedilol içerir. Atenolol, 60 yaşından büyük hastalarda komplike olmayan hipertansiyonda birinci basamak ajan olarak kullanılmamalıdır.
  70. ^ Hidralazin, yalnızca gebeliğin neden olduğu şiddetli hipertansiyonun akut tedavisinde kullanım için listelenmiştir. Diğer ilaçların etkinlik ve güvenilirliğine ilişkin daha fazla kanıt bulunduğundan, esansiyel hipertansiyon tedavisinde kullanılması önerilmez.
  71. ^ Metildopa, yalnızca gebeliğe bağlı hipertansiyonun tedavisinde kullanım için listelenmiştir. Diğer ilaçların etkinlik ve güvenilirliğine ilişkin daha fazla kanıt bulunduğundan, esansiyel hipertansiyon tedavisinde kullanılması önerilmez.
  72. ^ Yüksek riskli hastalarda
  73. ^ Akut ishalde çinko sülfat oral rehidrasyon tuzlarına ek olarak kullanılmalıdır.
  74. ^ Glibenclamide 60 yaş üstü için uygun değildir.
  75. ^ Carbimazol, yerel mevcudiyete bağlı olarak bir alternatiftir
  76. ^ Alternatif birinci basamak tedavi uygun olmadığında veya mevcut olmadığında kullanım için
  77. ^ Carbimazol, yerel mevcudiyete bağlı olarak bir alternatiftir
  78. ^ Alternatif birinci basamak tedavi uygun olmadığında veya mevcut olmadığında kullanım için
  79. ^ Bölgesel değerlendirilmelidir.
  80. ^ a b c Bazı bölgelerde.
  81. ^ a b c d e f Bazı yüksek riskli popülasyonlar için önerilir
  82. ^ a b c Yalnızca belirli özelliklere sahip bağışıklama programları için önerilir
  83. ^ Chlamydia trachomatis veya Neisseria gonorrhoeae'ye bağlı enfeksiyonlar için
  84. ^ homatropine (hydrobromide) veya cyclopentolate (hydrochloride)
  85. ^ Günde en az 4 kez aktif olarak emziren kadınlarda kullanım için
  86. ^ Ulusal yasaların izin verdiği ve kültürel olarak kabul edilebilir olduğu durumlarda
  87. ^ Doğum indüksiyonu için, yalnızca uygun tesislerin mevcut olduğu yerlerde kullanılmalıdır.
  88. ^ Buprenorfin eklemek için kare kutu uyarısı eklenir. İlaçlar yalnızca yerleşik bir destek programı dahilinde kullanılmalıdır.
  89. ^ Ergocalciferol alternatiftir.
  90. ^ Romatizmal ateş, jüvenil artrit, Kawasaki hastalığı için kullanım için

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "The WHO Essential Medicines List (EML): 30th anniversary". World Health Organization. 27 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Haziran 2016. 
  2. ^ a b c d "Essential medicines". World Health Organization. 2 Ekim 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ocak 2017. 
  3. ^ "Comparison of essential medicines lists in 137 countries". Bull. World Health Organ. 97 (6): 394-404C. June 2019. doi:10.2471/BLT.18.222448. ISSN 0042-9686. PMC 6560372 $2. PMID 31210677. 
  4. ^ a b c d e f "19th WHO Model List of Essential Medicines" (PDF). World Health Organization. April 2015. s. Annex 1. 13 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ocak 2017. 
  5. ^ a b "Accessibility and use of essential medicines in health care: Current progress and challenges in India". Journal of Pharmacology & Pharmacotherapeutics. 4 (1): 13-8. January 2013. doi:10.4103/0976-500X.107642. PMC 3643337 $2. PMID 23662019. 
  6. ^ "The Selection and Use of Essential Medicines - WHO Technical Report Series, No. 920: 5. Reviews of sections of the Model List: 5.2 Review of core versus complementary listing of medicines". World Health Organization (WHO). 2003. 6 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2017. 
  7. ^ "Patents and the WHO Model List of Essential Medicines (18th Edition): Clarifying the Debate on IP and Access" (PDF). World Intellectual Property Organization (WIPO). 2016. 17 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2017. 
  8. ^ The selection of essential drugs : report of a WHO expert committee [meeting held in Geneva from 17 to 21 October 1977]. Cenevre: World Health Organization. 1977. ISBN 9241206152. Technical report series; no. 615. 
  9. ^ "Essential medicines for universal health coverage". Lancet. 389 (10067): 403-476. January 2017. doi:10.1016/S0140-6736(16)31599-9. PMC 7159295 $2. PMID 27832874. 
  10. ^ a b c "WHO Model Lists of Essential Medicines". World Health Organization. 14 Ekim 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. The current versions are the 21st WHO Essential Medicines List (EML) and the 7th WHO Essential Medicines List for Children (EMLc) updated in June 2019. 
  11. ^ "Rational Prescription for a Dermatologist". Indian Journal of Dermatology. 61 (1): 32-8. 2016. doi:10.4103/0019-5154.174017. PMC 4763692 $2. PMID 26955092. 
  12. ^ a b WHO model list of essential medicines, 20th list (March 2017, amended August 2017). Cenevre. 2017. 
  13. ^ "Essential Medicines List and WHO Model Formulary". World Health Organization. 3 Ağustos 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2018. 
  14. ^ a b c d World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019. Cenevre. 2019. WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO. 
  15. ^ Executive summary: the selection and use of essential medicines 2019: report of the 22nd WHO Expert Committee on the selection and use of essential medicines. Cenevre. 2019. WHO/MVP/EMP/IAU/2019.05. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO. 
  16. ^ "Strengthening access to essential medicines". World Health Organization. 22 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2020. 
  17. ^ World Health Organization model list of essential medicines for children: 7th list 2019. Cenevre. 2019. WHO/MVP/EMP/IAU/2019.07. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO. 
  18. ^ Guide to Paediatric Drug Development and Clinical Research. Karger Medical and Scientific Publishers. 2010. s. 42. ISBN 9783805593625. 26 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ağustos 2021. 
  19. ^ Pediatric Clinical Pharmacology. Springer Science & Business Media. 2011. s. 358. ISBN 9783642201950. 
  20. ^ "Essential Medicines for Children". Clinical Pharmacology and Therapeutics. 101 (6): 718-720. June 2017. doi:10.1002/cpt.661. PMID 28182281. 

İleri okumalar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • World Health Organization (2009). Stuart MC, Kouimtzi M, Hill SR (eds.). WHO Model Formulary 2008. hdl:10665/44053. ISBN 9789241547659.
  • World Health Organization (2015). The selection and use of essential medicines. Twentieth report of the WHO Expert Committee 2015 (including 19th WHO Model List of Essential Medicines and 5th WHO Model List of Essential Medicines for Children). Geneva: World Health Organization. hdl:10665/189763. ISBN 9789240694941. ISSN 0512-3054. WHO technical report series; no. 994.
  • World Health Organization (2017). The selection and use of essential medicines: report of the WHO Expert Committee, 2017 (including the 20th WHO Model List of Essential Medicines and the 6th Model List of Essential Medicines for Children). Geneva: * World Health Organization. hdl:10665/259481. ISBN 978-92-4-121015-7. ISSN 0512-3054. WHO technical report series; no. 1006.
  • World Health Organization (2019). The selection and use of essential medicines: report of the WHO Expert Committee on Selection and Use of Essential Medicines, 2019 (including the 21st WHO Model List of Essential Medicines and the 7th WHO Model List of Essential Medicines for Children). Geneva: World Health Organization. hdl:10665/330668. ISBN 9789241210300. ISSN 0512-3054. WHO technical report series;1021.
  • World Health Organization (2019). "Additions and deletions of medicines on the WHO model lists of essential medicines: 1977-2017". hdl:10665/278038. WHO/MVP/EMP/IAU/2019.01. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]