Fenitoin
Fenitoin (PHT), bir anti-nöbet ilacıdır. Tonik-klonik nöbetlerin ve fokal nöbetlerin önlenmesinde yararlıdır, ancak absans nöbetlerin önlenmesinde yararlı değildir. İntravenöz form olan fosfenitoin, benzodiazepinlerle düzelmeyen status epileptikus için kullanılır. Belirli kalp ritim bozuklukları veya nöropatik ağrı için de kullanılabilir. İntravenöz uygulanabilir veya ağızdan alınabilir. İntravenöz form genellikle 30 dakika içinde etki etmeye başlar ve yaklaşık 24 saat etkilidir.[1] Uygun dozu belirlemek için kan seviyeleri ölçülebilir.
Yaygın yan etkiler mide bulantısı, mide ağrısı, iştah kaybı, zayıf koordinasyon, hipertrikoz ve diş etlerinin genişlemesini içerir. Potansiyel olarak ciddi yan etkiler arasında uyku hali, kendine zarar verme, karaciğer sorunları, kemik iliği baskılanması, düşük kan basıncı ve toksik epidermal nekroliz yer alır. Hamilelik sırasında kullanımının bebekte anormalliklere yol açtığına dair kanıtlar vardır. Laktasyon döneminde anne sütüne düşük oranlarda geçen ve infant maruziyeti genellikle klinik olarak anlamlı düzeylere ulaşmaz. Mevcut veriler, özellikle monoterapi halinde kullanıldığında emzirme ile genel olarak uyumlu olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, olası sedasyon, emme güçlüğü veya nadir advers etkiler açısından bebeğin klinik olarak izlenmesi önerilir. Bu nedenle kullanım kararı, anne için nöbet kontrolünün önemi ile potansiyel infant maruziyeti birlikte değerlendirilmelidir.[2] Alkol, ilacın etkilerini engelleyebilir.
Fenitoin ilk olarak 1908 yılında Alman kimyager Heinrich Biltz tarafından yapılmış ve 1936 yılında nöbetler için faydalı bulunmuştur.[3][4] Dünya Sağlık Örgütü'nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır.[5] Fenitoin jenerik ilaç olarak mevcuttur.[6]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ↑ Rosen's emergency medicine : concepts and clinical practice. 7. Philadelphia: Mosby/Elsevier. 2010. s. 1352. ISBN 9780323054720.
- ↑ Crettenand, M.; Rossetti, A. O.; Buclin, T.; Winterfeld, U. (2018). "[Use of antiepileptic drugs during breastfeeding : What do we tell the mother?]". Der Nervenarzt. 89 (8): 913–921. doi:10.1007/s00115-018-0496-2. ISSN 1433-0407. PMID 29487964. 3 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi2 Mayıs 2026.
- ↑ Epilepsy : a comprehensive textbook. 2nd. Philadelphia: Wolters Kluwer Health/Lippincott Williams & Wilkins. 2008. s. 1431. ISBN 9780781757775. 13 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2022.
- ↑ Harwood-Nuss' clinical practice of emergency medicine. 5th. Philadelphia, PA: Lippincott Williams & Wilkins. 2010. s. 1415. ISBN 9780781789431. Erişim tarihi: 9 Haziran 2016.
- ↑ World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019. Cenevre: World Health Organization. 2019. WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO.
- ↑ Tarascon pocket pharmacopoeia. 14. Burlington, MA.: Jones & Bartlett Learning. 2013. s. 294. ISBN 9781449673635.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- "Phenytoin". Drug Information Portal. U.S. National Library of Medicine. 28 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- Dünya Sağlık Örgütü temel ilaçları
- Teratojenler
- Fenil bileşikleri
- IARC 2B grubu kanserojenler
- Hepatotoksinler
- Aromataz inhibitörleri
- Antikonvülzanlar
- Selektif östrojen reseptör modülatörleri
- GABAA reseptörü pozitif allosterik modülatörleri
- Sodyum kanal blokörleri
- Antiaritmik ajanlar
- Nefrotoksinler
- CYP3A4 indükleyicileri