Laozi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Laozi, öküzünün üstünde Çin'i terk ederken

Lao Zi (Çince 老子, okunuşu Laotsı; kimi kaynaklarda adı Lao Tsu, Lao Tse, Laotze veya Laozi olarak da geçer. Lao Çince 'yaşlı', Zi ise 'üstad', 'bilge' anlamına gelir. Taoizmin kurucusu kabul edilen önemli bir Çin filozofudur. Dao De Çing[1] kitabının yazarıdır.

Laozi, Çin tarihi belgelerine göre milattan önce 6. yüzyılda Çuu[2] Devletinin Kuu ilinde[3] (Kǔ Xiàn), yani günümüzdeki Henan eyaletinin Lùyì[4] kasabasında doğmuştur. Bir başka görüş ise, Çin'in Yüz Düşünce Okulu ve Savaşan Beylikler Dönemi olan MÖ 4. yüzyılda yaşamış olabileceğini söylerler. Ancak, önemli takipçilerinden Çuang Zi'nin ( 莊子) MÖ 4. yüzyılda yaşadığı düşünülürse bu görüşün temelleri zayıflamaktadır.

Bir rivayete göre Çou Hanedanlığının imparatorluk kütüphanesinde arşivciydi; 80 yaşına geldiğinde insanların doğal güzelliklerin ve doğanın yolundan gitmemesinden yorulmuş ve üzülmüş olarak Çin'i terk etti. Hangu sınır kapısından geçerken muhafız Yin Şi, Laozi'dan gitmeden önce öğretilerini kaleme almasını istedi ve o da Dao Te Çing kitabında görüşlerini derledi.

Bazılarına göre ise Laozi Çin'in efsanevi Sarı İmparatoru Huang-di'ydi. Başka bir görüşe göre ise Dao De Çing hepsi de Laozi takma ismini kullanan farklı yazarın kaleme aldığı metinlerden oluşur. Halk geleneklerine dayanan tüm öğretilerde olduğu gibi Dao De Çing kendinden önce zaten var olan görüşlerin Laozi tarafından bir araya getirilmiş, derlenip düzenlenmiştir. Çok daha eskiye dayanan Yi Çing kitabında ya da yine bölgenin göçer halde yaşayan Şaman/Kam geleneğindeki toplumlada da var olan çok benzer bu görüşler, bu bilgilerin Doğu Asya halklarının evren ve yaşam hakkındaki gözlem, gelenek ve görüşlerinin derlenmiş hali olduğunu ileri sürenler de vardır.

Laozi'nin ister kendi görüşleri ister derleme görüşleri olsun bunları kaleme alıp bir klasik eser olarak dünya halklarına sunması, halkların kendi tarihi öğretilerinin ne kadar günümüzün kuantum fizik bilimiyle örtüştüğünü görebilme olanağı sağlaması açısından onu hem kendi zamanında hem günümüzde çok önemli bir üstad yapmıştır.

Dao De Çing kitabına göre Hiçlikten (Nihilizm'le (Hiççilik) karıştırılır ancak aynı şey değildirler) Dao doğdu; Dao da Yin ve Yang kopuşamaz karşıt kutuplarını doğurdu. Böylece sonsuz ve döngüsel hareket ve değişim de başlamış oldu. Böylece evren veya "Gök ve Yer" diye bilinen her şey oluştu. Çin Tıbbı'nın yanı sıra birçok kadim bilimsel çalışmaya rehberlik etmiş, geliştirip dönüştürmüştür.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Çince: 道德經, Pinyin: Dao De Jing
  2. ^
  3. ^ 苦縣
  4. ^ 鹿邑

Bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]