Şemdinli

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 37°19′N, 44°36′E

Şemdinli
—  İlçe  —
Türkiye'de bulunduğu yer
Türkiye'de bulunduğu yer
Hakkari ili siyasi haritası
Hakkari ili siyasi haritası
Şemdinli'den bir görünüm
Şemdinli'den bir görünüm
Koordinatlar: 37°19′K 44°36′D / 37.317°K 44.6°D / 37.317; 44.6
Ülke Türkiye
İl Hakkâri
Coğrafî bölge Doğu Anadolu
Yönetim
 - Kaymakam Mustafa Cihad Feslihan
 - Belediye başkanı Hurşit Tekin
Yüz ölçümü [1]
 - Toplam 1.680 km2 (648,7 mi2)
Rakım [2] 1.450 m (4.757 ft)
Nüfus (2013)
 - Toplam 60,616
 - Kır 45,514
 - Şehir 15,102
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
Posta kodu 30800
İl alan kodu 438
İl plaka kodu 30
İnternet sitesi: Belediye
YerelNET

Şemdinli Kürtçe: Şemzînan, Hakkâri ilinin 3 ilçesinden birisi ve bu ilçenin merkezi olan şehir.

Yüksekova'dan 2.110 metre yükseklikteki Haruna Geçiti ile ayrılan ilçe, Zap Suyu'nun bir kolu olan Şemdinli Deresi ve kolları tarafından sulanan bir alandan oluşur. İran ve Kuzey Irak ile sınırdaş olan ilçe, doğal güzellikleri ve tarihi yapılarıyla dikkat çekmektedir.

Geçmiş[değiştir | kaynağı değiştir]

Asurice (Doğu Aramicesi) 'Şamizdin' adına tarihi kaynaklarda 9. yüzyıldan itibaren rastlanmaktadır.

Musul'da Nakşibendi tarikatını ihya eden Mevlana Halid-i Bağdadi'in müridi olan Seyyit Taha 19. yüzyıl başında Şemdinan bölgesindeki Nehri köyüne gelerek önemli bir medrese kurmuş, aşiretleri barıştırmış ve Osmanlı tabiiyeti altında Urmiye'den Van'a kadar uzanan alanda etkisi hissedilen bir egemenlik tesis etmiştir. 1854-58 Rus Harbinde Hakkari aşiretlerini Osmanlı Devleti lehine seferber etmekte önemli bir rol oynayan Seyyit Taha halen Hakkari ve Irak arasında büyük saygı ile anılır.

I. Dünya Savaşı'nda Şemdinli dört kez Rus işgaline uğramıştır. İlk işgal 5 Kasım 1914'ten Aralık 1914'e, ikinci işgal 13 Mayıs 1915'tan itibaren kısa bir süre, üçüncü işgal 1915 sonbaharından 31 Temmuz 1916'e, dördüncü işgal 10 Ağustos 1916'dan 24 Kasım 1917'ye kadar sürmüştür. Savaşı izleyen dönemde Şikak aşireti reisi İsmail Ağa (Simko) 20.nci Kolordu Komutanı Kâzım Karabekir Paşa ile işbirliği yaparak Hakkari'den İran'ın Urmiye bölgesine çekilen Nasturilerin bölgeye dönmelerine engel olmuştur.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Toplam Şehir Kır
1965[3] 9.493 1.047 8.446
1970[4] 11.521 1.216 10.305
1975[5] 14.063 1.433 12.630
1980[6] 17.458 1.956 15.502
1985[7] 23.921 5.114 18.807
1990[8] 30.219 7.001 23.218
2000[9] 45.930 14.177 31.753
2007[10] 51.034 11.727 39.307
2008[11] 52.779 13.081 39.698
2009[12] 51.814 11.553 40.261
2010[13] 52.159 11.211 40.948
2011[14] 61.402 19.544 41.858

Önemli Yerler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Taş Köprü, Şemdinli ilçe merkezine 12 kilometre ve Bağlar Nehri köyüne 4 kilometre mesafede bulunan köprünün yüksekliği 11 metre, uzunluğu ise 21 metredir.[15]
  • Kelat Sarayı, Şemdinli ilçe merkezine 17 kilometre uzaklıkta ve Bağlar köyünün güney batısında dere kenarında bulunmaktadır.[16]
  • Kayme Sarayı, Bağlar köyünün kuzeyinde bulunmaktadır.[16]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ 5/11
  2. ^ Şemdinli Kaymakamlığı, URL erişim tarihi: 22 Temmuz 2008
  3. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BspkNW9l. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  4. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtnI3W0a. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtpqwEDC. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtuaV3ij. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtwcRsXF. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtyGqSel. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu0LsEIM. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu1vEWby. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3kEGCQ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCxiU7m. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuFXHzF6. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGreJUu. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  15. ^ T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, URL erişim tarihi: 22 Temmuz 2008.
  16. ^ a b T.C. Hakkari Valiliği İl Müftülüğü, URL erişim tarihi: 22 Temmuz 2008.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Koordinatlar: 37°18′K 44°34′D / 37.3°K 44.567°D / 37.3; 44.567