X. Konstantin

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
X. Konstantin Dukas
Κωνσταντίνος Ι' Δούκας
Costantino X - histamenon - Sear 1847v.jpg
İmparator X. Konstanin sikkesi
Bizans İmparatoru
Hüküm süresi 1059–1067
Önce gelen I. İsaakios Komnenos
Sonra gelen IV. Romanos Diogenes
Eş(leri) Eudokia Makrembolitissa
Çocukları VII. Mihail,
Andronikos Dukas,
Konstantios Dukas
Anna Dukena
Teodora Anna Dukena Selvo
Zoe Dukaina
Hanedan Dükas Hanedanı
Babası Andronikos Dukas
Ölüm 22 Mayıs 1067
Konstantinopolis

X. Konstantin Dukas (Yunanca: Κωνσταντίνος Ι' Δούκας) (ö. Mayıs 1067), 1059-1067 yılları arasında tahtta kalan Bizans imparatoru.

İmparatorluk dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Konstantin Dukas, bir Paflagonyalı büyük toprak sahibi soylu olan ve bir müddet Meosia themasında strategos (askeri vali) olan, "Andronikos Dukas"'ın oğlu idi. Konstantin, Patrik I. Mihail Kirularios'un yeğeni Eudokia Makrembolitissa ile ikinci evliliğini yapınca saray bürokrasisi içinde yerini güçlendirdi. 1057'de I. İsaakios Komnenos'un imparatorluğu bir komplo ile ele geçirmesi sırasında İsaakios taraftarı olmuştu. Sivil soylu bürokratların temsilcisiydi ve bu nedenle İsaakios'un reform tedbirleri aleyhinde olan saray bürokrasinin fikirlerini savunucusu oldu. Konstantin Dukas'ın bu muhalif tutumuna rağmen, hasta olan İsaakios, çok güçlü danışmanı Mikhael Psellos'un tavsiyelerine uyarak, Kasım 1059'da Konstantin Dukas lehine imparatorluk tahtından feragat etti ve X. Konstantin Dukas imparator olarak taç giydi.

Konstantin'un tahta çıkması sivil aristokrasinin bir zaferiydi. Yeni imparator hemen genç oğullarına ortak imparator olarak tac giydirterek ve kardeşi İoannis Dukas'ı imparatorluğun hemen altında en yüksek rütbe olan "Sezar" unvanını vererek iktidara bağlarını güçlendirdi. Sivil burokratların ve yüksek kilise hiyerarşinin temsilcisi olarak bu yüksek burjuvazinin en geniş tabakalarının senatoya girmesini kolaylaştırdı ve bürokrasiye yaptığı harcamalar dolayısıyla devlet hazinesi zorlanmaya başladı.

Ama buna bulduğu çareler yeteneksizliğini iyice ortay çıkardı. Artan devlet harcamalarını ve mali gereksinimleri karşılamaya çare olarak asker sayısını azaltma ve sınır savunmasını zayıflatmayı uygun buldu. Devlet harcamalarında gereken kısıntıları hep Bizans ordusunun askerî gücünün azaltılması ve ordunun eğitiminin kısılması şeklinde uyguladı. Selçuk Türklerinin ve Türkmenlerin Batıya yönelerek Anadolu'ya sızmalarının en kesif olduğu bir dönemde Bizans doğu yerel askerî savunmasını, 50.000 askerden oluşan Ermenistan yerel milis gücünü dağıtarak, nerede ise ortadan kaldırdı. Bizans ordusunun ana direği askerleri ve askerî komutanları sağlayan Anadolu büyük toprak sahibi soyluları kendisinden gittikçe hoşnutsuz oldular. Soylu askerî komutanlar Isaakios'u geri getirmek hedefiyle 1061'de Konstantin'e bir suikast düzenlediler ama bu başarılı olmadı.

Konstantin'in sonunda aklı başına geldi ve ülke savunmasını pekiştirme ve asker sayısını artırılması gerektiğini anladı. Bu nedenle halktan alınan vergileri artırdı. Böylece halk kitlelerinin de kendinden soğumalarına neden oldu.

Konstantin imparatorluğa geldiği zaman zaten epeyce yaşlıydı ve imparatorluk yaptığı dönemde sıhhati hiç iyi değildi. Sonunda 22 Mayıs 1067'de hayat gözlerini kapadı. Konstantin'in ölümü üzerine karısı Eudokia, üç oğlu (Mihail, Andronikos ve Konstantios) adına naipliği üstlendi.

Ailesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Konstantin Dalassenos adlı bir soylunun kızı ile yaptığı ilk evlilikten hiç çocuğu olduğu bilinmemektedir.

İkinci eşi olan Eudokia Makrembolitissa ile şu isimlerde çocukları olmuştur:

Dış kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Resmî unvanlar
Önce gelen:
I. İsaakios Komnenos
Bizans İmparatoru
1059–1067
Sonra gelen:
IV. Romanos Diogenes