Adrianos Komnenos

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Adrianos Komnenos
Bağlılığı  Bizans İmparatorluğu
Rütbesi Domestikos tōn scholōn
Savaşları/Çatışmaları Bizans-Norman Savaşları, Peçeneklere karşı savaşlar

Adrianos Komnenos, bazen Adrian olarak geçer ya da Yunanca: Adrianus Comnenus (Yunanca: Ἁδριανός Κομνηνός), Bizans soylusu, generali ve İmparator I. Aleksios'un (1081–1118 arası hükümdar) genç kardeşidir.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

İmparator I. İsaakios'un erkek kardeşi Domestikos tōn scholōn İoannis Komnenos ile Anna Dalassene çiftinin yedi çocukları arasında dördüncü ve sondan ikinci oğullarıdır.[1] Tarihçi Nikeforos Bryennios'a göre, Anna, babaları İoannis öldükten sonra, Adrianos ve küçük kardeşi Nikiforos'u eğitimleri için özel öğretmenler vermiştir.[2]

Aleksios'un 1081 yılında iktidara gelmesinden sonra, Adrianos yeni bir unvan olan protosebastos olmuş ve Halkidiki'de bulunan Pallene yarımadası verilmiştir.[3] 1082–1083 yıllarındaki I. Boemondo ve Robert Guiscard yönetimindeki Normanlara karşı, Tesalya'da gerçekleşen Bizans–Norman savaşlarında ayrıca askeri komutan olarak görevlendirilmiştir.[4] 1086 yılında, Gregorios Pakourianos'tan sonra Batı Bizans ordularının komutanı (Domestikos tōn scholōn) olmuş, 1087 yılında ise, Peçeneklere karşı Dristra savaşında Bizans ordusunun merkezinde, Frank paralı askerlerine komuta etmiştir. Savaş, büyük bir yenilgi ile sonuçlanmış, Adrianos esir düşmekten zor kurtulmuştur.[4] Aleksiad adlı tarih kitabında, Adrianos'un adı, protostrator Mikhail Doukas ile beraber 1091 yılında Peçeneklere karşı gerçekleşen seferde geçmektedir, Evros Irmağı üzerinde bir köprü inşasını yönetmiştir, ancak nihai Levounion savaşında adı zikredilmemiştir.[5]

Bundan kısa bir süre sonra, Adrianos, ağabeyi sebastokratōr İsaakios ile ihtilafa düştü. İsaakios, onu imparatorun Dıraç valisi oğlu Yannis'e karşı bir komploya karışmakla suçlamıştır.[5] 1094 yılında, önceki imparator IV. Romanos Diogenes'in (1068–1071 arası hükümdar) oğlu Nikeforos Diogenes'in imparatora karşı suikast suçu ile yargılandığı mahkemeye başkanlık etmiştir. Aynı yıl, Halkedonlu Leo'nun lanetlendiği Sinoda katılmıştır.[6]

Ölüm tarihi tartışmalıdır. Yannis ismiyle bir manastıra katılıp emekli olduğu ve 19 Nisan 1105 tarihinde öldüğü genellikle kabul görür. Skoulatos, Kecharitomene Tipikon (yaklaşık 1118 yılında yazılmış) bulunan isim listesinde adı olmadığı için, Nisan 1105 bilgisi hakkında şüphelidir. Skoulatos, Adrianos'un ölümünü 1118 ile 1136 arası olduğunu belirtir.[7]

Aile[değiştir | kaynağı değiştir]

Adrianos, Bizans İmparatoru X. Konstantin Dukas (1059–1067 arası hükümdar) ve ikinci karısı Eudokia Makrembolitissa'nın üçüncü kızı Porphyrogenneta [8] prenses Zoi Dukena (d. yaklaşık 1062) ile evlenmiştir.[7] Paul Magdalino, Jean-Claude Cheynet ve Konstantinos Varzos dahil olduğu birçok yazar, Adrianos ve Zoe çiftinin ismini Yannis Komnenos ile Doukai'li Anna ismi ile Konstantinopolis'te bulunan Pammakaristos Manastırı'nın içindeki bir türbede bir yazıtta nesillerinden gelenler ile birlikte kilisenin kurucuları olarak belirlemişlerdir.[9][10] Eğer bu belirleme doğru ise, çocukları:[9]

  • Eudokia Komnene, Aleksios Tarchaneiotes ile evlenmiştir
  • Andronikos Komnenos, Eudokia Doukainaile ile evlenmiştir
  • Aleksios Komnenos, sebastos. İrini Aksuhina ile nişanlanmış, İrini Synadene ile evlenmiştir
  • Adrianos Komnenos

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Kazhdan (1991), pp. 1143, 1145; Skoulatos (1980), p. 5
  2. ^ Skoulatos (1980), p. 5
  3. ^ Skoulatos (1980), pp. 5–7
  4. ^ a b Skoulatos (1980), pp. 5–6
  5. ^ a b Skoulatos (1980), p. 6
  6. ^ Skoulatos (1980), pp. 6–7
  7. ^ a b Polemis (1968), p. 55; Skoulatos (1980), p. 7
  8. ^ ya da Porphyrogenita, olarak tanınır. Hüküm süren imparatorun eşinin Konstantinopolis'te bulunan sarayda yaptığı doğumlar için kullanılan bir kelimedir, "mor odada doğan" anlamına gelmektedir.
  9. ^ a b Cawley, Ioannes Komnenos
  10. ^ Cheynet & Vannier (1986), p. 150

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]