Türkiye'deki saat kuleleri listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Safranbolu Saat Kulesi, Anadolu'da inşa edilen ilk saat kulesidir.

Türkiye'deki saat kuleleri listesi, Türkiye'deki kayda değer saat kulelerinin yer aldığı derleme.

Saat kulesi geleneği ilk olarak 13. yüzyıl Avrupasında başlamış, 16. yüzyıl sonlarında Osmanlı İmparatorluğu topraklarına sirayet etmiş[1][2] ve günümüz Türkiyesi'nin bulunduğu Anadolu'daki ilk saat kulesi de 1797 yılında Safranbolu'da dikilmiştir.[3] II. Mehmed döneminden başlayarak Osmanlı yüksek zümresinin mekanik saat kullanmasına rağmen saat kulesi kavramının Osmanlı ve Anadolu coğrafyasında Avrupa'ya göre geç kabul görmesinin nedenleri konusunda farklı yorumlar ortaya atılmıştır.[3] Abdülhak Adnan Adıvar bu durumu müezzin, muvakkit ve kayyımların önemini kaybedeceği endişesine bağlarken Bernard Lewis matbaa gibi saatin de İslami sosyal dokuda çatlaklar meydana getirebileceğinden çekinildiğini savunmaktadır.[3] Şule Gürbüz ise muvakkitlerin namaz vaktini dakikası dakikasına doğru hesaplayabilmelerine rağmen mekanik saatlerin kimi zaman doğru vakti göstermediğini ve bu hata payından dolayı saat kulelerinin yaygınlaşmadığını belirtmektedir.[3] II. Abdülhamid'in 25. tahta çıkış yıldönümünde ve 30. cülûs yıldönümünde yayınlanan fermanlarla çok sayıda saat kulesi inşa edilmiştir ve bu fermanlar saat kulelerinin yaygınlaşması yolunda önemli bir eşik kabul edilmektedir.[3][1][2] II. Abdülhamid'in saltanatının öncesinde ise Ziya Paşa, Adana ve Amasya mutasarrıflığı sırasında birçok kule inşa ettirmiştir.[3]

Merkezî otoriteyi temsil eden yapılar olan saat kuleleri Antalya Saat Kulesi, İzmit Saat Kulesi örneklerinde olduğu gibi çoğunlukla bulundukları şehrin merkezinde inşa edilmişlerdir.[3][3][2] Bilecik Saat Kulesi, Bolu Saat Kulesi, Göynük Saat Kulesi, Kastamonu Saat Kulesi, Mudurnu Saat Kulesi, Sivrihisar Saat Kulesi, Bursa'daki Tophane Saat Kulesi ve İstanbul'daki Tophane Saat Kulesi ise şehre tepeden bakacak bir konuma ya da bir yamaca dikilmişlerdir.[3][4] Yıldız Saat Kulesi gibi belli kompleks içerisinde yer alanlarla beraber Şişli Etfal Hastanesi Saat Kulesi gibi bir yapının parçası olan saat kuleleri de bulunmaktadır.[3][3] Bununla beraber Ali Çetinkaya Garı Saat Kulesi, Alsancak Garı Saat Kulesi, Ayvalık Saat Kulesi, Bergama Saat Kulesi, Gümüşhacıköy Saat Kulesi, Mersin Saat Kulesi, Merzifon Amerikan Koleji Saat Kulesi, Sivas Jandarma Kışlası Saat Kulesi, Şirinyer Amerikan Koleji Saat Kulesi ve Diyarbakır'daki Hamidiye Saatli Çeşmesi yükseldikleri yapıyla bağdaşık olan kulelerdendir.[3] Ayrıca Niğde Saat Kulesi, Sinop Saat Kulesi ve Zile Saat Kulesi tarihî kalelerin üzerinde yükselen saat kulesi örneklerindendir.[3] Eski bir fabrika bacasına saat eklenmesiyle oluşan Hacı Paşa Saat Kulesi ile minareye saat eklenmesiyle oluşan Tepsi Minare de daha sonra saat kulesine çevrilen kule örneklerindendir.[3] Ayrıca bir kule yapısı olmayan ancak bulunduğu binanın yüksek bir noktasında yer edinen Çiçek Pasajı Cephe Saati, Galatasaray Lisesi Çatı Saati, Haydarpaşa Garı Çatı Saati ve Sainte-Pulchérie Fransız Lisesi Çatı Saati de saat kulesi kapsamında değerlendirilmektedir.

Çoğu saat kulesi taştan imal edilmekle beraber Gerede Saat Kulesi ve Mudurnu Saat Kulesi örneklerindeki gibi ahşap malzemeden yapılan kuleler de bulunmaktadır.[3] Dolmabahçe Saat Kulesi, İstanbul Üniversitesi Saat Kuleleri ve İzmir Saat Kulesi gibi bazı kuleler estetik değerleriyle önemli yapıtlar olmakla beraber çoğu saat kulesi İslam mimarisinin genel karakteristiğine uygun olarak yüksek veya gösterişli olmalarına rağmen çoğunlukla çevreleriyle uyum içerisinde kalan yapılardır.[3]

İşlevsel açıdan ise saati göstermenin yanı sıra Samsun Saat Kulesi gibi yangın ve gözetleme kulesi olarak kullanılan saat kuleleri olduğu gibi Dolmabahçe Saat Kulesi örneğinde olduğu üzere barometre ve termometreleriyle hizmet veren saat kuleleri de bulunmaktadır.[3] Kayseri Saat Kulesi, Muğla Saat Kulesi, Tokat Saat Kulesi ayrıca muvakkithane olarak kullanılmakta, Çanakkale Saat Kulesi gibi birçok saat kulesi kaidesindeki çeşme ile aynı zamanda bu yönde hizmet vermekte; Göynük Saat Kulesi, Manisa Saat Kulesi ve Tepsi Minare ise kadranı olmaksızın yalnızca çalar sistemiyle çalışmaktadır.[3][3][2]

Günümüzde çok sayıda saat kulesi bulunmakla beraber kayda değer niteliğe sahip olan kule sayısı yüz yirmi altıdır. En çok saat kulesi bulunan şehir yirmi kule ile İstanbul ve ardından yedi kule ile İzmir'dir. Bölge olarak ise İç Anadolu Bölgesi en fazla saat kulesinin yer aldığı bölgedir.[3] Yüz yirmi altı kuleden yirmi üçü günümüzde ayakta değildir. On biri yıkıldıktan sonra aynı noktada yeni bir saat kulesi dikilmiş, Dördü ise farklı bir noktaya taşınmış ya da yıkıldıktan sonra farklı bir noktada yeniden inşa edilmiştir.

Türkiye'deki kulelerin mimarisi ve saat mekanizması[değiştir | kaynağı değiştir]

19. yüzyıl ve 20. yüzyıl başına tarihlenen saat kuleleri ve bunlar örnek alınarak yapılan daha yeni tarihli saat kuleleri genel olarak kaide, gövde ve köşk bölümlerinden oluşmaktadır.[3][2] Kaide bölümünde bir oda ve gövdeye çıkan merdiven, gövde bölümünde "Z" şeklinde ya da spiral şekilde köşke çıkan merdiven, köşkte ise saat mekanizması yer almaktadır.[3][2]

Saat mekanizmasının üzerinde küçük bir saat bulunmakta ve bu saat bir mille yukarı bağlanmaktadır.[2] Kadranda bulunan akrep ve yelkovanın hareketini sağlayan mil ayrıca varsa çanın tokmağını da çalıştırmaktadır.[2][2] Mekanizmanın çarkları arasındaki iki makaraya sarılı olan ve iki çelik halatın uçlarında bulunan ağırlıklar aşağı yukarı inip çıkarak saatin kurulması ve sağlıklı çalışmasını sağlamaktadır.[2][5] Birinci makaraya bağlı bulunan halat saatin çalışmasını sağlarken ikinci makaraya bağlı olan halat ve ağırlık ise tokmağın çana vurmasını sağlamaktadır.[2] Köşkün tepesinde yer alan çanın üzeri kubbe ya da külahla örtülüdür ve sesin uzaklara ulaşabilmesi amacıyla çanın etrafında açıklıklar yer almaktadır.[2]

Saatler her saat başı saat sayısı kadar ya da tek vuruş yapacak şekilde üretilmişlerdir.[2] Bazı saatler ise saat başlarının yanı sıra yarım saatlerde de çalmaktadır.[2] Bazılarında ise saat başı vuruşlar bir iki dakika ara ile tekrar edilmektedir.[2] Bu düzenin sürmesi içinse saatler özelliklerine göre on beş günde bir veya ayda bir kurulmaktadır.[2]

Ezani saate göre ayarlanan kule saatleri 1925 yılında çıkarılan Günün 24 Saate Taksimine Dair Kanun ile zevali saate uyarlanmıştır.[2][4] 1928 yılındaki Uluslararası Rakamların Kullanılmasına Dair Kanunla da kadranlardaki Doğu Arap rakamları ile ifade edilen saatler Arap rakamları ve Latin rakamları ile değiştirilmiş, kimi kadranlarda da hem eski hem de yeni rakamlar birlikte kullanılmaya başlanmıştır.[2]

Anahtar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kırmızı Yok oldu
Mavi Yıkıldıktan sonra aynı noktada yeniden dikildi
Yeşil Yıkıldıktan sonra farklı bir noktada yeniden dikildi ya da taşındı

Liste[değiştir | kaynağı değiştir]

# Ad Konum Yapılış Not Kaynak
1 Adapazarı Saat Kulesi Adapazarı, Sakarya 1882 [2]
2 Akçakoca Saat Kulesi Akçakoca, Düzce 1954 [3]
3 Akdeniz Üniversitesi Olbia Kültür Merkezi Saat Kulesi Konyaaltı, Antalya 1999 [3][6][7]
4 Alaca Saat Kulesi Alaca, Çorum 2001 [3][1]
5 Ali Çetinkaya Garı Saat Kulesi Merkez, Afyonkarahisar 1939 [3][8]
6 Alsancak Garı Saat Kulesi Konak, İzmir 1890 [not 1] [3][9][10]
7 Altınoluk Merkez Camii Saat Kulesi Edremit, Balıkesir 1885 [not 2] [2][2]
8 Amasya Saat Kulesi Merkez, Amasya 2002 [not 3] [3][2][1][11]
9 Ankara Saat Kulesi Altındağ, Ankara 1884 [3][2][1][12]
10 Antalya Saat Kulesi Muratpaşa, Antalya Bilinmiyor [not 4] [3][2][1][13]
11 Atatürk Orman Çiftliği Müdüriyet Binası Saat Kulesi Yenimahalle, Ankara 1926 [2]
12 Aya Fotini Kilisesi Saat Kulesi Konak, İzmir 1892 [not 5] [3][2][1][14]
13 Ayios Konstantinos ve Ayia Eleni Kilisesi Saat Kulesi Beyoğlu, İstanbul 1861 [3]
14 Ayvalık Saat Kulesi Ayvalık, Balıkesir 1870 [3][2][1][15]
15 Bahadın Saat Kulesi Sorgun, Yozgat Bilinmiyor [2]
16 Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Saat Kulesi Bakırköy, İstanbul 1914 [not 6] [3][2][16]
17 Balıkesir Saat Kulesi Karesi, Balıkesir 1901 [not 7] [3][2][1][17][18]
18 Balıklı Rum Hastanesi Saat Kulesi Zeytinburnu, İstanbul 1893 [19]
19 Bartın Saat Kulesi Merkez, Bartın Bilinmiyor [2]
20 Batman Saat Kulesi Merkez, Batman 2003 [3][20]
21 Bayburt Saat Kulesi Merkez, Bayburt 1924 [3][2][1][21][22]
22 Bayramyeri Saat Kulesi Konak, İzmir 1955 [3][23]
23 Bergama Saat Kulesi Bergama, İzmir 1865 [3][2][1]
24 Beypazarı Saat Kulesi Beypazarı, Ankara 1920 [not 8] [2]
25 Bilecik Saat Kulesi Merkez, Bilecik 1907 [3][2][1][24][25]
26 Boğaziçi Üniversitesi Albert Long Hall Kültür Merkezi Cephe Saati Beşiktaş, İstanbul 1892 [not 9] [3][2][19]
27 Bolu Saat Kulesi Merkez, Bolu 1989 [not 10] [3][2][1]
28 Borsa Kavşağı Saat Kulesi Merkez, Nevşehir 1987 [2]
29 Boyabat Saat Kulesi Boyabat, Sinop 1983 [not 11] [2][1][26][27]
30 Bozcaada Saat Kulesi Bozcaada, Çanakkale 1867 [not 12] [3][2]
31 Burdur Saat Kulesi Merkez, Burdur 1937 [not 13] [3][2][1][12][22]
32 Büyük Saat Seyhan, Adana 1882 [3][2][1][28][29]
33 Büyükada Saat Kulesi Adalar, İstanbul 1923 [not 14] [3][2][1]
34 Çanakkale Saat Kulesi Merkez, Çanakkale 1896 [3][2][1][25][30]
35 Çankırı Saat Kulesi Merkez, Çankırı 1901 [not 15] [3][2][1][31]
36 Çatalca Hükûmet Konağı Saat Kulesi Çatalca, İstanbul Bilinmiyor [not 16] [2][32]
37 Çelebi Mehmet Medresesi Saat Kulesi Merzifon, Amasya 1866 [33][34]
38 Çerikli Saat Kulesi Delice, Kırıkkale 1991 [3][2][1]
39 Çınarcık Saat Kulesi Çınarcık, Yalova 2005 [3][35]
40 Çiçek Pasajı Cephe Saati Beyoğlu, İstanbul 1876 [3][19]
41 Çorum Saat Kulesi Merkez, Çorum 1894 [not 17] [3][2][1][36][37][38]
42 Dolmabahçe Saat Kulesi Beşiktaş, İstanbul 1894 [3][2][1][39]
43 Düzce Saat Kulesi Merkez, Düzce 2009 [not 18] [3]
44 Edirne Saat Kulesi Merkez, Edirne 1886 [not 19] [3][2][1]
45 Erbaa Saat Kulesi Erbaa, Tokat 1902 [2]
46 Erzincan Askerî Ortaokulu Saat Kulesi Merkez, Erzincan 1892 [not 20] [3][2][1]
47 Erzincan Dördüncü Ordu Evrak Mahzeni Saat Kulesi Merkez, Erzincan 1892 [not 21] [2][1]
48 Esenli Saat Kulesi Merkez, Yozgat 1994 [2]
49 Eskişehir Saat Kulesi Odunpazarı, Eskişehir Bilinmiyor [not 22] [2][40]
50 Fuar Saat Kulesi Konak, İzmir 1938 [41]
51 Galatasaray Lisesi Çatı Saati Beyoğlu, İstanbul 1908 [not 23] [3]
52 Gelibolu Saat Kulesi Gelibolu, Çanakkale 1901 [not 24] [3][2][1]
53 Gerede Saat Kulesi Gerede, Bolu 1882 [3][2][1][38]
54 Gerze Saat Kulesi Gerze, Sinop Bilinmiyor [not 25] [2][1][26][42]
55 Göynük Saat Kulesi Göynük, Bolu 1923 [3][2][1][38]
56 Gümüşhacıköy Saat Kulesi Gümüşhacıköy, Amasya 2009 [not 26] [3][2][1][22][33]
57 Hacı Paşa Saat Kulesi Silifke, Mersin 2007 [not 27] [3]
58 Hamidiye Saatli Çeşmesi Yenişehir, Diyarbakır Bilinmiyor [not 28] [3][2][1][43]
59 Hamidiye Saatli Çeşmesi Merkez, Yozgat 1901 [not 29] [3][2][1][44]
60 Havza Saat Kulesi Havza, Samsun Bilinmiyor [not 30] [3][2][1][26][45]
61 Haydarpaşa Garı Çatı Saati Kadıköy, İstanbul 1908 [3]
62 İskenderun Adalet Sarayı Saat Kulesi İskenderun, Hatay 1925 [3][2][1]
63 İstanbul Üniversitesi Saat Kuleleri Fatih, İstanbul 1865 [3]
64 İzmir Saat Kulesi Konak, İzmir 1901 [3][2][1][46]
65 İzmit Saat Kulesi İzmit, Kocaeli 1903 [3][2][1]
66 Karabük Saat Kulesi Merkez, Karabük 1987 [2][1]
67 Karaman Saat Kulesi Merkez, Karaman 2009 [3]
68 Kars Halk Eğitim Merkezi Saat Kulesi Merkez, Kars 2003 [3]
69 Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kasımpaşa Binası Saat Kulesi Beyoğlu, İstanbul Bilinmiyor [not 31] [3][2][1]
70 Kastamonu Kumandanlık Binası Saat Kulesi Merkez, Kastamonu Bilinmiyor [not 32] [2][1]
71 Kastamonu Saat Kulesi Merkez, Kastamonu 1885 [3][2][1][25][47]
72 Kayseri Saat Kulesi Melikgazi, Kayseri 1907 [3][2][1][38]
73 Kemer Saat Kulesi Kemer, Antalya 2006 [3]
74 Konya Saat Kulesi Karatay, Konya 1872 [not 33] [2][1][12][48]
75 Kumkapı Saat Kulesi Fatih, İstanbul Bilinmiyor [not 34] [2]
76 Kurtalan Saat Kulesi Kurtalan, Siirt 1999 [3][49]
77 Kuşadası Saat Kulesi Kuşadası, Aydın 1996 [3][50]
78 Küre Saat Kulesi Küre, Kastamonu Bilinmiyor [not 35] [2]
79 Kütahya Saat Kulesi Merkez, Kütahya 2006 [not 36] [3][2][1]
80 Ladik Saat Kulesi Ladik, Samsun 1889 [3][2][1][22]
81 Maden Saat Kulesi Maden, Elâzığ 1898 [3][2][51][52]
82 Manisa Saat Kulesi Şehzadeler, Manisa 1975 [not 37] [3][2][1][53]
83 Mardin Saat Kulesi Artuklu, Mardin 2003 [not 38] [3]
84 Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Saat Kuleleri Kadıköy, İstanbul 1900 [3][2]
85 Mecitözü Saat Kulesi Mecitözü, Çorum 1899 [2][1]
86 Mehmet Akif Ersoy Müze Evi Saat Kulesi Altındağ, Ankara 2008 [3][54]
87 Mersin Saat Kulesi Akdeniz, Mersin 1898 [not 39] [3][2][1]
88 Merzifon Amerikan Koleji Saat Kulesi Merzifon, Amasya 1919 [3][2][1][33]
89 Merzifon Saat Kulesi Merzifon, Amasya 1866 [3][2][1][25][55]
90 Mudurnu Saat Kulesi Mudurnu, Bolu 1964 [not 40] [3][2][22][56]
91 Muğla Saat Kulesi Menteşe, Muğla 1885 [3][2][1][57]
92 Niğde Saat Kulesi Merkez, Niğde 1866 [3][2][1][38]
93 Ondokuzmayıs Saat Kulesi Ondokuzmayıs, Samsun 1987 [2]
94 Osmaniye Saat Kulesi Merkez, Osmaniye 1999 [2]
95 Panayia Evangelistria Kilisesi Saat Kulesi Beyoğlu, İstanbul 1893 [3][19][58]
96 Safranbolu Saat Kulesi Safranbolu, Karabük 1797 [3][2][1][25][59]
97 Sainte-Pulchérie Fransız Lisesi Çatı Saati Beyoğlu, İstanbul 1890 [3]
98 Samsun Saat Kulesi İlkadım, Samsun 2001 [not 41] [3][2][1]
99 Siirt Saat Kulesi Merkez, Siirt 1975 [not 42] [3][2][1][22]
100 Sinop Saat Kulesi Merkez, Sinop 1901 [3][2][1]
101 Sirkeci Garı Saat Kuleleri Fatih, İstanbul 1890 [3][2][1][60]
102 Sivas Saat Kulesi Merkez, Sivas 1803 [not 43] [2][1][61][62][63]
103 Sivas Jandarma Kışlası Saat kulesi Merkez, Sivas 1908 [2]
104 Sivrihisar Saat Kulesi Sivrihisar, Eskişehir 1900 [3][2][1][64][65]
105 Sungurlu Saat Kulesi Sungurlu, Çorum 1891 [not 44] [3][2][1][38]
106 Şanlıurfa Saat Kulesi Eyyübiye, Şanlıurfa Bilinmiyor [not 45] [3][2][1][66]
107 Şefaatli Saat Kulesi Şefaatli, Yozgat 1986 [3][1]
108 Şehitler Saat Kulesi Niksar, Tokat 2008 [3][67]
109 Şirinyer Amerikan Koleji Saat Kulesi Buca, İzmir 1912 [3][2][1][68]
110 Şişli Etfal Hastanesi Saat Kulesi Şişli, İstanbul 1907 [3][2][69][70]
111 Tarsus Saat Kulesi Tarsus, Mersin 1893 [3][2][1][38]
112 Tekirdağ Saat Kulesi Süleymanpaşa, Tekirdağ Bilinmiyor [not 46] [2][1]
113 Tepsi Minare Yakutiye, Erzurum Bilinmiyor [not 47] [3][2][1][12][38][71]
114 Tokat Saat Kulesi Merkez, Tokat 1902 [3][2][1][38]
115 Tophane Saat Kulesi Beyoğlu, İstanbul 1849 [3][2][1][72]
116 Tophane Saat Kulesi Osmangazi, Bursa 1905 [3][2][1]
117 Trabzon Saat Kulesi Ortahisar, Trabzon 1863 [not 48] [3][2]
118 Turgutlu Saat Kulesi Turgutlu, Manisa Bilinmiyor [not 49] [3]
119 Ürgüp Saat Kulesi Ürgüp, Nevşehir 2006 [3]
120 Vezirköprü Saat Kulesi Vezirköprü, Samsun 1959 [not 50] [3][2][1][22]
121 Yenişehir Saat Kulesi Yenişehir, Bursa 1936 [not 51] [3][2][1][38]
122 Yerköy Saat Kulesi Yerköy, Yozgat 1986 [2][1]
123 Yeşilli Saat Kulesi Yeşilli, Mardin Bilinmiyor [not 52] [3][43]
124 Yıldız Saat Kulesi Beşiktaş, İstanbul 1890 [3][2][1]
125 Yozgat Saat Kulesi Merkez, Yozgat 1908 [not 53] [3][2][1][22]
126 Yüreğir Saat Kulesi Yüreğir, Adana 2008 [3]
127 Zile Saat Kulesi Zile, Tokat 1875 [not 54] [3][2][1][22]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Kuledeki saatin yapılış yılı 1890 olup kulenin de bu yılda inşa edildiği tahmin edilmektedir.
  2. ^ Altınoluk'un eski yerleşim biriminde dikilen saat kulesi zamanla yok olmuştur.
  3. ^ 1865'te yapılan orijinal kule 1938 yılındaki deprem sırasında zarar görmesi üzerine 1940 yılında yıkılmış, mevcut yapı orijinaline sadık kalınarak 2002 yılında inşa edilmiştir.
  4. ^ II. Abdülhamid'in tahta çıkışının 25. yıldönümünde yapıldığı düşünülen ve 19. yüzyıla tarihlenen saat kulesinin tam yapım tarihi belli değildir.
  5. ^ 1793 yılında inşa edilen kilisenin çan kulesine monte edilen saatler ile oluşturulan kule ve kilise günümüzde ayakta değildir. Günümüzde aynı adla faaliyet gösteren kilise daha yeni bir yapıdır.
  6. ^ Kule, 1999 Gölcük depremi sonrası toprak altında kalmıştır.
  7. ^ 1827'de yapılan orijinal kule 1897 yılındaki deprem sırasında yıkılmış, mevcut yapı 1901 yılında inşa edilmiştir.
  8. ^ Sulu Han'ın girişine dikilen saat kulesi zamanla yok olmuştur.
  9. ^ Saat kulesi, 1862'de inşa edilen binanın cephesine 1892 yılında eklenen saat ile oluşmuştur.
  10. ^ Tam tarihi bilinememekle birlikte hisarın batı ucunda 1810 yılından önce yapılan orijinal kule yıkılmış ve mevcut kule 1989 yılında Yıldırım Bayezid Camii yanındaki park içerisine dikilmiştir.
  11. ^ Boyabat Belediyesi, Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü ve Sinop İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü arşivlerinde kuleye dair hiçbir bilgi bulunmamakla birlikte sivil kaynaklarda 1982 ile 1983 yılları arasında inşa edildiği bilgisi yer almaktadır.
  12. ^ Saat kulesi, Meryem Ana Kilisesinin çan kulesine saat eklenmesiyle oluşmuştur.
  13. ^ 1830 ya da 1836'da yapılan orijinal kule 1914 yılındaki deprem sırasında yıkılmış, mevcut yapı 1937 yılında inşa edilmiştir.
  14. ^ Meltem Cansever kulenin 1923 yılında dikildiğini belirtirken, Hakkı Acun 1912 yılında Bostancı İskelesi ile birlikte dikildiği tahmininde bulunmaktadır.
  15. ^ Kulenin bulunduğu noktadaki ilk saat kulesi 1869 yılında yapılmış, 1901 yılında dikilen mevcut saat kulesi ise 1948 yılında bugün bulunduğu noktaya taşınmıştır. İlk saat kulesinin akıbeti belirsizdir.
  16. ^ Günümüzde ilçe jandarma komutanlığı olarak kullanılan hükûmet konağının yapılış yılı 1823 olup 1940 yılında hükûmet konağı olarak kullanılmaya başlanmasıyla birlikte kulenin yapıya eklendiği düşünülmektedir.
  17. ^ Kule, Çorum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile Meltem Cansever'e göre 1894, Hakkı Acun'a göre 1896 yılında yapılmıştır.
  18. ^ 1901'de Cedidiye Caddesi yakınlarına dikilen orijinal kule 1925 yılındaki yangın sırasında yok olmuş, mevcut yapı 2009 yılında Anıtpark Meydanı'nda inşa edilmiştir.
  19. ^ Roma İmparatoru Hadrianus döneminde inşa edilen Edirne Kalesi'nin Makedonya burcu üzerine 1886 yılında inşa edilen kule bir yangın sonrası büyük hasar görmüş, Aralık 1893'te aynı noktada yeniden bir kule yapımına başlanmış, 6 Temmuz 1953 tarihinde harap durumda olması nedeniyle yıkım kararı alınarak yıkılmıştır. Kule kaidesi dışında mevcut değildir.
  20. ^ Kule 1939 ya da 1940 depremi ile yok olmuştur.
  21. ^ Kule 1939 yılında yok olmuştur.
  22. ^ Tam yapılış tarihi bilinmemekle birlikte 19. yüzyılın sonu, 20. yüzyılın başına tarihlenen kulenin üst kısmı 1928 depremi ile yıkılmış, daha sonraki yıllarda gerçekleştirilen Kurşunlu Camii restorasyonu sırasında harap haldeki kule tamamen yok edilmiş ve 1940'lı yıllarda kervansaray yakınlarındaki imaretin bacası yükseltilerek saat kulesi buraya aktarılmıştır.
  23. ^ 1870 yılındaki yangın sırasında hasar gören binanın yenilenmesi 1908 yılında tamamlanmıştır ve saatin de bu yenileme çalışmaları sırasında eklendiği düşünülmektedir.
  24. ^ Kulenin Çanakkale Savaşı sırasında yıkıldığı tahmin edilmektedir.
  25. ^ Gerze Belediyesi, Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü ve Sinop İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü arşivlerinde kuleye dair hiçbir bilgi bulunmamakla birlikte 1980 ile 1981 yılları arasında inşa edildiği tahmin edilmektedir. Günümüzde ayakta olmayan kulenin bulunduğu noktada Gerze horozu maketi bulunmaktadır.
  26. ^ 1900'de yapılan orijinal kulenin 1943 yılındaki deprem sırasında yıkılmasının ardından 1948'de aynı yerde ahşap bir kule daha inşa edilmiş, 1971'de bu kule yıkılarak bir kule daha inşa edilmişse de bu kule de yıkılmış ve 2009 yılında günümüzdeki kule dikilmiştir.
  27. ^ 1896'da Hacı Paşa Un Fabrikası bacası olarak inşa edilen yapı 2007 yılında restore edilerek saat kulesi haline getirilmiştir.
  28. ^ II. Abdülhamid'in tahta çıkışının 25. yıldönümü şerefine 1900 yılında Hamidiye Sanayi Mektebi ile birlikte yapıldığı düşünülse de tam yapım tarihi belli değildir. Cumhuriyetin ilk yıllarında yıkıldığı tahmin edilmektedir.
  29. ^ Kule, Meltem Cansever'e göre 1899, Yozgat İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne göre 1900, Hakkı Acun'a göre 1901 yılında yapılmıştır.
  30. ^ Samsun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü arşivlerinde kuleye dair hiçbir bilgi olmadığından dolayı yapılış ve yıkılış tarihleri bilinmemektedir.
  31. ^ Binanın 1838 yılında tamamlandığı, orijinal saatin 1859 yılında üretildiği bilinse de kulenin tam yapılış tarihi belli değildir.
  32. ^ II. Abdülhamid'in tahta çıkışının 25. yıldönümünde yapıldığı düşünülse de tam yapım tarihi belli değildir.
  33. ^ Bizans İmparatorluğu döneminde şapel olarak inşa edilen ancak daha sonra mescide çevrilen yapının saat kulesi olarak yenilenmesi ile oluşturulmuş, 1921 yılında yıkılmıştır.
  34. ^ II. Abdülhamid'in tahta çıkışının 25. yıldönümünde yapıldığı düşünülse de tam yapım tarihi ve yok oluş tarihi belli değildir.
  35. ^ Kule 1886 yılındaki yangın sonucunda yok olmuştur.
  36. ^ 1880'lerde yapılan orijinal kule 1970'lerin başında yıkılmış, mevcut yapı orijinaline sadık kalınarak 2005 ve 2006 yıllarında inşa edilmiştir.
  37. ^ 1366'da tamamlanan Manisa Ulu Camii'nin kuzey kapı çıkıntısı üzerine 1672'de eklenen saat ile oluşan orijinal kule altmış yıl kadar sonra yıkılmış, mevcut yapı 1975 yılında caminin taç kapısı önüne inşa edilmiştir.
  38. ^ 1902'de yapılan orijinal kule 1930 yılındaki yol çalışmaları kapsamında yıkılmış, mevcut yapı orijinaline sadık kalınarak 2003 yılında inşa edilmiştir.
  39. ^ Saat kulesi, Sent Antuan Latin Katolik Kilisesinin çan kulesine saat eklenmesiyle oluşmuştur.
  40. ^ 1891'de yapılan orijinal kule 1900 yılındaki yangın sırasında yok olmuş, 1905 yılında aynı noktada bir kule daha inşa edilse de bu kule de 1964'te meydana gelen bir yangın sırasında büyük hasar görmüş ve aynı yıl onarılmıştır.
  41. ^ 1886'da yapılan orijinal kule 1944 yılındaki deprem sırasında yıkılmış, 1977 yılında aynı noktada bir kule daha inşa edilse de bu kule de yıkılmış ve mevcut yapı yapının orijinaline sadık kalınarak 2001 yılında inşa edilmiştir.
  42. ^ 1905'te yapılan orijinal kule yıkılarak yerine 1975 yılında mevcut yapı inşa edilmiştir.
  43. ^ Kule, Sivas Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü tescil bilgileri ve İbrahim Olcaytu'ya göre 1803, Ömer Demirel'e göre 1814 yılında yapılmıştır. 1944 yılında yıkılmıştır.
  44. ^ Meltem Cansever kulenin 1891 ya da 1892 yılında dikildiğini belirtirken, Hakkı Acun 1891 yılında dikildiğini belirtmektedir.
  45. ^ Saat kulesi, 1175'te tamamlanan Şanlıurfa Ulu Camii'nin minaresine 1927-1945 arası bir dönemde eklenen saat ile oluşmuştur.
  46. ^ Tam yapılış tarihi bilinmemekle birlikte 19. yüzyılın sonunda inşa edildiği tahmin edilmektedir. 1912 yılında yıkılmıştır.
  47. ^ Saatin yer aldığı minare yapısı 1124 ve 1132 yılları arasında tamamlanmışsa da tam tarihi bilinmemekle birlikte 1843 yılından önce saat kulesi olarak kullanılmaya başlanmıştır.
  48. ^ Saat kulesi, Ayos Grigoryos Kilisesinin çan kulesine saat eklenmesiyle oluşmuştur. 1940'lı yıllarda yıkılmıştır.
  49. ^ Tam yapılış tarihi bilinmemekle birlikte 2000'li yılların başında inşa edildiği bilinmektedir.
  50. ^ 1908'de yapılan orijinal kulenin 1943 yılındaki deprem sırasında büyük oranda zarar görmesi üzerine orijinaline sadık kalınarak 1959 yılında restore edilmiştir.
  51. ^ 1906'da yapılan orijinal kulenin Yunan İşgali sırasında büyük oranda zarar görmesi üzerine 1936 yılında inşa edilmiştir.
  52. ^ Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü arşivlerinde kuleye dair hiçbir bilgi olmadığından dolayı yapılış tarihi bilinmemektedir.
  53. ^ Kimi kaynaklara göre 1897 yılında inşa edilmiştir.
  54. ^ Saat kulesi, 1336'da inşa edilen minareye 1875 yılında eklenen saat ile oluşmuştur.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av aw ax ay az ba bb bc bd be bf bg bh bi bj bk bl bm bn bo bp bq br bs bt bu bv Acun 1994.
  2. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av aw ax ay az ba bb bc bd be bf bg bh bi bj bk bl bm bn bo bp bq br bs bt bu bv bw bx by bz ca cb cc cd ce cf cg ch ci cj ck cl cm cn co cp cq cr cs ct cu cv cw cx cy cz da db dc dd de df dg dh di Acun 2011.
  3. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av aw ax ay az ba bb bc bd be bf bg bh bi bj bk bl bm bn bo bp bq br bs bt bu bv bw bx by bz ca cb cc cd ce cf cg ch ci cj ck cl cm cn co cp cq cr cs ct cu cv cw cx cy cz da db dc dd de df dg dh di dj dk dl dm dn do dp Cansever 2009.
  4. ^ a b Halaç, Hicran Hanım; Özdemir İlhan, Sibel (Ekim 2014). "Kentsel Simge Olarak Saat Kuleleri: II. Abdülhamid Han Dönemi Saat Kulelerinin İstanbul Dışı Türkiye Coğrafyasında Dağılımları ve Bir Tipoloji Denemesi". NWSA: Humanities. E-Journal of New World Sciences Academy. 9 (4), s. 190-200. doi:10.12739/NWSA.2014.9.4.4C0189. ISSN 1308-7320. 25 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2015. 
  5. ^ Meyer, Wolfgang (1971). Topkapı Sarayı Müzesindeki Saatlerin Kataloğu. İstanbul: Ümit Basımevi. 
  6. ^ "Akdeniz Üniversitesi Olbia Sosyal Özeği". arkiv.com.tr. 23 Haziran 2008. 7 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2015. 
  7. ^ "Ağa Han Ödülü, Olbia Kültür Merkezi'ne". hurriyet.com.tr. 6 Kasım 2001. 7 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2015. 
  8. ^ Erkan, İlker; Haştemoğlu, Hasan Şehmuz (Kasım-Aralık 2013). "Anadolu'da Modern Bir İstasyon Binası: Ali Çetinkaya İstasyonu". Mimarlık. Mimarlar Odası, 374. 
  9. ^ Levi, Eti Akyüz (Kasım-Aralık 2009). "Alsancak Garı: 150 yıldır uzakları yakın kılıyor". İzmir Kültür ve Turizm. Renkli Kalem, 2, s. 102-108. 
  10. ^ "İzmir'in simgesi Konak saat kulesi ama..." yeniasir.com.tr. 1 Kasım 2011. 7 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2015. 
  11. ^ "Tarihi Amasya saat kulesi onarılacak". ntv.com.tr. 31 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mayıs 2015. 
  12. ^ a b c d Güçlü, Muhammet (Ekim-Aralık 2013). "Antalya Saat Kulesi'nin İnşası". Taç. Türkiye Anıt Çevre Turizm Değerlerini Koruma Vakfı, 1, s. 38-41. 
  13. ^ Gül, Melike (21 Ağustos 2015). "Antalya İli Muratpaşa İlçesi Kaleiçi Saat Kulesi". Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü (E-posta). e-Dilekçe numarası 79545921/07.002.305. 24 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  14. ^ "AYA FOTİNİ KİLİSESİ". izmirkulturturizm.gov.tr. 7 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2015. 
  15. ^ Aktürk, Belkıs Kamut (9 Kasım 2013). "Ayvalık'ın En Yüksek Yapısı Saatli Camii". star.com.tr. 7 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2015. 
  16. ^ Aydın, Şakir (24 Ekim 2009). "Kulelerde zaman artık işlemiyor". milliyet.com.tr. 7 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2015. 
  17. ^ "SAAT KULESİ". balikesir.bel.tr. 7 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2015. 
  18. ^ "Balıkesir'deki Koca Saat 186 yıldır çalışıyor". milliyet.com.tr. 21 Temmuz 2013. 7 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2015. 
  19. ^ a b c d "İmparatorluğun Başkentinde Değişimin Sembolü Olarak Kule, Cephe ve Meydan Saatleri". I. Türkiye Lisansüstü Çalışmaları Kongresi Bildirileri Kitabı (PDF). İstanbul: İlmi Etüdler Derneği. 2013. s. 143-150. ISBN 9786058646605. 31 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2015. 
  20. ^ Aksin, Aziz (7 Eylül 2015). "Batman Saat Kulesi bilgi edinme başvurusu". Batman Belediyesi Yazı İşleri Müdürlüğü Bilgi Edinme Bürosu (E-posta). e-Dilekçe numarası 23280014-622.01/87. 8 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  21. ^ "Saat Kulesi - Bayburt". kulturportali.gov.tr. 7 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2015. 
  22. ^ a b c d e f g h i Avcı, Alattin (19 Temmuz 2013). "Yangında yok olan kuleyi mahkumlar yeniden yaptı". yeniasir.com.tr. 7 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2015. 
  23. ^ Çilingir, Hasan (26 Ekim 2013). "İzmir'de 5 saat kulesi". zaman.com.tr. 7 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2015. 
  24. ^ Toroslu, M. Vefa (4 Eylül 2007). "Zamanın Bekçileri: Saat Kuleleri". arkitera.com. 7 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2015. 
  25. ^ a b c d e Avcı, Alattin (17 Temmuz 2013). "Sadece saati için 10 bin altın harcandı". yeniasir.com.tr. 7 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2015. 
  26. ^ a b c "Boyabat, Gerze ve Havza saat kuleleri bilgi edinme başvurusu". Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü (E-posta). 24 Ağustos 2015. 24 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  27. ^ Çakıcı, Şefik (2 Eylül 2015). "Boyabat Saat Kulesi bilgi edinme başvurusu". Boyabat Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü (E-posta). e-Dilekçe numarası 41864127/833. 11 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  28. ^ "Turizm". seyhan.gov.tr. 21 Nisan 2014. 10 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2015. 
  29. ^ "Büyük Saat Kulesi - Adana". kulturportali.gov.tr. 26 Mart 2013. 10 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2015. 
  30. ^ "Tarihi Miras". canakkale.com.tr. 10 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2015. 
  31. ^ "Saat Kulesi - Çankırı". kulturportali.gov.tr. 27 Aralık 2012. 10 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2015. 
  32. ^ "Çatalca Hükûmet Konağı Saat Kulesi bilgi edinme başvurusu". İstanbul 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü (E-posta). 26 Ağustos 2015. 26 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  33. ^ a b c Çerkez, Murat (Sonbahar 2010). "Amasya Saat Kuleleri". EKEV Akademi. Erzurum Kültür Eğitim Vakfı, 45, s. 325-338. ISSN 2148-0710. 
  34. ^ "Çelebi Mehmed Medresesi (Merzifon)". amasya.bel.tr. 18 Mart 2015. 17 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2015. 
  35. ^ "Atatürk Heykeli Gitti, Saat Kulesi Geldi". yalovamiz.com. 11 Temmuz 2005. 10 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2015. 
  36. ^ "Kuleler-Kaleler". corumkulturturizm.gov.tr. 10 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2015. 
  37. ^ "Çorum Saat Kulesi". ctso.org.tr. 10 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2015. 
  38. ^ a b c d e f g h i j Avcı, Alattin (18 Temmuz 2013). "Milli Mücadele'nin simgesi". yeniasir.com.tr. 7 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2015. 
  39. ^ Dursun, Mutlu (Ocak 2015). "İSTANBUL'UN KULELERİ". skylife.com. 10 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2015. 
  40. ^ Koca, Sinan (16 Eylül 2015). "Eskişehir İli Odunpazarı İlçesi Paşa Mahallesi Kurşunlu Külliyesi Saat Kulesi". Eskişehir Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü (E-posta). e-Dilekçe numarası 42244183-165.02.04 [26.00.30]-2941. 20 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  41. ^ "Kültürpark'ın simgesi: Fuar Saat Kulesi". Ege Meclisi. 17 Nisan 2016. Erişim tarihi: 20 Eylül 2018. 
  42. ^ Belovacıklı, Osman (9 Eylül 2015). "Gerze Saat Kulesi bilgi edinme başvurusu". Gerze Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü (E-posta). e-Dilekçe numarası 79110302/010.99-6347. 11 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  43. ^ a b "Hamidiye Saatli Çeşmesi bilgi edinme başvurusu". Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü (E-posta). 25 Ağustos 2015. 25 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  44. ^ "HAMİDİYE SAATLİ ÇEŞMESİ". yozgatkulturturizm.gov.tr. 10 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2015. 
  45. ^ "Havza Saat Kulesi bilgi edinme başvurusu". Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü (E-posta). 24 Ağustos 2015. 24 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  46. ^ "Saat Kulesi". izmir.bel.tr. 10 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2015. 
  47. ^ "129 yıldır Kastamonu'da sürgün saat!". milliyet.com.tr. 9 Mayıs 2014. 10 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2015. 
  48. ^ Eyice, Semavi (1994). "Eflâtun Mescidi". İslâm Ansiklopedisi. 10. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı. s. 477. 
  49. ^ "Kurtalan saat kulesine kavuşuyor". porttakal.com. 19 Mart 1999. 16 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2015. 
  50. ^ Boz, Erol (3 Eylül 2015). "Kuşadası Saat Kulesi bilgi edinme başvurusu". Kuşadası Belediyesi Emlak ve İstimlak Müdürlüğü (E-posta). e-Dilekçe numarası 94602828/769.01/505. 3 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  51. ^ "Tarihi Saat Kulesi ve Hükümet Konağı". maden.gov.tr. 10 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2015. 
  52. ^ "116 yıllık saat kulesi yıkılmak üzere". zaman.com.tr. 15 Temmuz 2014. 10 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2015. 
  53. ^ "Ulu Camii ve Külliyesi (Manisa-Merkez)". manisakulturturizm.gov.tr. 17 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2015. 
  54. ^ "Mehmet Akif Ersoy Müze Evi Saat Kulesi bilgi edinme başvurusu". Altındağ Belediyesi (E-posta). e-Bilgi Edinme numarası 2011042773. 24 Ağustos 2015. 24 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  55. ^ "Tarihin tanığı saat kuleleri". zaman.com.tr. 11 Aralık 2011. 10 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2015. 
  56. ^ "MUDURNU SAAT KULESİ". mudurnuhaber.com. 7 Aralık 2010. 10 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2015. 
  57. ^ Tokuç, Kazım (20 Eylül 2007). "Restorasyon ayıbı bezlerle kapatıldı". arkitera.com. 10 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2015. 
  58. ^ Günel, İbrahim (20 Temmuz 2005). "Kilisenin çanları çalındı". radikal.com.tr. 10 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2015. 
  59. ^ "Safranbolu'da Turizm". safranbolu.bel.tr. 10 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2015. 
  60. ^ "Sirkeci Garı yandan çarklı". arkitera.com. 10 Mart 2003. 10 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2015. 
  61. ^ "Sivas Kalesi Saat Kulesi". sivaskulturenvanteri.com. 21 Temmuz 2015. 19 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2015. 
  62. ^ Demirel, Ömer (2006). Osmanlılar Dönemi Sivas Şehri. Sivas: Sivas İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yayınları. s. 39. ISBN 9755857060. OCLC 608213482. 
  63. ^ "Sivas Saat Kulesi bilgi edinme başvurusu". Sivas Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü (E-posta). 2 Eylül 2015. 2 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  64. ^ Altınsapan, Erol; Gerengi, Ali (2007). "Zamanın Tanıklarından Bir Örnek: Sivrihisar Saat Kulesi". Anadolu Sanat. Anadolu Üniversitesi, 18, s. 10. 
  65. ^ "Sivrihisar Saat Kulesi". asirproje.com.tr. 21 Mayıs 2010. 10 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2015. 
  66. ^ "ULU CAMİİ". sanliurfa.bel.tr. 10 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2015. 
  67. ^ "Niksar'da Şehitler Saat Kulesi". haberler.com. 10 Ocak 2008. 2 Haziran 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2015. 
  68. ^ "CUMHURİYET DÖNEMİ". kultur.gov.tr. 29 Eylül 2010. 7 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2015. 
  69. ^ Öcek, Tuğba (10 Mayıs 2014). "Saat kuleleri de zamana yenik düştü!". zaman.com.tr. 7 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2015. 
  70. ^ "Tarihi 'Etfal Saat Kulesi' ihya ediliyor…". ibb.gov.tr. 14 Aralık 2007. 16 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2015. 
  71. ^ "Saat Kulesi - Erzurum". kulturportali.gov.tr. 24 Haziran 2014. 18 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2015. 
  72. ^ "Erdoğan da yakından ilgileniyor". ntv.com.tr. 17 Şubat 2010. 10 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2015. 
Genel
  • Acun, Hakkı (1994), Anadolu Saat Kuleleri, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, ISBN 9751606306 
  • Acun, Hakkı (2011), Osmanlı İmparatorluğu Saat Kuleleri, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, ISBN 9789751623706 
  • Cansever, Meltem (Haziran 2009), Türkiye'nin Kültür Mirası 100 Saat Kulesi, İstanbul: NTV Yayınları, ISBN 9786055813239