Türkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninist

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Türkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninist
KısaltmaTKP/ML
Genel sekreter1. İbrahim Kaypakkaya[1]
2. Süleyman Cihan[2]
3. Kazım Çelik[3]
4. Mehmet Demirdağ[4]
5.[not 1]
Kurucuİbrahim Kaypakkaya
Slogan(lar)Yaşasın Partimiz TKP/ML, Halk Ordusu TİKKO, TMLGB, İbo, Haydar, Zülfikar, Namludadır İktidar
Kuruluş tarihi24 Nisan 1972
Bölünme
ÖnceliTürkiye Komünist Partisi (Mustafa Suphi dönemi)
Türkiye İhtilalci İşçi Köylü Partisi
Gazete(ler)
  • Komünist (dergi)
  • İşçi-Köylü Kurtuluşu (gazete)
Gençlik koluTürkiye Marksist-Leninist Gençlik Birliği
Askeri kolTürkiye İşçi Köylü Kurtuluş Ordusu
İdeoloji
Siyasi pozisyonAşırı sol
Ulusal üyelikHalkların Birleşik Devrim Hareketi (eskiden)[5][6]
Uluslararası üyelikDevrimci Parti ve Örgütlerin Enternasyonal Koordinasyonu
Uluslararası Marksist-Leninist Parti ve Örgütler Konferansı (Uluslararası Bülten) (eskiden)
Enternasyonalist Özgürlük Taburu
Parti bayrağı

Türkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninist (TKP/ML), 24 Nisan 1972'de İbrahim Kaypakkaya ve arkadaşları tarafından kurulan yasa dışı komünist parti. Partinin siyasi düşünceleri doğrultusunda askeri kolu Türkiye İşçi Köylü Kurtuluş Ordusu (TİKKO) ve gençlik örgütü Türkiye Marksist-Leninist Gençlik Birliği'dir (TMLGB).

Hakkında[değiştir | kaynağı değiştir]

TKP/ML örgütünün askeri kanadı olan TİKKO ve gençlik örgütü TMLGB örgütün sivil kanadı olan TKP/ML'ye bağlı olarak hareket etmektedir. Parti, düşüncelerinde daima kırları ve illegal mücadeleyi birinci planda ele alınması gerektiğini belirten İbrahim Kaypakkaya'nın görüşlerinin günümüzdeki savunucusudur. Parti (örgüt), Marksizm, Leninizm ve Maoizm'in birleşimiyle oluşan Marksizm-Leninizm-Maoizm (MLM) ideolojisini benimsemiştir. Parti içinde sürekli ikililik ortaya çıkmış ve bazı zamanlarda çeşitli fraksiyonlar ortaya çıkmıştır. TKP/ML-Hareketi, TKP/ML-DABK, TKP/ML-Konferans, TKP/ML(Maoist Parti Merkezi) en öne çıkanlarıdır. Ayrıca Partizan isimli politik dergide örgüte yakın bir grup olarak bilinmektedir.[7]

1995 yılında TKP/ML(Birlik) adlı grup ayrılmıştır. 2007 yılında İbocu Dönüşüm Hareketi adlı grup ayrılmıştır. Bu gruplar sonradan kendi aralarında birleşip sonra da Maoist Komünist Partisine iltihak etmişlerdir.

Türkiye İşçi Köylü Kurtuluş Ordusu
BağlılıkTürkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninist
Lider(ler)TİKKO Genel Komutanlığı
(Partiye bağlı kolektif liderlik)
Etkin bölgeler Türkiye
Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi
İdeolojiKomünizm
Marksizm-Leninizm-Maoizm
Siyasi yelpazeAşırı sol
Müttefikler Halkların Birleşik Devrim Hareketi
Enternasyonalist Özgürlük Taburu
Rakip(ler) Türkiye
Suriye Millî Ordusu
IŞİD
Çatışma(lar)Türkiye'de Maocu çatışması
Kobani Kuşatması
Menbic Taarruzu
Rakka Operasyonu (2016-2017)
Zeytin Dalı Harekâtı
Barış Pınarı Harekâtı

TKP/ML, 12 Mart 2016 tarihinde Halkların Birleşik Devrim Hareketi bileşenleri ile birleşerek Türkiye'de faaliyet yürüten bazı komünist ve Marksist-Leninist silahlı örgütlerle ortak bir cephe oluşturmuştur.[8] Daha sonradan 2016'da ayrılık sonucu oluşan fraksiyonlardan TKP/ML MK fraksiyonu (sağ tasfiyeci kanat), 1 Ekim 2016'da yaptığı açıklama ile bu hareketten ayrıldığını duyurmuştur.[9]

2015 yılında Almanya'da TKP/ML üyesi olduğu iddiasıyla operasyon ardından gelişen süreç sonucunda örgütte 2016 yılında iki ayrı kanada bölündü. TKP/ML MK'sinin kişi yeterliliğini sağlayamadığı, Konferans hazırlama için aldığı inisiyatifin ek süresinin dolup MK'nin bu yüzden düştüğünü ve bölgesel döneme geçildiğini ilan grup Örgütlenme Komitesi'ni kurdu.[10] Diğer kanat ise MK ismini kullanmaya devam etti. Her iki grup da kendini TKP/ML olarak adlandırıyor ve diğer grubu sağcı-tasfiyeci olarak tanımlıyor, buna ek olarak ÖK kanadı MK ismini kullanan kanadın bu ismi demokratik yollarla elinde tutmadığını belirterek bu kanadı darbecilikle suçluyor. Ayrılık kamuoyunda Örgütlenme Komitesi (ÖK) ve Merkez Komitesi (MK)/İşçi Köylü Kurtuluşu (İKK) ayrılığı şeklinde yansımıştır.

Örgüt, Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığının 28 Ekim 2015'ten beri yayınladığı "en çok aranan teröristler" listesinde terör örgütü olarak sınıflandırılmaktadır.[11]

Türkiye Marksist-Leninist Gençlik Birliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninistin gençlik kanadıdır.[12]

Eylemleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Örgüt PYD saflarında Suriye İç Savaşı'na katılmış[13] ve Enternasyonalist Özgürlük Taburu bünyesine girmiştir.[14] 2015 yılı itibarıyla PKK ile ortak eylemlerde bulunmaktadır.[15] Grup, Barış Pınarı Harekâtı ve Zeytin Dalı Harekâtı'nda Suriye Demokratik Güçleri müttefiki olan Enternasyonalist Özgürlük Taburu içerisinde Türk Silahlı Kuvvetleri ve Türkiye destekli Özgür Suriye Ordusu ile çatışmalara girdi.[16][17]

Örgütten ayrılarak kurulan yeni oluşumlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "1973'te yitirilenler". 9 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Kasım 2015. 
  2. ^ "1981'de yitirilenler". 9 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Kasım 2015. 
  3. ^ "1987'de yitirilenler". 1 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Kasım 2015. 
  4. ^ "1997'de yitirilenler". 31 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Kasım 2015. 
  5. ^ "Peoples' United Revolutionary Movement established for a joint struggle". Firat News Agency. 1 Mart 2016. 14 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2016. 
  6. ^ "STATEMENT OF OUR PARTY, COMMUNIST PARTY OF TURKEY/MARXIST-LENINIST (TKP-ML) … | İşçi Köylü Kurtuluşu". tkpml.com. 21 Mart 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  7. ^ "Arşivlenmiş kopya". 3 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2015. 
  8. ^ "Halkların Birleşik Devrim Hareketi" kuruldu 13 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Alınteri dergisi, 12 Mart 2016, Erişim tarihi 14 Mart 2016.
  9. ^ Amerikan bayraklı "devrim"den sonra PKK'dan koptular 2 Ekim 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., 01 Ekim 2016, Erişim tarihi: 02 Ekim 2016.
  10. ^ TKP/ML Örgütlenme Komitesi. "TÜM PARTİ TARAFTARLARIMIZA, ŞEHİT VE TUTSAK AİLELERİMİZE, DOST VE DEVRİMCİ ÖRGÜTLERE, ÇEŞİTLİ MİLLİYETLERDEN EMEKÇİ HALKIMIZA!". partizan-online.net. 25 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2019. 
  11. ^ "Arananlar/Mavi Liste". Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı. 16 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2019. 
  12. ^ "TİKKO füzesi". Hürriyet Gazetesi. hurriyet.com.tr. 2 Mayıs 2001. 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2016. 
  13. ^ "Arşivlenmiş kopya". 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2015. 
  14. ^ "Arşivlenmiş kopya". 18 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ekim 2015. 
  15. ^ http://www.hurriyet.com.tr/gundem/29776534.asp 22 Ağustos 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.?
  16. ^ "Turkish military offensive against Afrin : the Kurds are the victims of the contradictions between the imperialists" (İngilizce). OCML VP. 25 Ocak 2017. 3 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2018. 
  17. ^ "The International Freedom Battalion has reactivated!" (İngilizce). AFFA - Antifascist Forces in Afrin. 29 Ekim 2019. 7 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ekim 2019. 
  18. ^ "Ümraniye'de Ülkücü diye 5 işçiyi öldürmüşlerdi 17 Mart 1978". Yeniçağ Gazetesi. 17 Mart 2016. 19 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2023. 
  19. ^ "Polis katilleri yakalandı". bigpara.hurriyet.com.tr. 30 Aralık 2000. 4 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2023. 
  20. ^ "İstanbul'da bombalı saldırı". web.archive.org. 14 Mayıs 2020. 14 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2023. 

Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ TKP/ML ve geleneğin takipçileri genel sekreterini öldürülmeden ya da herhangi bir sebepten dolayı partiden kopmadan açıklamaz. Bunun sebebi ise genel sekreterlerin ifşa olmasını engellemektir

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]