Tanzimat Fermanı

Tanzimat Fermanı

Tanzimat Fermânı'nın asıl örneği
Çeşit	Bildiri (Ferman)
İmza	3 Kasım 1839
Yer	İstanbul
İmzacı devletler	Osmanlı Devleti
Dilleri	Osmanlıca

Tanzimât Fermânı Koca Mustafa Reşit Paşa tarafından Sultan Abdülmecid'in emriyle 3 Kasım 1839 tarihinde Gülhane Parkı'nda okunarak ilân edilmiştir.

Türkiye'de anayasal süreç

Anayasal belgeler Sened-i İttifak (29 Eylül 1808) Tanzimat Fermanı (3 Kasım 1839) Islahat Fermanı (28 Şubat 1856) Anayasalar Osmanlı Devleti Kanûn-ı Esâsî (23 Aralık 1876) I. Meşrutiyet (dönem) II. Meşrutiyet (dönem) Türkiye Cumhuriyeti Teşkilât-ı Esasîye (20 Ocak 1921) 1924 Anayasası (20 Nisan 1924) 1961 Anayasası (9 Temmuz 1961) 1982 Anayasası (18 Ekim 1982) Anayasa taslakları Yeni Anayasa Taslağı (2007) Referandumlar 1961 1982 1987 1988 2007 2010

Anayasa Mahkemesi · Yargı teşkilatı Çok partili dönem  VikiKaynak

Tanzimât ( تنظيمات ) Fermânı, Gülhane Hatt-ı Şerif-î 3 Kasım 1839'da okunan Tanzimat Fermânı, Türk tarihinde demokratikleşmenin ilk somut adımıdır. Sultan Abdülmecid döneminde Hariciye Nazırı Koca Mustafa Reşit Paşa tarafından okunmuştur. Gülhane Parkı'nda okunması nedeniyle Gülhane Hatt-ı Şerif-î (Padişah Yazısı) veya Tanzimât-ı Hayriye (Hayırlı Düzenlemeler) olarak da anılır. Bu fermânla devlet kendisini yenilemesi gerektiğini söylemiştir.

Fermanda yer alan başlıca konular

• Tüm vatandaşların can, mal ve namus güvenliğinin sağlanması,
• Yargılamada açıklık, hiç kimse yargılanmadan idam edilemeyecek, (Hukuk devleti özelliğini yansıtır)
• Vergide adalet,
• Erkeklere dört yıl mecburi askerlik,
• Rüşvetin ortadan kaldırılması,
• Herkesin mal ve mülküne sahip olması, bunu miras olarak bırakabilmesi.(Özel mülkiyet güvence altına alındı. Müsadere kaldırıldı)

Fermanda verilen bütün sözlerin tamamen yerine getirilememesine rağmen bu çabalar, çağdaşlaşmaya ve cumhuriyet fikrine ön ayak olmuştur.

Tanzimat Fermânı'nın okunmasından I. Meşrutiyet'in ilanına kadar geçen dönem, Osmanlı tarihinde Tanzimat Dönemi (3 Kasım 1839 - 22 Kasım 1876) olarak anılır.

İlân nedenleri

• Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa meselesinde Avrupa'nın desteğini almak^{[kaynak belirtilmeli]}
• Avrupa'nın Osmanlı iç işlerine karışmasını önlemek^{[kaynak belirtilmeli]}
• Fransız İhtilali'nin milliyetçilik etkisini azaltmak^{[kaynak belirtilmeli]}
• Gayrimüslimleri devlete bağlamak^{[kaynak belirtilmeli]}

Ayrıca bakınız

Vikikaynak'ta bu konuyla ilgili metin bulabilirsiniz.
Tanzimat Fermanı

• Tanzimât Dönemi (3 Kasım 1839 - 22 Kasım 1876)
• Islâhat Fermânı ( Hatt-ı Hümâyûn, ‏18 Şubat 1856)
• Osmanlı Devleti Tarihi Zaman Çizelgesi

Dış bağlantı

Çokdilli Vikikaynak'ta Tanzimat Fermanı metnini Osmanlıca harflerle okuyabilirsiniz.

• Tanzimat'ın Türk Modernleşmesindeki Yeri