Tanzimat Fermanı
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Tanzimat Fermânı'nın asıl örneği |
|
| Çeşit | Bildiri (Ferman) |
|---|---|
| İmzalanma | 3 Kasım 1839 |
| Yer | İstanbul |
| İmzacı devletler |
|
| Dilleri | Osmanlıca |
| Türkiye'de anayasal süreç |
Anayasal belgeler
Anayasalar
Referandumlar
|
|
|
Tanzimât Fermânı Koca Mustafa Reşit Paşa tarafından Sultan Abdülmecid'in emriyle 3 Kasım 1839 tarihinde Gülhane Parkı'nda okunarak ilân edilmiştir.
Tanzimât ( تنظيمات ) Fermânı, Gülhane Hatt-ı Şerif-î 3 Kasım 1839'da okunan Tanzimat Fermânı, Türk tarihinde demokratikleşmenin ilk somut adımıdır. Sultan Abdülmecid döneminde Hariciye Nazırı Koca Mustafa Reşit Paşa tarafından okunmuştur. Gülhane Parkı'nda okunması nedeniyle Gülhane Hatt-ı Şerif-î (Padişah Yazısı) veya Tanzimât-ı Hayriye (Hayırlı Düzenlemeler) olarak da anılır. Bu fermânla devlet kendisini yenilemesi gerektiğini söylemiştir.
Konu başlıkları |
Fermanda yer alan genel konular [değiştir]
- Tüm vatandaşların can, mal ve namus güvenliğinin sağlanması,
- Yargılamada açıklık, hiç kimse yargılanmadan idam edilemeyecek (Hukuk devleti özelliğini yansıtır),
- Vergide adalet,
- Erkeklere dört yıl mecburi askerlik,
- Rüşvetin ortadan kaldırılması,
- Herkesin mal ve mülküne sahip olması, bunu miras olarak bırakabilmesi.(Özel mülkiyet güvence altına alındı. Müsadere kaldırıldı)
Fermanda verilen bütün sözlerin tamamen yerine getirilememesine rağmen bu çabalar, çağdaşlaşmaya ve cumhuriyet fikrine ön ayak olmuştur.
Tanzimat Fermânı'nın okunmasından I. Meşrutiyet'in ilanına kadar geçen dönem, Osmanlı tarihinde Tanzimat Dönemi (3 Kasım 1839 - 22 Kasım 1876) olarak anılır.
İlân nedenleri [değiştir]
- Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa meselesinde Avrupa'nın desteğini almak[kaynak belirtilmeli]
- Avrupa'nın Osmanlı iç işlerine karışmasını önlemek[kaynak belirtilmeli]
- Fransız İhtilali'nin milliyetçilik etkisini azaltmak[kaynak belirtilmeli]
- Gayrimüslimleri devlete bağlamak[kaynak belirtilmeli]
Ayrıca bakınız [değiştir]
| makalesi ile ilgili metin bulabilirsiniz. |
- Tanzimât Dönemi (3 Kasım 1839 - 22 Kasım 1876)
- Islâhat Fermânı ( Hatt-ı Hümâyûn, 18 Şubat 1856)
- Osmanlı Devleti Tarihi Zaman Çizelgesi
Dış bağlantı [değiştir]
| Çokdilli Vikikaynak'ta Tanzimat Fermanı metnini Osmanlıca harflerle okuyabilirsiniz. |