II. Gıyaseddin Keyhüsrev

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Dirhem, Sivas, 638 H. (1240-1241).

II. Gıyaseddin Keyhüsrev (Arap alfabesiyle: غياث الدين كيخسرو ) (ö. 1246, Alaiye), 1237-1246 arasında Anadolu Selçuklu hükümdarı ve I. Alaeddin Keykubad'ın büyük oğludur. Annesi Hunat Hatun'dur. Karısı ise Hristiyan Gürcü Hatun'dur. Mevlânâ'nın ilk portresi ve Konya'daki türbesi Gürcü Hatun'un emriyle yapılmıştır. Ayrıca Gürcülerin aslan/güneş figürlerini sürekli bir arada kullanmalarından dolayı Gürcü Hatun, Selçuklu paralarına da aslan ve güneş figürleri bastırmıştır.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

II. Gıyaseddin Keyhüsrev 1228'de atabegi Mübarizeddin Ertokuş'la birlikte Erzincan'a gönderildi. Babasının kendisinden küçük olan kardeşi İzzeddin Kılıç Arslan'ı veliahtlığa atamasına karşın, babasının ölümü (1237) üzerine Sadeddin Köpek önderliğindeki bazı emirlerin desteğiyle Anadolu Selçuklu tahtına çıktı.

Kardeşinin tarafını tutan Harezm emirlerine karşı mücadeleye girişti. Bu arada rakiplerini etkisiz duruma getirdikten sonra Anadolu Selçuklu tahtı üzerinde hak iddia eden Sadeddin Köpek'i öldürttü (1239). Daha önce yönetimde etkili olan emirlerin yeniden işbaşına geçmesiyle devlet eski düzenine kavuştu, dış ilişkileri düzeldi. Eyyubi melikleri, İznik'de (Nikaia) hüküm süren Bizans imparatorları (İznik İmparatorluğu) ve Kilikya ile Mardin Artukluları II. Keyhüsrev'e bağlılıklarını sürdürdüler. 1240'ta Diyarbakır, Anadolu Selçuklularının eline geçti. Moğolların önünden kaçarak Anadolu'ya sığınan göçebe Türkmenler, Anadolu'daki yerleşik devlet düzeni içinde yeni sorunlar yaratmaya başladı. Bu koşullarda Baba İshak'ın başlattığı Babai ayaklanması bastırıldı (1240). Bu olay neticesinde devletin gücü önemli ölçüde sarsıldı.

Anadolu Selçuklularının zayıflamasından yararlanan Moğollar 1242'de Erzurum'u ele geçirdiler. Kösedağ Savaşı'nda da Anadolu Selçuklu ordusunu yenilgiye uğrattılar (1243). II. Keyhüsrev savaştan sonra Batı Anadolu'ya kaçtı.

Moğollarla barışın sağlanmasının ardından Konya'ya dönen sultan bundan sonra devlet işlerini bütünüyle veziri Şemseddin İsfahani'ye bıraktı.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Claude Cahen, "Kaykhusraw II" Encyclopaedia of Islam, ed. by P. Bearman, et al. (Brill 2007).(İngilizce)
Önce gelen:
I. Alaeddin Keykubad
Anadolu Selçuklu Sultanı
1237 – 1246
Sonra gelen:
II. İzzeddin Keykavus