II. Gıyaseddin Keyhüsrev

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
II. Gıyaseddin Keyhüsrev
غياث الدين كيخسرو
Kaykhusraw II dirham.jpg
II. Gıyaseddin Keyhüsrev tarafından bastırılmış bir Dirhem, Sivas, 638 H. (1240-1241).
Türkiye Selçuklu Sultanı
Hüküm süresi 1237-1246
Önce gelen I. Alaeddin Keykubad
Sonra gelen II. İzzeddin Keykavus
Eş(leri) Gürcü Hatun
Hanedan Selçuklu Hanedanı
Babası I. Alaeddin Keykubad
Annesi Hunat Hatun
Ölüm 1246
Alaiye
Dini Sünni İslam

II. Gıyaseddin Keyhüsrev (Arap alfabesiyle: غياث الدين كيخسرو ) (ö. 1246, Alaiye), 1237-1246 arasında Türkiye Selçuklu Sultanı'dır ve I. Alaeddin Keykubad'ın büyük oğludur. Annesi Hunat Hatun'dur. Karısı ise Hristiyan Gürcü Hatun'dur. Mevlânâ'nın ilk portresi ve Konya'daki türbesi Gürcü Hatun'un emriyle yapılmıştır. Ayrıca Gürcülerin aslan/güneş figürlerini sürekli bir arada kullanmalarından dolayı Gürcü Hatun, Selçuklu paralarına da aslan ve güneş figürleri bastırmıştır.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

II. Gıyaseddin Keyhüsrev 1228'de atabegi Mübarizeddin Ertokuş'la birlikte Erzincan'a gönderildi. Babasının kendisinden küçük olan kardeşi İzzeddin Kılıç Arslan'ı veliahtlığa atamasına karşın, babasının ölümü (1237) üzerine Sadeddin Köpek önderliğindeki bazı emirlerin desteğiyle Türkiye Selçuklu tahtına çıktı.

Kardeşinin tarafını tutan Harezm emirlerine karşı mücadeleye girişti. Bu arada rakiplerini etkisiz duruma getirdikten sonra Türkiye Selçuklu tahtı üzerinde hak iddia eden Sadeddin Köpek'i öldürttü (1239). Daha önce yönetimde etkili olan emirlerin yeniden işbaşına geçmesiyle devlet eski düzenine kavuştu, dış ilişkileri düzeldi. Eyyubi melikleri, Nikea'da (günümüzde İznik) hüküm süren Bizans imparatorları (İznik İmparatorluğu) ve Kilikya ile Mardin Artukluları II. Keyhüsrev'e bağlılıklarını sürdürdüler. 1240'ta Diyarbakır, Türkiye Selçuklularının eline geçti. Moğolların önünden kaçarak Anadolu'ya sığınan göçebe Türkmenler, Anadolu'daki yerleşik devlet düzeni içinde yeni sorunlar yaratmaya başladı. Bu koşullarda Baba İshak'ın başlattığı Babai ayaklanması bastırıldı (1240). Bu olay neticesinde devletin gücü önemli ölçüde sarsıldı.

Türkiye Selçuklularının zayıflamasından yararlanan Moğollar 1242'de Erzurum'u ele geçirdiler. Kösedağ Savaşı'nda da Anadolu Selçuklu ordusunu yenilgiye uğrattılar (1243). II. Keyhüsrev savaştan sonra Batı Anadolu'ya kaçtı.

Moğollarla barışın sağlanmasının ardından Konya'ya dönen sultan bundan sonra devlet işlerini bütünüyle veziri Şemseddin İsfahani'ye bıraktı.[1]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Claude Cahen, "Kaykhusraw II" Encyclopaedia of Islam, ed. by P. Bearman, et al. (Brill 2007) (İngilizce).
II. Gıyaseddin Keyhüsrev
Alt kolu Türkiye
Önce gelen:
I. Alaeddin Keykubad
Türkiye Selçuklu Sultanı
1237 – 1246
Sonra gelen:
II. İzzeddin Keykavus