Samanîler
| Samanîler سامانیان |
||||
|
||||
.GIF) |
||||
| Başkent | Buhara Semerkand Herat |
|||
| Dil(ler) | Farsça | |||
| Din | Sünni İslam | |||
| Yönetim | Emirlik | |||
| Emir | ||||
| - 819-855 | Yahya ibn Asad | |||
| - 999 | Abd al-Malik II | |||
| Yüzölçümü | ||||
| - 928 est. | 2,850,000 km2 | |||
| İran tarihi |
Antik Çağlar
Orta Çağ
Yeni Çağ
Yakın Çağ
|
Samânîler (875-999) (Farsça: سامانیان Sāmāniyān), Orta Asya ve doğu İran'da kurulmuş, adını kurucusu Saman Hüdâ'dan alan bir hanedanlıktır. İslâm ordularının İran'ı ele geçirmesinin ve Seferi egemenliğinin yıkılmasının ardından İran'da iktidarı ele geçiren ilk yerli yönetimdir.
Samanîler dönemi Tacik milletinin başlangıcı olarak kabul edilir. Egemenlikleri 102 yıl süren Samanîler topraklarını, Horasan, Taberistan, Kirman, Cürcan, Rey ve Maveraünnehir'e kadar yaymışlardır. Egemenliklerini kabul ettirmek için Sasaniler'in devamıymış gibi davranmışlardır. Başkentleri Buhara, Semerkand ve Herat gibi kentler olmuştur.
Samanîler eski İran kültürü'nü canlandırmak ile kalmadılar ve İslâmiyet'in yayılması için de büyük çaba sarf ettiler. Pers-İran kültürünün tüm etkilerini Orta Asya'ya yaydılar. Sanatta çanak-çömlek yapımında ileri gittiler ve süslemeli yazıları olan eserler verdiler. Toprakları içindeki birçok topluluk İslâmiyet'e girmeye başladı. Tarihçilere göre Samanîlerin gayretleri ile o dönemde yaklaşık 200,000 Türk İslâmiyet'e girdi.[1] Türkler'in İslâma girişi gelecekte bölgeyi egemenlikleri altına alacak olan Gazneliler'in büyük bir hızla güçlenmesine ortam hazırladı. Devletleri 999 yılında Karahanlılar tarafından yıkıldı.
Samanî emirleri [değiştir]
- Saman Hüda (Samanîlerin atası)
- I. Ahmed (819 - 864) (Ahmed Esad bin Saman)
- I. Nasr (864 - 892) (Nasr bin Ahmed)
- I. İsmail (892 - 907) (İsmail bin Ahmed)
- II. Ahmed (907 - 914) (Ahmed bin İsmail)
- II. Nasr (914 - 943) (Said Nasr)
- I. Nuh (943 - 954) (Hamid Nuh)
- I. Abdül Melik (954 - 961) (Müeyyed Abdül Melik)
- I. Mansur (961 - 976) (Mansur bin Nuh)
- II. Nuh (976 - 997) (Rıza Nuh)
- II. Mansur (997 - 999) (Ebu'l-Haris Mansur)
- II. Abdül Melik (999) (Abdülmelik bin Nuh)
- II. İsmail (Diriltmeye çalıştı) (İsmail el-Muntasır)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
Saman Hüda |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
Esad |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
Nuh |
|
Ahmed |
|
Yahya |
|
İlyas |
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
I. Nasır 1.(875-892) |
|
I. İsmail 2.(892-907) |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
II. Ahmed 3.(907-914) |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
II. Nasır 4.(914-943) |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
I. Nuh 5.(943-954) |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
I. Abdül Melik 6.(954-961) |
|
|
|
|
|
I. Mansur 7.(961-976) |
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
II. Nuh 8.(976-997) |
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
II. Mansur 9.(997-999) |
|
II. Abdülmelik 10.(999) |
|
İsmail el-Muntasır |
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
Notlar [değiştir]
- ^ Ibn Athir, Cilt 8, s.396
 |
İran tarihi ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
