İlk Fitne
| İslam |
|---|
 |
 İslam Portalı |
İlk Fitne, (656 - 661) Halife Osman'ın evinde öldürülmesi ile başlayan ve Muaviye'nin İslam Devleti'nin başına geçmesi ile sonuçlanan iç savaş dönemine İslam tarihinde verilen isim.
Halife Osman'ın yönetiminden hoşnut olmayanlar tarafından Medine'deki evinde öldürülmesi sonucu Ali halife seçildi.
Konu başlıkları |
İfk Olayı [değiştir]
Gerdanlık Olayı olarak da bilinen İfk Olayı, Aişe'nin Muhammed'i bir sefer dönüşünde Müslüman bir askerle aldattığı iddiasıdır. Olaylar Aişe'nin masumiyetini destekleyen ayetlerin bildirilmesi ve iddiaları yayanların kırbaçlanması ile sonuçlandı. Bu olay esnasında Ali'nin tavrı nedeniyle Aişe ve Ali'nin arasının açıldığı düşünülür.
Cemel Vakası [değiştir]
Ali, Muhammed'in dul eşi Ayşe ile 656 yılında Cemel Savaşı'nda karşılaştı. Ali'nin zaferi ile sonuçlanan savaşta Ayşe'nin müttefikleri Talha ve Zübeyr öldürüldü. Ali, savaştan sonra Ayşe'yi Medine'ye gönderdi.
Sıffin Savaşı [değiştir]
Ali, Suriye valisi ve Osman'ın akrabası Muaviye ile Sıffin Savaşı'nda karşılaştı (Mayıs-Temmuz 657). Muaviye'nin ordusu daha fazla kayıp vermesine rağmen savaş sonuçlandırılamadı.
Hakem Olayı [değiştir]
Sıffin savaşı esnasında aylarca süren ufak çatışmalar, ateşkesler ve meydan muharebeleri sonunda savaşın zirvesini oluşturan Kur'an hadisesi gerçekleşti. Muaviye'nin askerleri mızraklarının ucuna Kur'an'dan bölümler takmışlardı ve bu durum muhtemelen savaşın sonucuna Allah karar versin anlamına geliyordu.[1] Ali Kur'an'a dayanan bir hakem heyeti oluşturulmasına razı oldu ve Ebu Musa El-Eş'ârî'yi temsilci olarak atadı. Amr ibnul'-As da Muaviye'yi temsil ediyordu.[1]
Ali'nin hakem heyeti kurulmasına razı olması Muaviye ile eşit şartlarda yargılanması anlamına geliyordu ve bu durum Muaviye'nin Ali'nin Müslüman toplumunun lideri olduğu iddiasını reddetmesine imkan verdi. Ali'nin hakem isteğine boyun eğmesinden rahatsız olan taraflarından büyük bir grup, "Hüküm yalnızca Allah'ındır," (En'am: 57) ayetini öne sürerek bu durumu protesto ettiler. Bu grup hakem heyeti kurmanın Kur'an'daki "İki Müslüman gruptan biri diğerine saldırırsa, saldıranla (mütecavizle) Allah'ın emrine dönünceye kadar savaşın," (Hucûrat:9) emrine karşı gelmek olduğuna inanıyorlardı.[1]
Bu aşırı dindar[2] gruptan küçük bir kısmı Harûrâ köyüne çekildi ve gruptan ayrıldıkları için Haricîler (dışarıdakiler) olarak anılmaya başlandı.[1]
Nehrevan Savaşı [değiştir]
Nehrevan Savaşı, ikinci İslamî mezhep olan Hariciler ile Halife Ali arasında, 658 yılının Temmuz ayında, gerçekleşti. Ali'nin ordusu tarafından Haricilerin büyük kısmı öldürüldü. Ama Haricilik tam olarak ortadan kalkmadı.[3]
Sonuçları [değiştir]
Fitne Dönemi, İslam aleminin bölünmesi ile sonuçlanmıştır. Daha sonra Ali, Kûfe'de daha önce Sıffin Savaşı sırasında kendi ordusunda yer almış ama Hakem Olayından sonra Ali'nin ordusundan ayrılarak Harici olmuş Abdurrahman İbn-i Mülcem adlı bir Harici tarafından öldürüldü. Böylece İslam tarihindeki Dört Halife devri sona erdi.[kaynak belirtilmeli] Daha sonra oğlu Hasan bin Ali bazı şartlarla halifeliği Muaviye'ye bıraktı. Böylelikle İslam tarihinde Emevîler dönemi başlamış oldu.
Kaynakça [değiştir]
- ^ a b c d "Battle of Siffin." Encyclopædia Britannica Ultimate Reference Suite. Chicago: Encyclopædia Britannica, 2011.
- ^ (İngilizce) pietist. Ç.N.
- ^ "İlk Fitne." Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc.
 |
İslam ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
 |
Savaş ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
