Hotakîler

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Hotaki Hanedanı

 

1709-1738
Hotakilerin en geniş sınırları (1722-1729)
Başkent Kandehar
İsfahan
Dil(ler) Peştuca
Farsça
Din Sünni İslam
Yönetim Wolesi (birinci)
Monarşi (ikinci)
Woles Mashar (first)
Shah (second)
Afganistan Şahı Mahmut Hotaki
İran tarihi
Persepolis Apadana noerdliche Treppe Detail.jpg

Hotakî hanedanı (1709 - 1738) Afgan kökenli Gilzai Boyu'ndan gelen Mir Üveys Han Hotak tarafından, bugünkü Afganistan'ın Kandahar şehrinde kurulmuştur. Mirüveys ve destekçileri 1709 yılında İran'da hüküm süren Safevî yönetimi zamanında ortaya çıktılar. Mirwais Han yönetime Pers Kralları'nı temsilen gelen Gürcistan doğumlu Kandahar valisini öldürerek başladı. Ardından Mirüveys bölgede bulunan diğer valilerin de öldürülmesini istesi, bunun ile birlikte Afganlar tüm Pers ordusunu mağlup etti ve ordu Safeviler'in başkenti İsfahan'ı da terk etmek zorunda kaldı.

Mirüveys Han 1715 yılında sağlık problemleri nedeni ile yaşamına yitirdi ve yerine Afganlar'dan oluşan bir ordu ile İran'ı işgâl eden bir komutan olan oğlu Mir Mahmud Hotakî geçti. Mir Mahmud 1722 yılında İsfahan şehrini ele geçirdi ve kendini İran Şahı ilân etti. Fakat büyük çoğunluk Fars kökenli olduğundan Mir Mahmud'un hükümdarlığı tepki topladı ve tanınmadı. Hotakî hanedanının egemenliği süresince bu nedenle büyük isyanlar yaşandı ve mutlak hâkimiyeti kurmayı zorlaştırdı. Aynı süreçte süregelen kan davaları nedeni ile oldukça zayıflayan hanedan İsfahan'da yerlilerin çıkardığı isyanın ardından Safevî soyundan gelen 3.000'den fazla kişinin de öldürüldüğü bir isyanla tamamen ortadan kalktılar. Hotakîler 1729'da Afşar hanedanının önderi Nadir Şah tarafından Damgan Savaşı'da yenildiler ve Afganistan'a geri püskürtüldüler.[1][2]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Prof. D. Balland, "Ašraf Ghilzai", in Encyclopædia Iranica, Online Edition 2006, (LINK)
  2. ^ Encyclopaedia Britannica - The Hotakis (from Afghanistan)...Link

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]