İslam dini fıkıh mezhepleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Basmala.svg

İslâm
Hûkuk-Fıkh
Opened Qur'an.jpg

İslâm dîni fıkhî mezhepleri, günümüzde İslam toplumunda fıkıh ve İslam hukuku konusunda anlayış, yöntem ve uygulama açısından farklı düşüncelere sahip mezhepler bulunur. Bu mezheplerin başlıcaları şunlardır:

Sünnîler'in dört büyük fıkıh mezhebi:

Şiâ'nın takip ettiği fıkıh mezhepleri:

Haricîler'in günümüze kadar ulaşan

Ayrıca diğer bağımsız fıkıh mezhepleri ve âlimleri de mevcuttur.

Bu mezheplerden Sünni İslam inanışında yaygın olanları Malikî, Hanefî, Şafiî ve Hanbelî mezhepleridir. Bu nedenle bu dört mezhebe zaman zaman dört büyük fıkıh mezhebi denmiştir.

Dört Sünnî fıkıh mezhebinin hakim olduğu bölgeler

Tarihsel İslam mezhepleri[değiştir | kaynağı değiştir]

İlk dönemlerde Ali ile Muaviye arasındaki savaş ve İslam toplumundaki bölünme Sünnilik, Şiîlik ve Haricilik şeklinde ilk mezhepsel ayrışmayı beraberinde getirmiştir.

Erken dönemlerde değişik İslam şehirlerinde, bu şehirlerin adıyla anılan fıkıh okulları bulunmaktaydı. Şam (Evzaiyye), Kufe, Basra, Medine okulları bunlardan bazılarıdır. Daha sonra Irak okulu Hanefi, Medine okulu ise Maliki mezhepleri olarak konsolide olmuş, Şafii, Hanbeli, Zahiri, Ceriri, Sevri ve Evzai mezhepleri daha sonra ortaya çıkmışlardır. Ve bu fıkhi mezheplerden son üçü günümüze ulaşamamıştır.

Daha sonra İnanç etrafında yapılan tartışmalarla inanç (itikad) mezhepleri de ortaya çıkmıştır.

Sünniler günümüzde inanç açısından Maturidilik ve Eşarilik, fıkhi açıdan da Hanefi, Şafii, Maliki ve Hanbelî mezheplerine bağlıdırlar. Bu dört mezhepten ilki olan Hanefi mezhebi itikad olarak Maturidiliğe diğer üç mezhep ise Eşariliğe bağlıdırlar. Bu mezhepler dışında, Sünnilik'te olan icma-i ümmete, kıyasa ve re'ye başvurulmasını kabul etmeyen, her sorunun çözümünü yalnızca Kur'an'da, Sünnette, sahabe ve tabiunun görüş ve uygulamalarında arayan bir grup daha vardır. Bunlar; Selefiyye veya Selefiyyun (geçmişe bağlılar) olarak anılır. Bu düşünceye bağlı olanlar ortaya çıkan yeni sorunlara çözüm bulmakta yetersiz kaldıkları için fazla yandaş kazanamamışlardır. Hanbelî mezhebi, Selefiyye anlayışına en yakın Sünni mezhep olarak tanınır.

Şiîlerin günümüzde bağlı olduğu en büyük fırka ise İmamiyye (Caferiyye) dir. Bunun dışında sayıları az olmakla birlikte Zeydiyye ve İsmailîyye fırkaları da günümüze ulaşmıştır.

Haricilerin ise günümüze ulaşmış olan tek fırkası İbadiyyedir.

Ehl-i Sünnet[değiştir | kaynağı değiştir]

Sünni Fıkıh Mezhepleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Fıkhî açıdan Sünni mezhepler beş tanedir. Bunlar:

Bu beş fıkhi mezhep arasında uygulama ve ibadetlerde bazı farklılıklar görülür.

İslâm'daki başlıca kollara ve ekôllere bakış.

Şiîlik[değiştir | kaynağı değiştir]

Haricîlik[değiştir | kaynağı değiştir]

Ali ve Muaviye arasında sürdürülen savaşlar ve mücadelelerde Hâricîler üçüncü gurup olarak ortaya çıkmışlardır. Siyasi, itikadi veya tarihi bazı ihtilaflar nedeniyle Hâricîler kendi içlerinde de çeşitli gruplara ayrılmışlardır. Bu grupların bazıları İslam dininin temel akide kaidelerini takip ederken, bazıları İslam dininin itikadi prensiplerinden ayrılarak İslam dairesi dışı ilan edilmiş ve İslam dinin dışında incelenmiştir. Fakat bu grupların da temelleri Haricilere ve İslam dinine dayanır.

Harici Grupların Başlıcaları[değiştir | kaynağı değiştir]

İslam Dışı kabul edilenler[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]