Dazkırı, Afyonkarahisar

Dazkırı Afyonkarahisar ilinin bir ilçesidir. İlçe merkezi, Afyonkarahisar'a 140 km, Denizli'ye 80 km uzaklıktadır.

İlçenin adı iki sözcüğün bir araya gelmesi sonucu oluşan bir birleşik yapıdır. Bu iki sözcük bilindiği gibi DAZ (çıplak arazi) ve KIR (boş arazi) manasına gelmekte olup, Türkçe'de bu şekilde bir birleşik sözcük yapısının oluşturulması mümkün değildir.

DAZKIRI bileşik kelimesi; DAZ: Tazı, Yılan (Eski Türkçe), KIR: Oba (Eski Türkçe) kelimelerinin birleştirilmesi ile türetilmiş bir birleşik yapıyı ihtiva eder, bu yapının oluşturlma sebebi ise Dazkırı'ya ilk yerleşen Türk boylarının yılan ve tazı'yı simge olarak kullanmış olmalarıdır. Yani Dazkırı ismi Yılanobası ve de Tazıobası manalarını karşılamaktadır.

[değiştir] Nüfus

İlçenin nüfusu Adrese Dayalı Kayıt Sistemi (ADKS) 2007 yılı verilerine göre 11.165'tir. Bunun 4.481'i ilçe merkezinde, 6.684'ü ise kasaba ve köylerde yaşamaktadır.

İlçe, Dazkırı Merkez Bucağı, 1 belde (Yüreğil), 15 köy (Akarca, Arıköy, Aşağı Yenice, Bozan, Çiftlik, Darıcılar, Hasandede, Hisaralan, İdris, Karaağaçkuyusu, Kızılören, Örtülü, Sarıkavak, Yayla (Meri), Yukarı Yenice) ve Dazkırı merkez bucağında bulunan 6 mahalle (Barbaros, Çamlık, Esentepe, Kurtuluş, Yeniyol, Yeşilyurt) ile toplam 22 yerleşim biriminden oluşmaktadır.

Denizli- Afyonkarahisar E–24 Karayolu ilçe merkezinden geçmektedir. Dazkırı ilçe merkezi Afyonkarahisar’a 140, Denizli’ye 80 km. uzaklıktadır. İlçe bu yol sayesinde batıda Denizli, Aydın ve İzmir’e ulaşmaktadır. Doğuda ise Dinar ilçesindeki kavşaktan Isparta, Burdur ve Antalya’ya, Porsama Kavşağından Afyonkarahisar, Ankara ve Karadeniz Bölgesine, Konya’dan Doğu illerine ulaşım kolaylığı sağlamaktadır. Duble yola dönüştürülen karayolu ilçe ekonomisinin gelişmesini ve yerleşim birimlerinin oluşmasını sağlamaktadır. İlçe otogarından Türkiye’nin her bölgesine ulaşım imkânı bulunmaktadır. İlçede mevcut birlik taşımacılığı ile Afyonkarahisar il merkezine ve Denizli iline her saat ulaşım kolaylığı vardır.

İlçemizden İzmir Basmane–İstanbul Haydarpaşa demiryolu geçmektedir. Bu demiryolu Denizli- Afyonkarahisar karayolunu paralel olarak takip etmektedir. Demiryolu ile bağlantı ilçede bulunan istasyon vasıtasıyla sağlanmaktadır. Cumhuriyet öncesi yapılan bu demiryolu ilçeye ulaşım kolaylığı sağlamaktadır.

İlçenin iki havalimanına yakınlığı bulunmaktadır. 20 km mesafede bulunan Denizli Çardak Havalimanı ile 60 km uzaklıktaki Isparta’da bulunan Süleyman Demirel Havalimanı ilçeye hava yolu ulaşımı sağlamaktadır. Dazkırı ilçesi, Çardak ilçesinde bulunan havalimanı ve serbest bölgeye yakın olması sebebiyle, ilçeye yatırım yapmak isteyen yatırımcıların gözdesi durumundadır.

İlçe sınırları içerisinde eski devirlerde pek çok devlet hakimiyet kurmuştur. Bu devletler Lidya, Hitit, İyonya, Roma ve Bizans'tır. Bugün meydana çıkan eserlerde bu milletlere ait pek çok tarihi eserler bulunmaktadır.

Dazkırı İlçe Merkezinin bugünkü sakinleri, Selçuklu Oğullarının Anadolu’ya yayılmasıyla Tatoğulları olarak Kızılırmak boylarından gelenlerle Adana tarafından gelerek yerleşen Farsa Aşiretinin mensuplarıdırlar.

Dazkırı ilk zamanlar Apa olarak isimlendirilmiştir. Sonradan bu isimden vazgeçilerek önce Polatlı olarak nitelendirilmiş, ardından da bu isimlerin çokluğuna izafen ve karıştırıldığı gerekçesiyle Dazkırı olarak değiştirilmiştir.

Dazkırı’nın yıllar ilerledikçe genişleyip nüfusu artmış ve çevresinde sonradan bir çok yerleşmelerle köyler teşekkül edince kendisine 48 köyün bağlanmasıyla 1859 yılında bucak olmuş, 1959 yılında 7033 sayılı kanunla ilçe teşkilatı kurulmuştur.

Dazkırı İlçesi 1959 yılında belediye teşkilatına kavuşmuş ve ilçeye 1 Bucak, 1 Kasaba ve 36 Köy bağlı iken, 1988 yılında Başmakçı Bucağının, 1990 yılında Evciler Kasabasının ilçe olması nedeniyle 13 köy Başmakçı ilçesine, 7 köy de Evciler İlçesine bağlanmış ve 1 köyün de belediye olması ile merkeze bağlı 15 köy kalmıştır.

Dazkırı’nın toplam alanı 338 km2’dir. İlçe merkezinin rakımı 830 m. dir. İlçe, merkeziyle birlikte 15 köy ve 1 kasabadan oluşmaktadır.

Dazkırı İlçesi, Afyonkarahisar iline bağlı bir ilçe olmakla beraber Ege Bölgesi'nde değildir. Dazkırı, Başmakçı, Dinar ve Evciler ilçeleri ile beraber; Akdeniz Bölgesi'nin Antalya Bölümü'nün Göller Yöresi'nde yer almaktadır. Kışları soğuk, yazları oldukça sıcaktır. Bunun sebebi ise Göller yöresinin bir geçiş iklimi içinde yer almasından dolayıdır.

Dazkırı’nın batısında Maymun Dağları, güneyinde Acıgöl vardır. Önemli bir akarsuyu yoktur. Kuzeydoğudan çıkıp ilçeden geçerek Acıgöl'e dökülen küçük bir çay vardır, genellikle yazın suyu çekilmektedir. Acıgöl’ün suyu acı olduğu için içinde canlı yaşamaz etrafında kurulu tesisler vasıtasıyla buradan sodyum sülfat üretimi yapılır. Dazkırı ovası ilçenin başlıca ovasıdır. Arazinin %65’i ovalık, %35’i de engebeli dağlardan oluşmaktadır. Bölgede orman önemli yer işgal etmektedir. Bazı yüksek tepeler step özelliğindedir.