Vermont

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
State of Vermont
Eyalet Bayrağı Vermont Eyalet Damgası Vermont
Vermont'un bayrağı Vermont'un mührü
Vermont eyaletinin ABD içindeki yeri
Amerika Birleşik Devletleri'nin eyaletleri
Başkent Montpelier
En büyük kent Burlington
Vali Phil Scott (R)
 Senators        = Patrick Leahy (D)

Bernie Sanders (D)

Senatörler {{{Senators}}}
Alan
 -Toplam Alan 24.923 km²
 - Kara 23.974 km²
 - Su 949 km² (3,8%)
Nüfus (2000)
 - Toplam Nüfus 608.827 (49'uncu)
 - Nüfus yoğunluğu 25,41 /km² (30'uncu)
Eyalet olarak kabul edildiği
 - Tarih 4 Mart 1791
 - Sıra 14'üncü
Koordinatlar
Enlem 42°44'K ile 45°0'43"K arası
Boylam 71°28'B ile 73°26'B arası
Genişlik 130 km
Uzunluk 260 km
Zaman dilimi UTC-5 (yazları UTC-4)
Rakım
 - En yüksek nokta 1.339 m
 - Ortalama Yükseklik 305 m
 - En alçak nokta 29 m
Kısaltmalar
 - ABD posta kısaltması VT
 - ISO 3166-2 US-VT
Web sayfası vermont.gov

Vermont, ABD'nin eyaletlerinden birisidir. Ülkenin kuzeydoğu kesiminde, New England bölgesinde yer alır. Güneyde Massachusetts, doğuda New Hampshire, batıda New York ve kuzeyde de Quebec'le çevrilidir.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Vermont yöresinde önceleri avcılık ve balıkçılıkla geçinen Amerika Yerlileri yaşıyordu. Fransız kâşif Samuel de Champlain, 1609'da eyaletin kuzeybatı sınırındaki Champlain Gölünü buldu. Fransızlar 1666'da Isle La Motte'ta ilk sürekli Avrupalı yerleşimini kurdular. Hollandalı ve İngilizlerin de 18. yüzyılda yerleşimler kurdukları yöre 1763'te bütünüyle İngilizlerin denetimine girdi. New York ve New Hampshire'ın hak iddialarına karşın Vermontlular 1777'de bağımsız bir cumhuriyet kurdular. Vermont 1791'de 14. eyalet olarak ABD'ye katıldı. Daha sonra hızlı bir gelişme gösterdi, ama 1830'lardan sonra birçok kişi eyaletten ayrılarak ülkenin başka yerlerine göç etti. Amerikan İç Savaşı'nda (1861-1865) Vermont Pensilvanya'nın kuzeyinde çarpışmaya sahne olan tek eyaletti.

Coğrafya & iklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Apalaş dağ sisteminin bir parçası olan Green Dağları, eyaletin neredeyse tamamını kaplar. Eyaletin en yüksek noktası olan Mansfield Dağının denizden yüksekliği 1.339 m'dir. Eyaletin yalnızca %15'i verimli, düz araziden oluşur. Irmakların çoğu Champlain Gölüne dökülür; bütünüyle eyalet içinde yer alan yaklaşık 400 göl vardır.

İklim genelde soğuktur, daha sıcak olan güneyiyle, kuzey bölgeleri arasında bariz sıcaklık farklılıkları vardır. Kış aylarında sıcaklık -37 °C ya da altına düşebilir (en düşük sıcaklık -46 °C (1933) olarak saptanmıştır), yazın da sıcaklık 30 °C'nin üstüne çıkmaz.

Demografi & kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

2005 tahmini nüfusu 623.050 olan Vermont'ta, Beyazların toplam nüfus içindeki payı %98'dir. 50 ABD eyaleti arasında beyaz nüfusun en yoğun olduğu ikinci eyalettir. New England'ın İngiliz ve Protestan Yankee kültürünün uzantısı olmakla beraber, eyaletin kültür yaşamında zamanla öbür etnik gruplar; Fransızlar ya da Fransız kökenli Kanadalılar, İtalyanlar ve Polonyalılar da önem kazanmıştır.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Mandıracılığın temel tarımsal etkinlik olduğu Vermont'ta, turizm en önemli ekonomik faaliyettir. Yazın orman ve dağları, kışın da çok sayıda kayak merkezi birçok ziyeretçiyi eyalete çeker. Turizmin ekonomik üretim içindeki payı %27'dir. Mermer, granit, asbest, akçaağaç şurubu üreticiliği ve arduvaz madenciliği de önem taşır.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Genel

Devlet

Harita ve demografik bilgiler

Turizm ve eğlence

Ticaret

Kültür & tarih

Online medya

Koordinatlar: 44°00′K 72°42′B / 44°N 72.7°W / 44; -72.7