Esrar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
"Esrar"
Marijuana.jpg
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Plantae (Bitkiler)
Şube: Magnoliophyta (Kapalı tohumlular)
Sınıf: Magnoliopsida (İki çenekliler)
Takım: Urticales
Familya: Cannabaceae
Cins: Cannabis
Tür: C.sativa / C.indica /C.ruderalis

Esrar ya da marihuana, kenevir bitkisinin Cannabis sativa, C. indica ve C. ruderalis türlerinin çiçeklerinden ve tohum yataklarından elde edilen, vücutta kullanıldığında sarhoşluk ve keyif veren bitki parçalarının ve uyuşturucunun halk arasındaki adıdır.

Esrar, coğrafyasına göre farklı isimlerle adlandırılır. Kuzey Amerika'da esrara marijuana (marihuana) denir. Bu İspanyolca adı taşımasının nedeni ABD'ye Meksika'dan gelmiş olmasıdır. Ayrıca Jamaika'daki genel adı da ganjadır. Türkçede ot, cigaralık, derman, tek/çift kâğıtlı, gogo,üçlü gibi adlarla, Fransızcada ise gannavuri olarak bilinir. Ancak bu tanımlamaların bazıları, esasında kenevirin tercümesidir ve bu yüzden kenevir ve esrar Türkçede hep birbirine karıştırılır.[kaynak belirtilmeli]

Eldesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Esrar, Hint keneviri bitkisinin Cannabis sativa/Cannabis indica türlerinin dişi eşeyli bitkilerinin tohum yataklarının (sömek) işlenmesiyle elde edilir. Bitkinin yapraklarının kurutulup bastırılması suretiyle hazırlanan ve aktif maddesini bu kısımlardan salgılanan reçine içindeki kannabinoidlerin(en) oluşturduğu bir maddedir. Kannabinoidlerin içinde esrarda en fazla bulunan ve esrarın farmakolojik etkilerinden sorumlu olan etkin ana madde Δ9-THC /Δ9-Tetrahidrokannabinol'dür. Dişi kenevir bitkisinin yüksek oranda THC içeren kısımları gölgede kurutulur, daha sonra ufalanıp elenir. Bu eleme sonucu elde edilen ince toz halindeki maddeye "toz esrar", bu tozun ısıtılıp kalıplaştırılmasıyla elde edilen plaka şeklindeki haline de "takoz esrar" denir. En ince toz ipek elekten geçirilince altta kalan esrar birinci kalite esrardır. Buna esrar piyasasında kubar ismi verilir. Artık eleme işleminde zaman kazanmak için tek elek tipi kullanılması (üreticilerin kendi kullanımı için olan üretim hariç) genelde tek kalite toz esrar üretimine sebep olmaktadır[kaynak belirtilmeli]

Tarihte esrar kullanımı[değiştir | kaynağı değiştir]

27 Haziran 1973 tarihinde Katmandu'da efsanevî esrar merkezi Eden Hashish Centre 'nın girişi.

Esrarın kullanımı insanlık tarihi kadar eskidir. Keyif verici ve sarhoş edici etkisinden başka, onlarca sektörde hammadde olarak kullanılır. İnsanlık tarihinde genellikle psikiyatrik hastalıkların tedavisinde kullanılan tıbbi ilaçların bileşenlerinden biri olarak yer alırdı. Keyif verici etkisi nedeniyle kullanımı çok yaygındır.

1920'lerden sonra Amerika'nın pamuk üretimi artmış, kendi pamuğunu dünyaya satmak için pamuğun karşısındaki en güçlü rakibi olan kenevir bu tarihten sonra esrara ABD`nin öncülüğünde küresel bir yasak getirilmiştir. 1937`de çıkan "Marihuana Vergi Yasası" ile önce marihuana ticareti'nın resmen sadece bir vergi pulu ile yapılabilmesi kararlaştırılıp sonra ise hiç vergi pulu bastırmayıp zaten olmayan pulu bulundurmayan tüccarları cezalandırmak ve üstlerinde marihuana bulunan meksikalı kaçak işçileri sınırdışı etmek ve genellikle siyahi toplumu cezalandırmak için sebep göstererek ABD`de esrar ticareti pamuk lobisinin yalana dayalı faaliyetleri vasıtasıyla mutlak biçimde yasaklanmıştır, önceleri Muggles (marijuana) isimli bir parça besteleyen Louis Armstrong bu yasaktan sonra Kasım 1930'da Kaliforniya Culver City'deki Cotton Club'ın dışında esrar içerken tutuklanmıştır.[1]

İkinci dünya savaşı sırasında pamuk, kıyafet ve ilaç yetersizliği yüzünden, ABD hükümeti kenevir üretme yasağını bir süreliğine kaldırmış ve hatta üretimini finanse ve stimule etmiştir.[2] Fakat 1948'de yasa yeniden yürürlüğe girmiştir ve hala geçerlidir.

Nepal'de ise 1962-1973 yılları arasında esrarın satış ve kullanımı yasal olup hippilerin cenneti olarak kabul edilmekteydi. Ancak 31 Ocak 1972 tarihinde Nepal Krallığı'nın 10. kralı olarak tahtına çıkan Birendra 1973'te yasakladı.

Türk tarihinde kullanımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Divan edebiyatında birçok şair esrar ile ilgili rubailer, şiirler yazmışlardır. Türklerin İslamiyetten önceki Şaman döneminde de yoğun olarak kullanılırdı. Şamanların esrar etkisi altında geleceği gördüğüne inanılırdı.[3]

Esrar ürünleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ot[değiştir | kaynağı değiştir]

Ot, dişi esrar bitkisinin kurutulmuş çiçeklerini (sömeklerini) tanımlamak için kullanılır.[4][5][6][7] Esrarın en yaygın tüketilen formu olan ot, yaklaşık %3 ila %20 (en yüksek %33) oranlarında THC içerir.[8][9] Ot aynı zamanda diğer esrar ürünlerinin de ana hammaddesini oluşturur.

Toz esrar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Toz esrar

Toz esrar, esrar bitkisinin çiçeklerinin veya yapraklarının ince bir elekten geçirilmesiyle elde edilen trikom yönünden zengin bir tozdur.[10] Toz esrar genellikle ya bu haliye tüketilir ya da preslenerek kubar kalıpları haline getirilir.[11]

Kubar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Kubar

Kubar, el veya makineler yardımıyla toz esrarın preslenmesi ile eldilen bir maddedir.[12] Renksel açıdan tür ve saflığına bağlı olarak siyah, kahverengi veya altın renginde olabilir.[13] Yenilerek, tüttürülerek veya vaporize edilerek tüketilir.[14] Yurtdışında "rosin hash" olarak adlandırılan kubar türü ise toz esrara ısı ve baskı uygulayarak yağlarının ekstre edilmesi ile elde edilir.[15]

Tentür[değiştir | kaynağı değiştir]

Ot hammaddesinde bulunan yağ ve kannabinoidler yüksek konsantrasyonda alkol içeren çözücüler kullanarak bitki maddesinden ayrıştırılabilir. Alkol içinde çözümmüş bu esrar karışımına "tentür" denir ve bazen "yeşil ejderha" olarak adlandırılır.[16]

Kubar yağı[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Kubar yağı

Kubar yağı, kenevir bitkisinin reçinesinin çeşitli çözücü maddeler yardımı ile ekstre edilip, daha sonra çözücünün reçineden uzaklaştırılmasıyla elde edilen yapışkan maddeyi tanımlar.[17][18] Temel esrar ürünleri içinde kubar yağı, en etkili ve en yüksek THC konsantrasyonuna sahip olan üründür.[19] Bütan ve süperkritik karbondioksit kullanılarak üretilen kubar yağı son bir kaç yıldır popülerleşmeye başlamış ürünlerdir.[20]

İnfüzyon[değiştir | kaynağı değiştir]

İnfüzyon (demleme), kubar yağının aksine kenevir bitkisinde bulunan kannabinoidlerin uçucu olmayan bitkisel ve hayvansal yağlar ile ekstre edilmesini içerir.[21] Ürün, bitki maddesinin gliserin, tereyağ veya kakao ve hindistan cevizi yağları içinde bekletildikten sonra yağın bitkiden uzaklaştırılmasıyla elde edilir ve oluşan kannabinidli yağ daha sonra esrar içieren yemeklerin yapımında kullanılabilir veya cilde sürülebilir[22]

Etkileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Fiziksel zarar ve bağımlılık derecelerine göre uyuşturucu maddeler

İngiltere'de "The Lancet" medikal dergisinin yayınladığı bir araştırmaya göre esrar (Hint Keneviri), tütünden ve alkolden daha az zararlı maddeler arasındadır.[23]

Anksiyete, Paranoya, Huzursuzluk, Öfori, Gevşeme hali, Uyku isteği, Aşırı derecede gülme hissi ve buna bağlı olarak elmacık kemiklerinde ağrı, Gözlerde kararma, Denge bozukluğu, Sersemlik, Unutkanlık, Anı sorgulama, Açık yakalama, Umursamazlık, Kendini zeki hissetmek, Bakılan/izlenen kişiyi birine benzetmek, İştah ve susuzluk, Salivasyonda (tükürük bezi salgılaması) azalma ve buna bağlı olarak şeker-çikolata vb. gıdalar tüketmek, Nefesini boğazında hissetmek (kullanılan doza göre bu his değişiklik gösterir), Aşırı odaklanma (bir alet veya düşünce üzerine), Zamanın yavaş geçtiği düşüncesi, Vücuttaki sıvıların akışını hissedebilmek (damarda dolaşan kan, mideye inen içecek gibi), Mideye inen katı maddelerin/yiyeceklerin akışını hissedebilmek, Yenilen yemeğin ve içilen sıvının normalden aşırı derecede güzel ve tatlı gelmesi, Tansiyon yükselmesi, Analjezi, İllüzyon, Psikotik eksitasyon, Depresyon, Panik atak, Göz tansiyonunda azalma ve Flash-back (geçmişe dair halisülasyonlar) gibi etkiler görülebilir.

Esrar, anlık bilgilerin hipokampusa girişini ve burada derlenmesini baskılar. Böylece öğrenme, hafıza ve anlık bilgilerin duygu/motivasyonla entegre olmasını sağlayan sistem etkilenir. Buna bağlı olarak daha evvel öğrenilmiş davranışlarda bozulma görülür.[24]

Yasal statü[değiştir | kaynağı değiştir]

Map of world cannabis laws
Kenevirin dünyadaki yasal statüsü
  Yasal
  Yasadışı ama dekriminalize edildi
  Yasadışı ama tolere edilmekte
  Yasadışı

Hollanda[değiştir | kaynağı değiştir]

Hollanda, 1970'lerden 1 Ocak 2014'e kadarki süre içerisinde esrarın keyif amaçlı alınabileceği tek ülkeydi. Hollandalı yetkililer 1970'li yıllardan bu yana esrar kullanımına bağlı olarak yaptıkları tutuklamaları durdurmuşlardır. Esrar'ın yasal durumu tam yasal değildir ancak suç da değildir. Bu, esrarı yasaklayan veya serbest kılan bir yasa bulunmadığı anlamına gelir. Özellikle Amsterdam'da bulunan esrar kafeler ülkeye gelen ve egzotik esrar tatmak isteyen turistlere ev sahipliği yapmaktadır. Buna karşın bazı sınırlamalar mevcuttur. Örneğin bir kafe dükkanında günde en fazla 500 gram esrar işleme tabi tutulabilir. Bir müşteriye günde en fazla 3 gram esrar satılabilir. Bu dükkanların hiçbirinde 18 yaşını doldurmamış kimseye hizmet verilemez. Bu kurallara uyulmaması kafe dükkanının kapatılacağı anlamına gelmektedir. Ayrıca büyük miktarlarda alım ve satım yasa dışı olduğundan çoğu kafe sahibi ya kendi ürünlerini yetiştirmelidir ya da yasal olmayan üreticilere kendilerine yetiştirmeleri için tohum sağlamak zorundadırlar. GreenHouse adlı firma bugün yasal olan en büyük üretim şirketidir.

Amerika[değiştir | kaynağı değiştir]

ABD'nin Colorado eyaleti 1 Ocak 2014'ten beri düşük miktarda esrar satışına izin vermektedir.[25] Eyalette turizm kısa sürede patlama yapmıştır.[26] Ayıca Oregon eyletinde de Esrar'ın üretim, satış ve tüketimi serbesttir.[27] Devlet başkanı Barack Obama esrarın, en fazla alkol kadar zararlı olduğunu[28] gençken kendisinin de esrar içtiğini[29] ama asla esrar içmeyi kimseye tavsiye etmediğini belirtmiştir. Özellikle kızlarına bunun gereksiz ve sağlıksız olduğunu da tembih ettiğini belirtmiştir. Bazı ekonomistler ve Obama karşıtları Colorado'daki yasallaşmayı ve Obama'nın bu konudaki tavrını 'ABD eyaletleri parasızlıktan esrar satıyor' şeklinde yorumlamışlardır.[30]

Assam'da satış yapan bir kadın. Hinduizm'de kenevirin önemli bir yeri vardır. Her ne kadar Hindistan'da esrar yasa dışı olsa da yetkililer Sadulara tolerans gösterirler.

Ekim 2018 itibari ile 9 eyalet esrarın keyfi kullanılmasına, 31 eyalette tıbbi olarak kullanılmasına izin veriyor. Fakat esrar federal yasalarca yasaklanmış bir maddedir.[31].

Uruguay[değiştir | kaynağı değiştir]

Uruguay, Aralik 2013'te esrarı tamamen yasallaştıran ilk ülke oldu [32]. Şahıslara 6 kenevir bitkisi yetiştirme izni verildi.

Kanada[değiştir | kaynağı değiştir]

Kanada, Temmuz 2001'de esrarın tıbbi olarak kullanılmasına izin verdi [33]. Kanada Senato'su 7 Haziran 2018'de kenevir bitkisinin yetiştirilmesini, işlenmesini, dağıtımını, satışını ve (keyfi / sanayi / tıbbi) kullanımını yasallaştırdı [34]. Yasa 17 Ekim 2018'de yürürlüğe girdi [35]. Yasanın uygulamaya girmesiyle birlikte Kanada esrarı tamamen yasallaştıran ikinci ülke oldu. Bu yasa kapsamında 18 yaşından büyüklere 30 grama kadar esrar ve esrar ürünlerini taşıma ve kullanma yetkisi, aynı zamanda 4 kenevir bitkisini yetiştirme izni verildi. Esrarın kamu içerisinde kullanım şartları eyaletten eyalete değişmektedir [36]. Şahıslar bulundukları eyaletteki hükümete ait internet sitesi yoluyla veya eyalet birimlerinin izin verdigi satış noktalarından alabilirler.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ veryimportantpotheads. "Louis Armstrong" (İngilizce). veryimportantpotheads. 12 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Kasım 2011. 
  2. ^ https://catalog.archives.gov/id/1682
  3. ^ "Bilgihanem.com Esrar". 27 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ Potter G, Bouchard M, Decorte T (2013). World Wide Weed: Global Trends in Cannabis Cultivation and its Control (revised bas.). Ashgate Publishing, Ltd. s. 17. ISBN 978-1-4094-9438-6. 
  5. ^ Hall W, Pacula RL (2003). Cannabis Use and Dependence: Public Health and Public Policy. Cambridge University Press. s. 13. ISBN 978-0-521-80024-2. 
  6. ^ United Nations Office on Drugs and Crime (2009). Recommended Methods for the Identification and Analysis of Cannabis and Cannabis Products. United Nations Publications. s. 15. ISBN 978-92-1-148242-3. 
  7. ^ Houck MM (2015). Forensic Chemistry. Elsevier Science. s. 131. ISBN 978-0-12-800624-5. 
  8. ^ Adler PA, Adler P, O'Brien PK (28 Şubat 2012). Drugs and the American Dream: An Anthology. John Wiley & Sons. ss. 330–. ISBN 978-0-470-67027-9. 
  9. ^ Mosher CJ, Akins SM (20 Ağustos 2013). Drugs and Drug Policy: The Control of Consciousness Alteration. SAGE Publications. s. 17. ISBN 978-1-4833-2188-2. 
  10. ^ Rosenthal E (2002). Ask Ed : Marijuana Gold: Trash to Stash. QUICK AMER Publishing Company. s. 116. ISBN 978-0-932551-52-8. 
  11. ^ "Kief". Cannabisculture.com. 9 Mart 2005. 25 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2010.  Birden fazla |arşivurl= ve |archive-url= kullanıldı (yardım)
  12. ^ "Hashish". dictionary.reference.com. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  13. ^ Castle/Murray/D'Souza (2004). Marijuana and Madness. Cambridge University Press. s. 35. ISBN 978-1-139-50267-2. 
  14. ^ Goldberg R (2012). Drugs Across the Spectrum (7th bas.). Cengage Learning. s. 255. ISBN 978-1-133-59416-1. 
  15. ^ Alchimia Blog, Rosin Hash
  16. ^ Iversen LL (2000). The Science of Marijuana. Oxford University Press. s. 17. ISBN 978-0-19-515110-7. 
  17. ^ King LA (2009). Forensic Chemistry of Substance Misuse: A Guide to Drug Control. Royal Society of Chemistry. s. 78. ISBN 978-0-85404-178-7. 
  18. ^ "Dabs—marijuana's explosive secret". Cnbc.com. 24 Şubat 2014. 17 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Şubat 2014. 
  19. ^ World Drug Report. United Nations Publications. 2009. s. 98. ISBN 9789211482409. 
  20. ^ Alison Hallett for Wired. Feb. 20, 2013 Hash Oil is Blowing Up Across the U.S. –Literally
  21. ^ Kintz P (2014). Toxicological Aspects of Drug-Facilitated Crimes. Elsevier Science. s. 141. ISBN 978-0-12-416969-2. 
  22. ^ McDonough E (2012). The Official High Times Cannabis Cookbook: More Than 50 Irresistible Recipes That Will Get You High. Chronicle Books. s. 17. ISBN 978-1-4521-0133-0. 
  23. ^ http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0140673607604644 Nutt, D.; King, L. A.; Saulsbury, W.; Blakemore, C. (2007). "Development of a rational scale to assess the harm of drugs of potential misuse". The Lancet 369 (9566): 1047.
  24. ^ "Nöroloji, Psikoloji, Psikiyatri Birlikteliği". e-Psikiyatri. 31 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ocak 2017. 
  25. ^ "ABD'nin Colorado eyaletinde esrar satışı yasallaştı | Euronews". Tr.euronews.com. 19 Ocak 2016. 23 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ocak 2017. 
  26. ^ "Colorado'da esrar turizmi başladı | Euronews". Tr.euronews.com. 19 Ocak 2014. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ocak 2017. 
  27. ^ Liz Goodwin (5 Kasım 2014). "Marijuana legalization movement declares Election Day victory". News.yahoo.com. 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ocak 2017. 
  28. ^ "Obama: Alkol esrardan daha zararlı - Dünya Haberleri". Dunya.milliyet.com.tr. 20 Ocak 2014. 17 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ocak 2017. 
  29. ^ "Barack Obama, "Ben de gençliğimde esrar içtim" dedi | Polemik Haberleri". Haberturk.com. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ocak 2017. 
  30. ^ "Esrardaki büyük kazanç ABD eyaletlerinin iştahını kabarttı | Euronews". Tr.euronews.com. 19 Ocak 2016. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ocak 2017. 
  31. ^ https://en.wikipedia.org/wiki/Cannabis_in_the_United_States
  32. ^ https://en.wikipedia.org/wiki/Cannabis_in_Uruguay
  33. ^ https://laws-lois.justice.gc.ca/eng/regulations/SOR-2016-230/index.html
  34. ^ https://laws-lois.justice.gc.ca/eng/acts/C-24.5/
  35. ^ https://www.canada.ca/cannabis
  36. ^ https://www.canada.ca/en/health-canada/services/drugs-medication/cannabis/laws-regulations/provinces-territories.html