Tıbbi sarısabır

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Tıbbi sarısabır
Aloe arborescens (babosa).jpg
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Plantae
Şube: Angiosperms (Kapalı tohumlular)
Sınıf: Monocots (Bir çenekliler)
Takım: Asparagales
Familya: Asphodelaceae
Cins: Aloe
Tür: A. vera
İkili adlandırma
Aloe vera
(L.) Burm.f.

Tıbbi sarısabır (Aloe vera), Asphodelaceae familyasından tıbbi amaçlarla kullanılan bir sarısabır türü. Yaprak, iki bölümden, meydana gelmiştir. Müshil olarak kullanılan ve antrakinonlar adı verilen maddeleri içeren yeşil kabuk bölümü ve Aloe jeli olarak adlandırılan müsilaj bölümü.

Jel kısmında, 18 amino asid, 20 mineral, 12 vitamin ile çeşitli bilimsel araştımalarda immunostimülan olduğu gösterilmiş olan asemannan, glukomannan, mannoz-6 fosfat, aloerid gibi polisakkaridler; çeşitli enzimler, deneysel olarak antihistaminik olduğu gösterilmiş olan alprogen; yine çeşitli çalışmalarda kan kolesterol düzeylerine ve selim prostat hipertrofisine etkili olduğu bildirilen lupeol, beta-sitosterol ve kampesterol gibi steroller ile lignin, salisilat gibi maddeler bulunmaktadır. Antrakinonları içeren kabuk bölümü suyunun uçurulması ile elde edilen ve laksatif olarak kullanılan kısma Aloe denir. Yaprağın iç kısmında bulunan ve parankim hücreler tarafından imal edilen müsilaj görünümlü renksiz kısma ise Aloe vera Jel adı verilir. Bu iki kısım devamlı şekilde kavram karışıklığına neden olduğu için, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) nün Seçilmiş Tıbbi Bitkiler monografında ayrı bölümler halinde incelenmiştir.

Aloe vera jel inin gerek yüzeysel kullanım, gerekse besin tamamlayıcısı olarak içecek şeklinde hazırlanması, özel yöntemler gerektirmektedir ve ürünler, günümüzün son derece gelişmiş analiz yöntemleri ile kontrol edilmektedir. Bundan amaç, jelde varolduğu bilinen maddelerin ürünün içinde de korunmuş olarak bulunmasıdır.

Yetiştirme[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir süs bitkisi olarak

"Aloe vera" bir süs bitkisi olarak yaygın bir şekilde yetiştirilmektedir. Tür, modern bahçıvanlar arasında varsayılan bir şifalı bitki olarak ve ilginç çiçekleri, formu ve sulu olmasıyla popülerdir. Bu öz, türlerin doğal yağışların düşük olduğu bölgelerde hayatta kalmasını sağlayarak, onu taş döşeli bahçeler ve diğer düşük su kullanılan bahçeler için ideal yapar.[1] Türler 8-11 bölgeleri arasında dayanıklıdır ve şiddetli don ve kara tahammülsüzdür.[2][3] Örümcek akarları, etli böcekler, ölçek böcekler ve yaprak biti türlerinin bitki sağlığında bir düşüşe neden olabilmesine rağmen tür çoğu böcek zararlısına nispeten dirençlidir.[4][5] Bu bitki Kraliyet Bahçıvanlık Derneği 'nin Bahçe Merit Ödülü nü kazandı.[6]

Saksıda, türler iyi drene edilmiş, kumlu saksı toprağı ve parlak, güneşli koşullar gerektirir. Aloe bitkileri çok fazla güneş altında yanabilir veya saksı suyu boşaltmadığında büzüşebilir. İyi bir drenaj sağladıklarından, kaliteli bir ticari yetiştirme toprak karışımının veya paketlenmiş "kaktüsler ve sulu karışım toprağının" kullanılması tavsiye edilir.[7] Pişmiş toprak kaplar gözenekli oldukları için tercih edilir.[7] Tekrar sulamadan önce saksı bitkilerinin tamamen kurumasına izin verilmelidir. Saksıda aloe, "ana bitkinin" yanlarından büyüyen "yavrular" ile kalabalıklaşabilir. Kalabalık hale gelen bitkiler, daha fazla büyümeye yer açmak ve haşere istilasını önlemeye yardımcı olmak için bölünmeli ve saklanmalıdır. Kış aylarında, Aloe vera çok az nem gerektiren uykuda kalabilir. Don veya kar alan bölgelerde, türler en iyi şekilde iç mekanlarda veya ısıtılmış seralarda saklanır.[2]

Kozmetik endüstrisine tedarik sağlamak için Avustralya,[8] Küba, Dominik Cumhuriyeti, Çin, Meksika,[9] Hindistan,[10] Jamaika,[11] iç kesimlerde bile iyi yetiştiği İspanya'da [12] Kenya, Tanzanya ve Güney Afrika [13] ABD ile birlikte [14] büyük ölçekli tarımsal "Aloe vera" üretimi vardır[15].

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; Yates isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  2. ^ a b Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; BPGE isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  3. ^ "BBC Gardening, Aloe vera". British Broadcasting Corporation. 18 Nisan 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2008. 
  4. ^ "Pest Alert: Aloe vera aphid Aloephagus myersi Essi". Florida Department of Agriculture and Consumer Services. 12 June 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 July 2008. 
  5. ^ "Kemper Center for Home Gardening: Aloe vera". Missouri Botanic Gardens, USA. 27 Mayıs 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2008. 
  6. ^ "RHS Plant Selector Aloe vera AGM / RHS Gardening". Apps.rhs.org.uk. Erişim tarihi: 9 Nisan 2020. 
  7. ^ a b Coleby-Williams, J. "Fact Sheet: Aloes". Gardening Australia, Australian Broadcasting Corporation. 6 Temmuz 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Temmuz 2008. 
  8. ^ "Aloe vera producer signs $3m China deal". Australian Broadcasting Corporation. 6 Aralık 2005. 5 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  9. ^ "Korea interested in Dominican 'aloe vera'". DominicanToday.com—The Dominican Republic News Source in English. 7 Temmuz 2006. 6 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  10. ^ Varma, Vaibhav (11 Aralık 2005). "India experiments with farming medicinal plants". channelnewsasia.com. 24 Mart 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  11. ^ "Harnessing the potential of our aloe". Jamaica Gleaner, jamaica-gleaner.com. 24 Mart 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2008. 
  12. ^ "Córdoba is the Spanish province with more aloe vera crops (translated from Spanish)". ABC-Córdoba. 23 Ağustos 2015. 4 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  13. ^ Mburu, Solomon (2 Ağustos 2007). "Kenya: Imported Gel Hurts Aloe Vera Market". allafrica.com. 6 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  14. ^ "US Farms, Inc. – A Different Kind of Natural Resource Company". resourceinvestor.com. 17 Eylül 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2008. 
  15. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; cabi isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)