Kapsaisin

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Esculaap4.svg     Bu maddede yazılanlar yalnızca bilgi verme amaçlıdır.
Yazılanlar, doktor uyarısı ya da önerisi değildir.
Kapsaisin
Kapsaisinin kimyasal gösterimi

3B Kapsaisin modeli

IUPAC adı (E)-N- (4-hydroxy-
3-methoxybenzyl) -
8-methylnon-6-enamide
Molekül formülü C18H27NO3
SMILES CC(C)/C=C/CCCCC(NCC1=CC
(OC)=C(O)C=C1)=O
CAS kayıt numarası [404-86-4]
Molekül ağırlığı 305.41 g/mol
Erime noktası 62 - 65 °C
Kapsaisin

Kapsaisin (8-methyl-N-vanillyl-6-nonenamide)((CH3)2CHCH=CH(CH2)4CONHCH2C6H3-4-(OH)-3-(OCH3)), acı biberin acı olmasını sağlayan maddedir.

İnsan dilinde bulunan kapsaisin reseptörleri (alıgılıyıcıları), bu maddeden etkilenerek acı veya sıcak hissine neden olur. Kuşlar ve yılanlar gibi bazı hayvanlarda bu algılayıcılar olmadığından acıyı hissetmezler.

Farmokolojik özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Haricen kullanılan bir analjeziktir. Capsicum sp.nin olgun kuru meyvelerinde bulunan bir etkin maddedir. Acı kırmızı bibere keskin yakıcı tadı veren asıl maddedir. Genellikle artrit, kas ve eklem ağrılarının semptomatik tedavisinde kullanılır. Capsicum annuum ve Capsicum frutescens; tropikal bölgelerde yetişir, dünyada yaygın kültürü yapılır.[1]

Türkiye'deki mevcudiyeti[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'de Kahramanmaraş, Kayseri, Bursa'da yaygın bulunur. Cilde topikal olarak uygulanır, etkisi uygulandıktan sonra 4-6 saat içerinde meydana gelir. Küçük çocuklara uygulanmamalı, tahriş olmuş ciltlerde kullanılmamalıdır.

Kullanım Alanları[değiştir | kaynağı değiştir]

Gıda[değiştir | kaynağı değiştir]

Gıda alanında kapsaisin maddesi genellikle doğal bir tatlandırıcı olarak kullanılmaktadır. Genellikle bu tür kullanımdaki amaç gıdaya doğal bir "acı" hissi vermektir. Çoğu zaman bir gıdanın "acı" olma seviyesi Scoville acılık ölçeği ile değerlendirilmektedir. Gıda sanaayinde sıklıkla kullanılan kapsaisin maddesi özellikle acı lezzetleri seven insanların tercihi olan gıdalarda, ekstra acılık vermek amacıyla da kullanılmaktadır.

Medikal[değiştir | kaynağı değiştir]

Kapsaisin maddesi sağlık alanında hem lokal bir analjezik olarak kullanılmakta hem de Türkiye'de Yakı adı verilen ve tüm dünyada sıklıkla kullanılan eski bir tedavi yöntemi olan ve ağrıları gidermeye yarayan, sıcak pflasterler alanında etken madde olarak kullanılmaktadır. Sadece bu alanlarda kullanımı ile sınırlı kalmayan medikal kapsaisin kullanımı özellikle römatizmal hastalıklar alanında da sıklıkla etken madde olarak kullanılmaktadır.

Silah sanayi[değiştir | kaynağı değiştir]

Piyasada satışı yapılan ve sivillerin de herhangi bir belge olmadan satın alabildikleri, özellikle kadınların kullanmayı tercih ettiği biber gazı ürünlerinde de çoğu zaman kullanılan etken madde Kapsaisin türevleridir.

Spor[değiştir | kaynağı değiştir]

Binicilik alanlarında atlar üzerinde kullanıldığı gibi, ayrıca insanların tüketimine sunulmuş bazı gıda takviyelerinde de doğal bir yağ yakıcı özelliği olmasından ötürü bu Kapsaisin maddesi zaman zaman kullanılmaktadır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]